نیزه

نیزه یا نیزَک نام یک جنگ افزار کهن است که درگذشته در جنگ ها کاربرد داشته است. نیزه سلاحی بلند با نوک فلزی تیزی است که برای جنگ های تن به تن بوده است اما سلاح مشابه سبک تر و کوتاه تری با نام زوبین نیز وجود داشت که به عنوان یک سلاح پرتابی برای جنگ از مسافت های دور استفاده می شد. از نیزه امروزه در ورزش پرش با نیزه و از زوبین در ورزش پرتاب نیزه استفاده می شود.
در آغاز نیزه ها را از نی می ساختند و نوکش را تیز می کردند یا فلز نوک تیزی را به سرش می بستند.
نیزه را در پارسی میانه فرَش ( fraš ) می گفتند.
نیزه از سلاح های مؤثر در نبردهای تن به تن قدیمی بوده و سربازان مسلح به نیزه تأثیر مستقیمی در پیروزی جنگ ها و شکست دشمن داشته اند. استفاده از نیزه توسط هخامنشیان در جنگ ها بسیار متداول و رایج بوده است. داریوش بزرگ شاهنشاه مقتدر هخامنشی در یکی از کتیبه های خود در نقش رستم می گوید: «آنگاه خواهی دانست که نیزهٔ مرد پارسی تا دوردست رفته است» که این جمله به منزلهٔ بیان فتوحات او در خارج از مرزهای ایران است.
یکی از روش های استفاده از نیزه پرتاب آن به طرف دشمن است. به هر صورت مشکل اصلی این روش از دست رفتن سلاح و امکان به کارگیری آن توسط دشمن علیه خود پرتابگر می باشد. رومی ها با ابداع نیزه ای با نام پیلوم که قسمتی نسبتاً طولانی از انتهای آن آهنی بود و در هنگام اصابت خم می شد و استفاده مجدد را غیرممکن می کرد، این مشکل را حل کردند. [ ۱]

نیزه (بازی). ( پرتاب ) نیزه یکی از ورزش هایی است که بر روی اسب و بیشتر در منطقه های ترک نشین کشور ترکیه از زمان الب ارسلان انجام می شود. این ورزش با قوانینی است که ورزشکار سوار بر اسب را هدف قرار می دهد تا نیزه خود را به طور دقیق به سمت حریف پرتاب کند و در لحظه نبرد بر خود و بر کوه خود مسلط شود و بر حریف خود پیروز شود. [ ۱] این ورزش، بیشتر در شهرهای قارص، بایبورت، اردهان، اوشاک و ارزروم بازی می شود.
نیزه به عنوان بازی جنگی توسط ترکها از زمانی که از آسیای مرکزی به منطقه آناتولی آمده بودند، شناخته می شود. نیزه که در دوره های بعد در آناتولی بازی می شد و به عنوان ورزش سوارکاری نیز شناخته می شد ، از ابتدا نسلی به نسل دیگر منتقل شد و تا به امروز نیز به حیات خود ادامه می دهد. این ورزش که در دوره آلپ ارسلان در آناتولی انجام می شد، به ویژه در مناطق مختلف آناتولی شرقی و مرکزی رایج تر است. نیزه که در قرن ها به عنوان یک بازی جنگی بازی می شد، بزرگ ترین ورزش نمایشی در امپراتوری عثمانی و کاخ آن در دوره های بعدی، به ویژه در قرن نوزدهم بود. [ ۲] با توجه به خطر جانی در مسابقات در زمان سلطنت محمود دوم، این بازی ممنوع شد و پس از آن دوباره به عنوان یک بازی نمایشی در آناتولی شروع شد. امروزه مشاهده می شود که مردم ساکن در منطقه آناتولی شرقی علاقه زیادی به ورزش نیزه در ترکیه نشان می دهند. در استان ارزروم که در این منطقه قرار دارد، اولین باشگاه تخصصی ورزش سوارکاری در سال ۱۹۵۷ تأسیس شد. [ ۳] تعداد باشگاه های ورزشی سوارکاری در بخش ها، شهرها و روستاهای این استان در مجموع یازده باشگاه است. [ ۲] استان اوشاک با فعالیت ۳۰ باشگاه در این استان بیشترین تعداد باشگاه ورزشی سوارکاری در ترکیه را در این زمینه دارد. علاوه بر بازی سنتی نیزه، بازی «چوب مصر» که در تاریخ به «پرتاب سنجاق» معروف است و با سنجاق هایی کوتاه تر از نیزه بازی می شود، در استان اوشاک نیز ادامه دارد. [ ۴]
رفتارهایی با هدف شکست دادن و شکست دادن دشمن به صورت تیمی در جنگ و در نهایت پیروزی قویترین ها موضوع اصلی مسابقات پرتاب نیزه است. رفتار " بخشش و بخشش حریف " که در هیچ مسابقه ورزشی یافت نمی شود و فقط در پرتاب نیزه وجود دارد، معنای دیگری به ورزش پرتاب نیزه می دهد. برای ورزشکار و تیمش که حریف خود را اهدا می کنند، امتیاز کسب می کند. این رفتار که بیانگر لزوم بلند نکردن دست به سوی ضعیف و بخشش افراد ضعیف به جای ضربه زدن به آنهاست، تقریباً ترکیبی از ورزش و فضیلت است. این رفتارهای پرمعنای ورزشکارانی که حریف خود را بخشیدند و در زمانی که فرصت ضربه زدن با نیزه را پیدا کرد، راه حریف را نبستند و به او ضربه نزدند، اشراف آنها را آشکار می کند. به ویژه در شهرهای ارزروم، بایبورت، ارزنجان، سیواس، توکات، اوشاک و سوغوت که مسابقات جاولین برگزار می شود، علاقه مردم به این ورزش شدید است. باشگاه های نیزه ( سواری ) که روز به روز بر تعداد آنها در آناتولی افزوده می شود، مسابقاتی را هم به صورت محلی و هم هر از چند گاهی با همکاری فدراسیون شاخه های ورزش های سنتی ترکیه در هر فصل از سال برگزار می کنند. بازی های نیزه که در ترکیه به صورت فدراسیون انجام می شود نشان از اهمیتی است که ترک ها به نیزه داده اند. [ ۲]

