برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
96 1425 100 1

مثنوی

/masnavi/

مترادف مثنوی: دو دو، مربوطبه مثنی، شعر و منظومه ای هم وزن که هر بیت ومصراع آن به یک قافیه باشد

برابر پارسی: دوبندی، دوپاره، دوتایی، جفته، دولختی

معنی مثنوی در لغت نامه دهخدا

مثنوی. [ م َ ن َ وی ی / ی ] (ع ص نسبی ) منسوب است به مثنی که اسمی است معدول از اثنین اثنین که ترجمه ٔ آن به فارسی دودو باشد. (غیاث ) (از آنندراج ). || (اِ) شعری که در هر بیت آن دو قافیه علی حده باشد لهذا ابیات مختلف القوافی را مثنوی نام کرده اند. (از غیاث ) (از آنندراج ). نزد شعرا ابیاتی است متفق در وزن که هر یکی از آن ، دو قافیه دارد و هر بیتی بر قافیه ٔخاص علی حده است و آن را مزدَوَج نیز نامند و از استقراء معلوم شده است که در بحرهای طولانی مثنوی نگویندچنانکه بحر رجز تام و رمل تام و هزج تام و امثال آن. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). شعری که هر دو مصراع آن با یکدیگر هم قافیه و سایر اشعار که باز به همان وزن باشند هر دو مصراع قافیه دیگر دارند مانند شاهنامه ٔفردوسی ، گرشاسب نامه ٔ اسدی ، ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی ، خمسه ٔ نظامی و مثنوی مولوی. و چون مثنوی مطلق گویند مراد مثنوی مولانا جلال الدین محمد بلخی است. مزدوجه. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
شعر درازتر ز «قفانبک » پیش او
کوته شود چو قافیه ٔ شعر مثنوی.
فرخی.
وحدت اندر وحدت است این مثنوی
از سمک رو تا سماک معنوی.
مولوی.

معنی مثنوی به فارسی

مثنوی
کتابی است منظوم و مثنوی سروده مولانا جلال الدین رومی . محتویات مثنوی حکایات مسلسل منظومس است که مولانا با بیان آنها نتایج دینی و عرفانی گرفته و حقایق معنوی را بزبان ساده و از راه تمثیل بیان مینماید و بسیاری از آیات قر آن و اخبار و احادیث را بسبک عرفان شرح میکند. کتاب مثنوی گو اینکه اولین مثنوی در تصوف نبود و پیش از او گویندگانی عارف مانند: سنائی و عطار در بسط عقاید صوفیانه مثنوی هایی سروده اند ولی مولانا در شعر تصوف پرچمی بلند و کاخی استوار افراشته و در رسائی مقصود و لطافت معنی و باریکی اندیشه گوی سبقت ربوده است . مثنوی در ۲۶ هزار بیت و در ۶ کتاب ببحر [ رمل ] سروده شده . تاریخ آغاز آن بدرستی معلوم نیست اما در سال ۶۶٠ ه. پایان یافته است .
۱ - ( صفت ) منسوب به مثنی دو دو . ۲ - ( اسم ) شعری که هم. ابیات آن بیک وزن و دو مصراع هر بیتش در قافیه مشترک باشند مانند شاهنام. فردوسی گرشاسب نام. اسدی ویس ورامین گرگانی مثنوی مولوی . توضیح این نوع شعر را در عربی مزدوج گویند . ۳ - منظومه ای که بشیو. مثنوی . سروده شده جمع : مثنویات .
[ گویش مازنی ] /macnevi/ قطعه ای سازی مربوط به کمانچه، که برگرفته از موسیقی سنتی ایران استدر ادبیات فارسی یکی از قالب های معروف شعر استدر موسیقی مازندرانی این قطعه از دستگاه بیات ترک الهام یافته و یا برخی از ویژگی ها و حالات موسیقی بومی مازندران در آمیخته استبه قطعه ای سازی گفته می شود که از موسیقی سنتی ایران اخذ شده و توسط کمانچه نواخته می شود
(صفت) ۱ - کسی که منظومه ای مثنوی را با لحن خوش بخواند . ۲ - آنکه مثنوی مولوی را با آهنگ خوش بخواند .
عمل و شغل مثنوی خوان .
( صفت ) آنکه مثنوی بسراید : مولانا عبدالصمد ... مثنوی گوی بود .
سرودن منظوم. مثنوی .

