برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
97 1466 100 1

مفهوم

/mafhum/

مترادف مفهوم: محتوا، مدلول، معنا، معنی، مفاد، دانسته، فهم شده، فهمیده شده

متضاد مفهوم: منطوق

برابر پارسی: دریافته، اندریافت، پنداره، چم، دانسته

معنی مفهوم در لغت نامه دهخدا

مفهوم. [ م َ ] (ع ص ، اِ) دانسته شده. به دل دریافته شده. (از آنندراج ). دانسته.دریافت شده. (از ناظم الاطباء). دریافته. شناخته شده. دانسته. ج ، مفاهیم. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
- مفهوم شدن ؛ فهمیده شدن. دانسته شدن : شرایط آن از این معنی که یاد کرده شد مفهوم می شود. (اوصاف الاشراف ص 21).
- مفهوم کردن ؛ فهمیدن. دریافتن :
همه عالم گر این صورت ببینند
کس این معنی نخواهد کردمفهوم.
سعدی (کلیات چ مصفا ص 533).
- مفهوم گشتن (گردیدن ) ؛ فهمیده شدن. دریافته شدن. دریافته شدن. دانسته شدن :
حجت آن است که روزی کمری می بندد
ورنه مفهوم نگشتی که میانی دارد.
سعدی.
به زبان پارسی چیزی می گوید که مفهوم ما نمی گردد. (گلستان ).
|| مضمون. مقصود. مراد. معنی. آنچه در دل و در ضمیر باشد. مضمر. || معلوم. || آنچه به فهم و ادراک درآید. (از ناظم الاطباء). || (اصطلاح منطق ) منطقیان در هر کلی دو امر تشخیص داده اند که عبارتند از: مفهوم و مصداق. مفهوم ، عبارت از: مجموع صفات مشترکی است که معنی کلی از آنها تشکیل گردیده است ، مانند «جسم نامی و حساس و ناطق » که بر روی هم مفهوم انسان رابه وجود می آورد. مصداق ، به همه ٔ افرادی گفته می شود که می توانند تحت عنوان آن کلی قرار گیرند، چنانکه پرویز و حسن و تقی و ایرانی و اروپائی. مفهوم و مصداق نسبت معکوس دارند به این معنی که هرچه مفهوم غنی تر وپرمعنی باشد مصداق محدودتر خواهد بود و بالعکس ، چنانکه مفهوم انسان غنی تر از مفهوم حیوان است زیرا بایدبر مفهوم حیوان (جسم نامی حساس ) ناطق اضافه شود تا مفهوم انسان به دست آید، لیکن مصداقش از آن کمتر است زیرا سگ و اسب و مرغ و ماهی... را شامل نیست. (مبانی فلسفه تألیف سیاسی ص 222). || (اصطلاح اصول ) نزد اصولیان خلاف منطوق است و عبارت از امری است که لفظ دلالت بر آن کند نه در محل نطق ، مانند مفهوم شرط: «ان جائک علی فاکرمه » که مفهوم آن می شود؛ اگر علی نزد تو نیامد اکرامش مکن. بحث است که آیا مفهوم حجت است یا نه ، یا جملات شرطیه ، وصفیه ، عدد و غایت را مفهوم هست یا نه ، و پس از آنکه مفهوم هست حجت است یا نه ...

