برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
97 1396 100 1

ناصرخسرو

معنی ناصرخسرو در لغت نامه دهخدا

ناصرخسرو. [ ص ِ رِ / رْ خ ُ رَ / رُو ] (اِخ ) (حکیم...) ناصربن خسروبن حارث قبادیانی بلخی مروزی ، ملقب و متخلص به «حجت » و مکنی به ابومعین. از شاعران قوی طبع و قصیده سرایان گران قدر زبان فارسی است . وی در ماه ذی القعده ٔ سال 394 هَ. ق. مطابق با تیر یا مرداد سنه ٔ 382 هَ. ش. در قبادیان از نواحی بلخ در خانواده ٔ محتشمی که ظاهراً به امور دولتی و دیوانی اشتغال داشته اند متولد گشت. از ابتدای جوانی به تحصیل علم وادب پرداخت و «تقریباً در تمام علوم متداوله ٔ عقلی و نقلی آن زمان و مخصوصاً علوم یونانی از ارثماطیقی و مجسطی بطلمیوس و هندسه ٔ اقلیدس و طب و موسیقی و بالاخص علم حساب و نجوم و فلسفه و همچنین در علم کلام و حکمت متألهین تبحر پیدا کرد، ناصرخسرو در اشعار خویش و سفرنامه و سایر کتب خود مکرر به احاطه ٔ خود به این علوم و مقام عظیم فضل و دانش خود اشاره میکند»:
نماند از هیچ گون دانش که من زآن
نکردم استفادت بیش و کمتر.
و هم در جوانی به دربار سلاطین و امرا راه یافت و به مراتب عالی رسید و چنانکه در سفرنامه آورده است به پادشاهانی چون سلطان محمود غزنوی و پسرش مسعود تقرب جست و تا سن 43سالگی که عزم سفر قبله کرد در خدمات مهم دیوانی از قبیل دبیری و دیگر مشاغل دولتی صاحب عنوان بوده و پس از آنکه مدتی از عمرخود را در کسب علوم متداول زمان و خدمت امرا و شاهان روزگار و کسب جاه و مال و احیاناً لهو و لعب گذراند، تغییر حالی در وی پیدا شد و به تحری حقیقت متمایل گشت و چون از مباحثات اهل ظاهر بوی حقیقتی نشنید، سر به آوارگی و سیر آفاق و انفس نهاد و سرانجام بر اثر خوابی که در ماه جمادی الاَّخر سنه ٔ 437 در جوزجانان دید عزم سفر قبله کرد ، در این سفر برادر کهترش ابوسعید و غلامی هندی همراه او بودند، این مسافرت هفت سال [ از 437 تا 444 ] مدت گرفت و در ضمن آن ناصرخسرو چهار بار به زیارت خانه ٔ خدا توفیق یافت «و شمال شرقی و غربی و جنوب غربی و مرکز ایران و ممالک و بلاد ارمنستان و آسیای صغیر و حلب و طرابلس و شام و سوریه وفلسطین و جزیرةالعرب و مصر و قیروان و نوبه و سودان را سیاحت کرد» ، در اثنای همین سیر و سیاحت ها چون به مصر رسید قرب سه سال در آنجا مقام کرد و به وساطت یکی از دعاة یا نقبای فاطمی به خدمت خلیفه ٔ فاطمی المستنصر باﷲ ابوتمیم معدّبن علی [ 427-487 هَ. ق. ] ...