معنی مثنوی در فرهنگ معین

مثنوی
(مَ نَ) [ ع . ] (اِ.) مزدوج ، دو دو، شعر متحدالوزنی که هر یک از ابیات آن دارای قافیة مخصوص به خود باشد.

معنی مثنوی در فرهنگ فارسی عمید

مثنوی
۱. شعری که هر دو مصراع آن قافیه داشته باشد و قافیۀ مصراع دوم آن نظیر قافیۀ مصراع اول باشد.
۲. منظومه ای که در این قالب سروده شده باشد: مثنوی معنوی.
کسی که مثنوی مولوی را با آهنگ خوش بخواند.

مثنوی در دانشنامه اسلامی

مثنوی
مثنوی، قالبی از شعر فارسی است که دارای ابیات زیادی بوده و برای سرودن داستان ها و مطالب طولانی کاربرد دارد. در این قالب هر بیت دارای قافیه ای جداگانه است و به همین دلیل به آن مثنوی (دو تا دو تا) گفته می شود. از بزرگ ترین سروده های ادبیات پارسی که در قالب مثنوی سروده شده اند، شاه نامه فردوسی است.
مثنوی منسوب به مثنی (دوتا دوتا)، و در لغت به معنای دوتایی است؛ زیرا در این گونه شعر هر بیت دو قافیه مستقل می آید؛ یعنی هر دو مصراع، قافیه دارد و قافیه آن با بیت بعدی فرق می کند؛ بدین صورت: : ------------------- آ --------------------- آ------------------- ب --------------------- ب------------------- ج ---------------------- ج از آن جهت که تعداد ابیات مثنوی نامحدود است و شاعر از نظر رعایت قافیه نیز در محدودیت قوالب دیگر شعری نبوده و هر بیت قافیه ای جداگانه دارد، بهترین قالب شعری برای داستان سرایی است؛ از این رو مثنوی، هم قالب حماسه و هم داستان های غنایی؛ همچنین قالبی مناسب برای ادبیات تعلیمی منظوم می باشد. صوفیه نیز برای ارائه آموزه های عرفانی خود از آن استفاده می کردند.
مزدوج
مثنوی را مزدوج نیز می خوانند؛ زیرا هر بیت مستلزم دو قافیه است و در یک بیت قافیه زوج و دوتاست.
شعرهای عاشقانه
در این قالب شعری، شعرهای عاشقانه و غزل وار همچون نامه ها نیز سروده شده است.
مثنوی در زبان عربی
...
مثنوی. (ع ص نسبی) منسوب است به مثنی که اسمی است معدول از اثنین اثنین که ترجمه آن به فارسی دودو باشد. (غیاث ) || (اِ) شعری که در هر بیت آن دو قافیه علی حده باشد لهذا ابیات مختلف القوافی را مثنوی نام کرده اند.(از غیاث) نزد شعرا ابیاتی است متفق در وزن که هر یکی از آن، دو قافیه دارد و هر بیتی بر قافیه خاص علی حده است و آن را مزدَوَج نیز نامند و از استقراء معلوم شده است که در بحرهای طولانی مثنوی نگویند چنانکه بحر رجز تام و رمل تام و هزج تام و امثال آن.
شعری که هر دو مصراع آن با یکدیگر هم قافیه و سایر اشعار که باز به همان وزن باشند هر دو مصراع قافیه دیگر دارند مانند شاهنامه فردوسی، گرشاسب نام ...