معنی مفهوم به فارسی

مفهوم
فهمیده شده، دانسته شده، آنچه به فهم وادراک در آید
۱ - ( اسم ) فهمیده شده دانسته . ۲ - ( صفت ) آنچه که فهمیده و ادراک شود . ۳ - آنچه از لفظ فهمیده شود.از شنیدن لفظی موضوع معنایی بذهن می آید که آنرا مفهوم و مدلول گویند . از آن جهت مفهوم گویند که فهمیده شده و از آن جهت که لفظ یا دال دیگری بر آن دلالت کرده مدلولش خوانند . توضیح فرق مفهوم با مصداق از آن جهت است که مصداق بموجودی خارجی اطلاق می شود که مفهوم بر آن صدق کرده است مثلا : زید عمرو بکر مصادیق مفهوم انسان هستند و آنچه از لفظ انسان بذهن آید مفهوم آن است . بنابراین مفهوم مرحله ایست واسطه بین وجود لفظی و وجود خارجی . خلاصه هر شیئی را چهار مرحله وجودیست بتربیب : وجود لفظی و وجود کتبی و وجود ذهنی و وجود خارجی . مفهوم وجود ذهنی شئ و مصداق وجود خارجی آنست . ۴ - مفهوم مقابل منطوق باشد و آن عبارت است از حکمی که در محل نطق نیست و مقصود مستقیم از لفظ نمیباشد ولی عقل آنرا از کلام در مییابد . مثلا از جمله [ اگر کوشش کنی کامیاب شوی ] عقل چنین میفهمد که بر اثر انتفائ شرط جزا نیز منتفی می شود اگر کوشش نشود کامیابی نیست . این حکمی را که عقل از این کلام استنباط کرده دراصطلاح اصول فقه مفهوم نامند.
[concept] [روان شناسی] دسته ای از خواص یا روابط مشترک میان گروهی از اشیا یا اندیشه ها
[concept learning] [روان شناسی] شکل گیری مفاهیم عمومی ازطریق تجربه و طبقه بندی
( مصدر ) فهمیده شدن بفهم و ادراک در شد آمدن : [ شرایط آن ازین معنی که یاد کرده مفهوم میشود . ] ( اوصاف الاشراف . ۲۱ )
[intelligible cross-talk] [مهندسی مخابرات] نوعی هم شنوی که براثر تداخل نشانک ها/ سیگنال های مفهوم یک خط با خط دیگر ایجاد می شود و بسیار آزاردهنده است

معنی مفهوم در فرهنگ معین

مفهوم
(مَ) [ ع . ] (اِمف .) فهمیده شده ، درک شده ، قابل فهمیدن .

معنی مفهوم در فرهنگ فارسی عمید

مفهوم
آنچه به فهم و ادراک درآید، فهمیده شده، دانسته شده.

مفهوم در دانشنامه اسلامی

مفهوم
دلالت باواسطه و غیرمطابقی کلام را مفهوم گویند.
«مفهوم» در مقابل « منطوق »، مدلولی است که به طور مستقیم در لفظ و کلام ذکر نشده است؛ ولی از آن استنباط می شود؛ و لذا در تعریف آن گفته اند: «ما دل علیه اللفظ فی غیر محل النطق»؛ یعنی معنایی که کلام متکلم به طور مستقیم و به دلالت مطابقی بر آن دلالت ندارد؛ بلکه به دلالت التزامی و باواسطه بر آن دلالت دارد؛ مانند: (فلا تقل لهمآ اف) که منطوق این آیه بر تحریم تافیف و اف گفتن دلالت دارد و مفهوم آن، حرمت ضرب و جرح به طریق اولی است.
اقسام
مفهوم به طور کلی بر دو قسم است:۱. مفهوم موافق ؛ ۲. مفهوم مخالف .هر کدام از این دو نیز اقسامی دارد.
عناوین مرتبط
مفهوم موافق ؛مفهوم مخالف ؛منطوق .
آتش بس قرارداد متارکه جنگ در مدّت محدود می باشد.
آتش بس، در اصطلاح عبارت از قرارداد ترک جنگ در مدّت محدود است؛ اعمّ از این که در برابر دریافت عوض یا بدون آن انجام گیرد؛ بدین ترتیب، آتش بس نوعی صلح و آشتی موقّت است که در عربی با « هُدنه » و « مهادنه » از آن یاد می شود.
در عهد پیامبر
با توجّه به این که آتش بس، در فضای نبرد انجام می گیرد، وقوع آن در سیزده سال حضور پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) در مکه و دعوت مردم به اسلام ، مصداق ندارد؛ زیرا در این دوران، به سبب ضعف مسلمانان و نبودن حکومت اسلامی و هرگونه ساز و برگ نظامی، امکان جنگ و جهاد با مشرکان وجود نداشته است؛ بنابراین، سخن از آتش بس، فقط به دوران پس از هجرت پیامبر به مدینه و تشکیل حکومت اسلامی ناظر است.
← مهمترین مصداق
در قرآن کریم ، از آتش بس به طور صریح و با عنوان « مهادنه » سخنی به میان نیامده؛ بلکه به گونه های مختلف بدان توجّه شده است:
← ماده سلم
...
آخِر به معنای منتهی و مرجع اشیاء، نیز به معنای باقی و ابدی از اسماء و صفات الهی می باشد.
آخر بر وزن فاعل و از ریشه (ا خ ر) به معنای تأخر، در مقابل تقدّم است. این مادّه در ...