ناصرخسرو در دانشنامه اسلامی

ابومعین حارث قبادیانی بلخی، معروف به ناصر خسرو یکی از شاعران و نویسندگان توانمند زبان فارسی است که در فلسفه و حکمت دست داشته است.
ابومعین حارث قبادیانی بلخی، معروف به ناصر خسرو، در سال ۳۹۴ در روستای قبادیان در بلخ (در استان بلخ در شمال افغانستان امروز) در خانواده ثروتمندی چشم به جهان گشود و در سال ۴۸۱ در یمگان بدخشان درگذشت.
صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات ایران، تهران، فردوسی، ۱۳۶۹، چاپ دهم، جلد دوم، ص۴۴۳.
ناصر خسرو در دوران کودکی با حوادث گوناگون روبرو گشت و برای یک زندگی پرحادثه آماده شد: از جمله جنگ های طولانی سلطان محمود و خشک سالی بی سابقه در خراسان که به محصولات کشاورزان صدمات فراوان زد و نیز شیوع بیماری وبا در این خطه که جان عده زیادی از مردم را گرفت.
دوران تحصیل
ناصر خسرو از ابتدای جوانی به تحصیل علوم متداول زمان پرداخت و قرآن را ازبر کرد. در دربار پادشاهان و امیران از جمله سلطان محمود و سلطان مسعود غزنوی به عنوادن مردی ادیب و فاضل، به کار دبیری اشتغال ورزید و بعد از شکست غزنویان از سلجوقیان، ناصر خسرو به مرو و به دربار سلیمان چغری بیک، برادر طغرل سلجوقی رفت و در آنجا نیز با عزت و اکرام به حرفه دبیری خود ادامه داد و به دلیل اقامت طولانی در این شهر به ناصر خسرو مروزی شهرت یافت.
صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات ایران، تهران، فردوسی، ۱۳۶۹، چاپ دهم، جلد دوم، ص۴۴۶.
...

ناصرخسرو در دانشنامه ویکی پدیا

ناصرخسرو
ابومعین ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی، معروف به ناصرخسرو (۳۹۴–۴۸۱ ه‍.ق) از شاعران بزرگ فارسی زبان، فیلسوف، حکیم و جهانگرد ایرانی و از مبلغان مذهب اسماعیلی بود. وی در قبادیان از توابع بلخ متولد شد و در یمگان از توابع بدخشان درگذشت. وی بر اغلب علوم عقلی و نقلی زمان خود از قبیل فلسفه و حساب و طب و موسیقی و نجوم و کلام تبحر داشت و در اشعار خویش به کرات از احاطه داشتن خود بر این علوم تأکید کرده است. ناصر خسرو به همراه حافظ و رودکی جزء سه شاعری است که کل قرآن را از برداشته است. وی در آثار خویش، از آیات قرآن برای اثبات عقاید خودش استفاده کرده است.
دیوان اشعار فارسی
دیوان اشعار عربی (که متأسفانه در دست نیست). خود دربارهٔ دو دیوان فارسی و تازی چنین گوید:
ابومعین ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی، معروف به ناصرِ خسرو، در ۹ ذیقعده ۳۹۴ قمری (۳ سپتامبر ۱۰۰۴ میلادی، ۱۲ شهریور ۳۸۳ خورشیدی) در روستای قبادیان بلخ در خراسان بزرگ -در کشور کنونی تاجیکستان- در خانوادهٔ ثروتمندی که ظاهراً به امور دولتی و دیوانی اشتغال داشتند چشم به جهان گشود.
(اغبر = غبارآلود، مرکز اغبر = کره زمین)
در آن زمان پنج سال از آغاز سلطنت سلطان محمود غزنوی می گذشت. ناصر خسرو در دوران کودکی با حوادث گوناگون روبرو گشت و برای یک زندگی پرحادثه آماده شد: از جمله جنگ های طولانی سلطان محمود و خشکسالی بی سابقه در خراسان که به محصولات کشاورزان صدمات فراوان زد و نیز شیوع بیماری وبا در این خطه که جان عدهٔ زیادی از مردم را گرفت.
ناصرخسرو می تواند اشاره ای به یکی از موارد زیر باشد:
ناصرخسرو، شاعر و فیلسوف برجسته ایرانی
خیابان ناصرخسرو، نام خیابانی در شهر تهران
ناصرخسرو یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان آبژدان واقع شده است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، ناصرخسرو ۶۵۶ نفر جمعیت دارد.
فهرست روستاهای ایران
...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