مثنوی در دانشنامه ویکی پدیا

مثنوی
مثنوی قالبی از شعر است که دارای ابیات زیادی بوده و برای سرودن داستان ها و مطالب طولانی کاربرد دارد. در این قالب هر بیت دارای قافیه ای جداگانه است و به همین دلیل به آن مثنوی (دو تا دو تا) گفته می شود. شعر در قالب مثنوی به زبانهای فارسی، اردو، کردی، ترکی و عربی سروده می شود. معمولاً از بزرگترین سروده های ادبیات پارسی که در قالب مثنوی سروده شده اند، شاهنامه ی فردوسی می باشد. کلیله و دمنه رودکی و آفرین نامه ابوشکور بلخی نیز از اولین نمونه های مثنوی است. از جمله دیگر سرایندگانی که از این قالب استفاده کرده اند می توان از مولانا جلال الدین بلخی نام برد که مطالب عرفانی خود را در قالب مثنوی سروده است. نظامی، سعدی، عطار و جامی نیز از دیگر شاعران بزرگ این قالب اند. این قالب شعری خاص زبان فارسی است.
بحر طویل
غزل
قصیده
دوبیتی
رباعی
هر دو مصرعِ یک بیت در قالب مثنوی هم قافیه هستند، و هر مصرع معمولاً از ۱۱ هجا و بعضاً از ۱۰ هجا تشکیل شده است. تعداد ابیات مثنوی می تواند متنوع باشد ولی نمونه های معروف این قالب شعری بین ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ بیت هستند. تحقیقات نوین نشان می دهد که این قالب شعری از یک قالب شعر فارسی نشئت گرفته است نه از قالب عربی مثنوی.
شعر در قالب مثنوی در اوزان متنوعی در زبان فارسی سروده شده است که از متداول ترین آنها می توان به «فعولن، فعولن، فعولن، فعول»، «مفاعیلن، مفاعیلن، مفاعیل» و «فاعلاتن، مفاعلن، فعلن» اشاره کرد. ذیلاً اوزان مثنوی شعرای نامدار مثنوی سرا بررسی شده است.
مثنویهای شرفنامه و اقبالنامه بر وزن «فعولن، فعولن، فعول»، مخزن الاسرار بر وزن «مفتعلن، مفتعلن، مفتعل»، خسرو و شیرین بر وزن «مفاعیلن، مفاعیلن، مفاعیل»، هفت پیکر بر وزن «فاعلاتن، مفاعلن، فعلن» و لیلی و مجنون بر وزن «مفعولُ مفاعلن مفاعیل» سروده شده است.
مثنوی قالب شعری است که اشاره به کتابهای زیر نیز دارد:
مثنوی (قالب شعر)، قالب شعر
مثنوی معنوی، کتاب شعری از مولانا
آفرین نامه، اولین کتاب مثنوی از ابوشکور بلخی
مثنوی طریق التحقیق، کتاب شعری از سنایی غزنوی
مثنوی گلشن راز، کتاب شعری ا ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با مثنوی

مثنوی در جدول کلمات

مثنوی اهلی شیرازی در طریقت عارفان و صوفیان
شمع و پروانه
مثنوی اوحدی مراغه ای
جام جم
مثنوی عاشقانه ا ز سلمان ساوجی
فراقنامه
مثنوی عاشقانه عیوقی
ورقه و گلشاه
مثنوی عبید زاکانی
موش و گربه
از مثنوی های امیر خسرو دهلوی
قران السعدین
از مثنوی های اهلی شیرازی که 520 بیت دارد و موضوع آن عشق پاک « جم » به دختر پسر عم خود « گل » است
سحر حلال
از مثنوی های سلمان ساوجی
جمشید و خورشید
پنجمین مثنوی از کتاب هفت اورنگ جامی
یوسف و زلیخا
سراینده مثنوی غریب نامه
عاشق پاشا

مثنوی را به اشتراک بگذارید

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• مثنوی مولانا   • مثنوی چیست با مثال   • داستانهای مثنوی   • شعر مثنوی   • تعداد ابیات مثنوی   • شعر مثنوی کوتاه   • مثنوی معنوی pdf   • معنی مثنوی   • مفهوم مثنوی   • تعریف مثنوی   • معرفی مثنوی   • مثنوی یعنی چی   • مثنوی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی مثنوی
کلمه : مثنوی
اشتباه تایپی : lek,d
آوا : masnavi
نقش : اسم
عکس مثنوی : در گوگل

آیا معنی مثنوی مناسب بود ؟           ( امتیاز : 96% )