نیزه (فیلم). نیزه ( انگلیسی: Spear ) یک فیلم درام استرالیایی به کارگردانی استیون پیج است که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. این فیلم همچنین در جشنواره بین المللی فیلم تورنتو ۲۰۱۵ نمایش داده شده است.

نیزه (فیلم ۲۰۰۷). نیزه ( به تامیلی: Vel ) و ( به انگلیسی: Spear ) فیلمی هندی محصول سال ۲۰۰۷ و به کارگردانی هاری است. در این فیلم بازیگرانی همچون سوریا، آسین، وادیولو، کالاباوان مانی، نثار، لاکشمی، سارانیا پونوانان، آمبیکا، آیشواریا باسکران، دوادارشینی، چامس و سیواجی گانسان ایفای نقش کرده اند.

نِیزه
نِیزه
سلاحی سرد و قدیم برای جنگ و شکار. نیزه را در اعصار گذشته از چوب محکم و راست و بلند منتهی به نوکی تیز، از سنگ چخماق یا فلزی، می ساختند. طول نیزه معمولاً بلندتر از قامت انسان و بیش از ۳ متر بود و تا اوایل قرن ۲۰ به منزلۀ جنگ افزاری انفرادی کاربرد داشت. نیزه داران سوار در جنگ ها نقشی مهم داشتند، اما گاه پیاده نظام مجهز به نیزه و سپر برای جلوگیری از تاخت وتاز سواران دشمن در میدان کارزار زانو می زدند، در پس سپر پنهان می شدند و نیزه های خود را که انتهای آن ها را بر زمین محکم نگه داشته بودند، به حالت مایل روبه جلو می گرفتند تا اسب های سواران دشمن و سپس خود سوار را از پای درآورند. در برخی مواقع نیزه همانند زوبین به سمت هدف پرتاب می شد. این شیوه هنوز نزد بعضی قبایل جنگل نشین، به ویژه در افریقا، دیده می شود. نیزه داران ایرانی در دوران هخامنشی به مثابۀ نیروی رزمی یا تشریفاتی، در جنگ ها و یا آیین های بزرگ شرکت می کردند. اعراب هم با نیزه و استفاده از آن آشنا بودند و در شاهنامه از جزیرةالعرب با عنوان «دشت سواران نیزه گذار» یاد شده است. امروزه پرتاب نیزه جزئی از مسابقه های دو و میدانی است و بازی های جهانی و المپیک آن را پذیرفته اند.