نقل قول های ناصرخسرو

ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانى بلخى مروزى ، شاعر، فیلسوف و جهانگرد ایرانی، (۳۹۴ -۴۸۱ هجری قمری/ (1004 - 1088 م)). وی متخلص و ملقب به ” حجت” بود. از آن رو که شعرهایش حاوی پند، اندرز و مطالب حکمت آمیز بود موصوف به “حکیم”، ” حکیم ناصر” یا “سیدالحکماء” گشت. ناصر خسرو به همراه حافظ و رودکی جزء سه شاعری است که کل قرآن را از برداشته است. وی در آثار خویش، از آیات قرآن برای اثبات عقاید خودش استفاده کرده است.
• « «سَر علمها علم دین است»
• «چو از هر موجودی دو موجود بر ترتیب شریفتر است از دیگر موجودات، روا نباشد که دو مرد از دیگر مردمان شریفتر نباشند از هر آنکه عظیم تر موجودی مردم است که غرض صانع از ایجاد موجودات همه اوست. پس گفتند کز مردمان دو مرد شریفتر است یکی رسول و دیگر وصی ازو.دلیل بر شرف این دو تن بر همه خلق آن آورند که شرفا خلق همه فرزندان ایشانند. نیز هیچ مردی نیست از جملگی خلق که اندر دین اسلام اند بانگ نماز – کان منادی خدایست – همی نشوند که گویند به اقرار به وحدانیت خدای برابر ذکر این دوتن را که موذنان بانگ همی کنند هر شبان و روزی پنج وقت نماز که آن وقت را جملگی وقت ها و زمان ها شرف است و بر سر مناره به آواز همی گوبند:محمد رسول الله و علی ولی الله. »
• «آهن قوی تر گوهری است و آلت حرب از او سازند. منافع مردم اندر او بسیار است... چون رسول از خلق علی را به خویشتن کشید چه به مصاهرت و چه به وصایت ، پیدا آمد که امیر المومنین علی ممثول آهن بود. چه درست شد که رسول به منزلت مغناطیس عالم دین بود و امیر المومنین به مرتبت آهن عالم دین بود. و چنانک مغناطیس، اگرچه بسیار جواهر باشد،جز آهن را به خویشتن نکشد، مغناطیس دینی نیز از بسیاری از امت جز مر این آهن را به خویشتن نکشید.»
• «تا امروز فرزندان او-علی- فرزندان رسول اند، و چه مر او را وصی خویش به غدیر خم و همگان ر ا به ولایت او اشارت کرد.»
• « واجب دیدم بر خویشتن این کتاب را تالیف کردن بر شرح بنیادهای شریعت از شهادت و طهارت و نماز و روزه و....»
• « چیزها را به روى توان شناخت و خردمندى که این کتاب را بخواند، دین را بشناسد و بر شناخته کار کند و مزد کار را سزاوار شود به خشنودى ایزد تعالى»
• « وصی آدم مولانا شیث بود علیه السلام و وصی نوح مولانا سام بود علیه الس ...

ارتباط محتوایی با ناصرخسرو

ناصرخسرو در جدول کلمات

محقق | مصحح | مترجم و نویسنده نامی ایرانی که از کارهای مهم او | تصحیح و چاپ دیوان ناصرخسرو و تصحیح داستان ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی را میتوان نام برد
مجتبی مینوی

ناصرخسرو را به اشتراک بگذارید

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی ناصرخسرو   • مفهوم ناصرخسرو   • تعریف ناصرخسرو   • معرفی ناصرخسرو   • ناصرخسرو چیست   • ناصرخسرو یعنی چی   • ناصرخسرو یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ناصرخسرو
کلمه : ناصرخسرو
اشتباه تایپی : khwvosv,
عکس ناصرخسرو : در گوگل

آیا معنی ناصرخسرو مناسب بود ؟           ( امتیاز : 97% )