مفهوم در دانشنامه ویکی پدیا

مفهوم
مفهوم (انگلیسی: Concept) در لغت آنچه مورد فهم واقع شده است. اما در اصطلاح:
گاهی به واحد اصلی تفکر اطلاق می شود که قابل تقسیم بندی نیست،می تواند مفید و مضر باشد.
مفهوم در برابر مصداق.مفهوم یعنی، معنا و مدلولی که لفظ بر آن دلالت می کند و از لفظ فهمیده می شود. به نظر متفکران بزرگی از قبیل ارسطو،هربرت پوتنام،...مفهوم به صورت ساده معرفی و ترکیب برداشتهای حسی است به نظر دسته دیگری از متفکران از قبیل جان دیویی مغز نمی تواند یک دریافت کنندهٔ مفعول و بدون مداخله باشد.
مفهوم به دو دسته طبقه بندی می شود:مفهوم جزئی و کلی. اولی شامل تمام خصوصیات تشکیل دهنده یک مفهوم می باشد،برداشت از یک مفهوم در واقع مجموعی از ویژگی هایی است که باعث تمایز آن مفهوم از بقیه مفاهیم می شود. و دومی (کلی) مجموع خصوصیاتی که تشکیل دهنده برداشت اول هستند(مانند مفهوم انسان بدون مشخصات یک مصداق خاص)
بنابراین، می توان گفت: اولا ملاک کلی و جزئی بودن یک مفهوم به ترتیب «قابلیت صدق» و «عدم قابلیت صدق» بر مصادیق متعدد است. تحقق یا عدم تحقق مصداق خارجی، محدود یا بی شمار بودن آن، دخلی در کلیت و جزئیت مفهوم ندارد.
با توجه به تقسیم مفهوم، به کلی و جزئی، می توان لفظی را که دال بر معنای جزئی است لفظ جزئی و لفظی را که دال بر معنای کلی است «لفظ کلی» نامید. در این صورت، تقسیم الفاظ به جزئی و کلی از قبیل نامگذاری «دال» به اسم «مدلول» خواهد بود. همچنین باید توجه داشت که مفهوم افعال نیز از مفاهیم کلی است؛ زیرا این مفاهیم نیز قابل صدق بر مصادیق متعدد است.
مفهوم واحد تفکر است و می تواند به موارد زیر نیز اشاره کند:
مقوله (کانت)
معنا
مفهوم (آلبوم)
مفاهیم ++C
مفهوم (برنامه نویسی جنریک)
مفهوم (به انگلیسی: Intension) یا زبان معنایی (به انگلیسی: intensional language) در زبان شناسی، منطق، فلسفه و دیگر رشته ها معادل هر عَرَضِ خاص (خاصیت) یا کیفیتی است که به ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

مفهوم در دانشنامه آزاد پارسی

اصطلاحی در علم اصول فقه. مفهوم در مقابل منطوق است. منطوق مدلولی است که مستقیماً از لفظ فهمیده می شود و مفهوم مدلولی است که در کلام نبوده، بلکه از کلام استنباط می شود؛ مثلاً جملۀ «اگر فردا باران نیاید به مسافرت خواهم رفت». مفهومش این است که اگر فردا باران بیاید به مسافرت نخواهم رفت. مفهوم بردو قسم است: ۱. مفهوم موافق؛ ۲. مفهوم مخالف. به آنچه از منطوق استنباط می شود و از نظر نفی و اثبات موافق منطوق باشد «مفهوم موافق» گویند. خداوند می فرماید: به پدر و مادر افّ نگویید، مفهومش این است که به طریق اولی نباید به پدر و مادر دشنام داد. مفهومی که از حیث نفی و اثبات عکس منطوق باشد، مفهوم مخالف است. در قرآن آمده: اگر فاسقی خبری آورد درباره اش تحقیق کنید. مفهومش این است که اگر عادل خبر آورد، تحقیق لازم نیست. اصولیان مفهوم موافق را حجّت می دانند؛ امّا در حجیّت مفهوم مخالف اختلاف نظر دارند.

ارتباط محتوایی با مفهوم

مفهوم در جدول کلمات

مفهوم
مفاد
بیان و معنی و مفهوم یک سخن یا نوشته
تفسیر
مثلی با مفهوم بدبختی به منتهی رسیده
اب از سرش گذشت
مثلی با مفهوم در هر کاری مداخله کردن
نخود هر آش بودن
مثلی با مفهوم موجب
نان کسی را آجر کردن
مثلی با مفهوم موجب زیان شخصی شدن
نان کسی را اجرکردن

معنی مفهوم به انگلیسی

hang (اسم)
تعلیق ، تمایل ، مفهوم ، طرزاویختن
substance (اسم)
دوام ، خلاصه ، ماده ، جوهر ، استحکام ، جسم ، جنس ، مفهوم ، مفاد ، ذات ، شیی ، ماده اصلی
meaning (اسم)
معنی ، منظور ، مقصود ، مراد ، مفهوم ، مفاد ، فحوا ، ارش
sense (اسم)
معنی ، جهت ، احساس ، هوش ، مفهوم ، مفاد ، مضمون ، حس ، شعور ، حس تشخیص ، حواس پنجگانه
significance (اسم)
معنی ، اهمیت ، مفهوم ، مفاد ، قدر
implication (اسم)
معنی ، مفهوم ، دلالت
signification (اسم)
معنی ، اظهار ، مفهوم ، مفاد ، تعیین ، ابلاغ ، نص صریح
effect (اسم)
اثر ، نیت ، مفهوم ، نتیجه ، کار موثر
intention (اسم)
عمد ، منظور ، مقصود ، مراد ، قصد ، خیال ، مفهوم ، فکر ، تصمیم ، عزم ، عزیمت ، غرض
purport (اسم)
ادعا ، قصد ، مفهوم ، مفاد
notion (اسم)
اندیشه ، خیال ، عقیده ، ادراک ، مفهوم ، فکر ، تصور ، خاطر ، خاطره ، نظریه ، پندار
concept (اسم)
مفهوم ، تصور کلی ، فکر
contents (اسم)
مفهوم ، مفاد ، محتویات ، مندرجات ، مضمون ، ضمائم
tenor (اسم)
تمایل ، نیت ، رویه ، مفهوم ، مفاد ، فحوا ، صدای زیر مردانه
raison d'etre (اسم)
مفهوم ، مفاد
obvious (صفت)
ظاهر ، اشکار ، بدیهی ، مشهود ، واضح ، مفهوم ، هویدا ، فاش ، علنی ، مریی
evident (صفت)
ظاهر ، اشکار ، پیدا ، بدیهی ، مشهود ، سلیس ، ساطع ، مفهوم
intelligible (صفت)
معلوم ، روشن ، قابل فهم ، مفهوم ، فهمیدنی

معنی کلمه مفهوم به عربی

مفهوم
احساس , صوت , ضمني , علق , معني , مغزي , مفهوم , نية , واضح

مفهوم را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

نیازعلی شمس
انگاره،پنداره،دریافت
فر کیانی
مفهوم: بِگِرت
بِگِرتش: ادراک، برداشت
سهیل نظری
درون مایه
جمشید احمدی
فهمش
با نگاه به بن واژه ی فهمیدن که ریخت واژه های پارسی را به خود گرفته هرچند که نمی دانم که ریشه ی آن عربی است؟ با این وجود واژه ی " فهمش" به جای واژه بیگانه ی "مفهوم" بسیار بجا می آید.
Bzdmlki
مفاهیم/مفهوم/فهم /فهوا/مراد/مقصود/معنی/تعریف/..
عربی هستن .
فهم و فرهنگ به نظرم کاملن جدان از هم. ارتباطی ندارن
مفهوم : (پشت بی سیم میگن :صدا مفهوم نیس!)
آشکار نیس،روشن نیس چی میگی.
پیامی وجود داره که آشکار نیس و میخام فهمش کنم .
مفهوم و انگاره همراه ان اما انگاره قدیمی تر و پنهان تره و کلی تر
مفهوم شسته رفته و مشخص توضیح باید بشه در صورتی که انگاره سیر باستانی داره و خودش از چندین مفهوم ساخته شده .
پندار و پنداره هم مختص روان انسانه پس چطور بگم پنداره ی [آزفنداک ] میشه رنگین کمان!!!
درون و بیرون کلمه خودکار همو توضیح میدن این ذهن منه ک میخاد واژه ارتباطی به زبان فارسی باشه و خب نیس این کلمه
بگم بن واژه که خب اونم مربوط به ریشه و ساختاره
-بار- فقط می مونه چون هر واژه ای باری جابجا میکنه
اما بار در حد بیرون و پوسته ی واژه اس ک حاملِ درونه
هنوز به ذهن جابجایی انجام نشده و تنها مونده
هم معنی
مترادف
سینونیم
و ... فارسی نیسن -
دریافته : در معنی آب دریافته ی من حرکت و بی رنگی و مزگی رفع کننده تشنگی هس .
دریافته هم همردیف معنی و مفهوم نیست گرچه نزدیکه.
مایه یا بن مایه تا حدی مقبوله اما به شدت خلاصه شده اس و گویا با گفتن مایه اجزاء دیگری از قلم افتادن .
میتونم در این توضیح بگم :
بجای معنی آب چیست
پِیِ آب چیست؟
یکم غریب بنظر میاد اما در شرحش : آب بر این پی بنا شده: خاصیت سیالی و ...
مفهوم ینی ساختار و اجزای تشکیل دهنده با دید جامع و شامل : همون اساس پرداخت

معنی خودشه و خودش که نمیتونیم به کسی ام بگیم مانی این کارت چیه تا فارسیش کنیم. مسخره تر میشه .

برای این واژه لطفن برابری پیشنهاد بدین ممنون .

توضیح و شرح و اشاره

Dozham69@gmail.com
سهیل نظری
گیرایی،گیرش
دریافتش،دریافت
عباد
ساختاره؛به نظرم وقتی می گیم مفهوم ای جمله یا این بیت یا این واژه چیه؟ دنبال اینیم از چه ساختاری تشکیل شده و می خوام این ساختار رو بیان کنیم

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنای مفهوم   • انواع مفهوم   • تعریف مفهوم در روش تحقیق   • مفهوم به انگلیسی   • مفهوم علامت   • مفهوم در جدول   • تعریف مفاهیم   • معنا چیست   • معنی مفهوم   • مفهوم مفهوم   • معرفی مفهوم   • مفهوم چیست   • مفهوم یعنی چی   • مفهوم یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی مفهوم
کلمه : مفهوم
اشتباه تایپی : lti,l
آوا : mafhum
نقش : اسم
عکس مفهوم : در گوگل

آیا معنی مفهوم مناسب بود ؟           ( امتیاز : 97% )
شبکه مترجمین ایران