فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار. تا سال ۱۳۹۱، هشتاد و سه اثر ملی در شهرستان سبزوار ثبت شده اند که از این میان ۷۶ تا به صورت بنا، ۵ تا به صورت تپهٔ باستانی، و ۲ تا به صورت محوطهٔ باستانی هستند. عمدهٔ این آثار در بافت تاریخی شهر سبزوار قرار گرفته اند؛ به ویژه در امتداد خیابان اصلی شهر، خیابان بیهق. [ ۱] روستای زعفرانیه با داشتن ۶ اثر ملی ثبت شده در میان روستاهای سبزوار ممتاز است و یکی از روستاهای هدف گردشگری در این شهرستان محسوب می شود. [ ۲] شاخص ترین اثر تاریخی شهرستان سبزوار منارهٔ خسروگرد است که اولین اثر ثبت شدهٔ کل شهرستان نیز هست؛ این اثر در ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ۷۷ با عنوان «میل خسروگرد» ثبت شد که آن را به یکی از اولین آثار ملی ثبت شده در ایران مبدل کرد. همین اثر در همان تاریخ با شمارهٔ ۱۶۰ و با عنوان «مناره» دوباره ثبت شد و هنوز در فهرست ها با دو شمارهٔ ثبتی مجزا موجود است.
سبزوار از معدود شهرهای ایران است که منابع و بافت تاریخی اش هنوز از بین نرفته است. [ ۳] با وجود این، در دهه های اخیر به دلیل توسعهٔ شهر و رشد سریع اقتصادی، تغییر در سبک زندگی و ساختار خانواده، و ارزانی سوخت های فسیلی معماری بناها در سبزوار تغییر کرده و بسیاری از میراث فرهنگی شهر تخریب شده یا در معرض تخریب قرار گرفته است. [ ۴] اگرچه ارزش فرهنگی بناهای تاریخی درک می شود، دولت به دلایل مالی یا حقوقی از پس نگهداری آن ها بر نمی آید. به طور خاص، خانه های قدیمی که مالکیت خصوصی دارند تحت خطر تخریب قرار دارند[ ۵] و دست کم سه خانهٔ قدیمی مسلم، چشمی و محمدیانی که هر سه ثبت ملی نیز شده بودند در دههٔ ۱۳۹۰ تخریب شدند. [ ۶] خانه های تاریخی سبزوار به شیوهٔ اصفهانی بنا شده اند و به دلیل دوری شهر از پایتخت، گذار از معماری سنتی به مدرن در سبزوار تا قبل از دورهٔ پهلوی اول اتفاق نیفتاد. [ ۷] قدیمی ترین خانهٔ سبزوار، خانهٔ عظیمیان است که به شیوهٔ چهارصفه ساخته شده است و قدمتش به دورهٔ تیموریان بازمی گردد. [ ۸] شهر سبزوار که در حاشیهٔ فلات مرکزی ایران ( دشت کویر ) واقع شده، بر روی شبکه ای از قنات های شمالی–جنوبی ساخته شده است. همزمان با بزرگ شدن شهر و تبدیل مزارع کشاورزی و باغ ها به مناطق مسکونی، معابر و خیابان ها منطبق با شبکهٔ آبیاری قنات ها کشیده شدند. [ ۹] ساخت کانال های فاضلاب و شهرسازی و ساخت وسازهای غیراصولی از جمله ساخت خیابان های شرقی–غربی ( عمود بر جریان طبیعی قنات ها ) ، باعث انسداد قنات ها و بالا آمدن آب و آسیب رسیدن به آثار تاریخی از جملهٔ مسجد جامع شهر متعلق به دورهٔ سربداریه و کاروانسراها شده و آن ها را در معرض نابودی قرار داده است. [ ۱۰] [ ۱۱] [ ۱۲]
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلفسبزوار از معدود شهرهای ایران است که منابع و بافت تاریخی اش هنوز از بین نرفته است. [ ۳] با وجود این، در دهه های اخیر به دلیل توسعهٔ شهر و رشد سریع اقتصادی، تغییر در سبک زندگی و ساختار خانواده، و ارزانی سوخت های فسیلی معماری بناها در سبزوار تغییر کرده و بسیاری از میراث فرهنگی شهر تخریب شده یا در معرض تخریب قرار گرفته است. [ ۴] اگرچه ارزش فرهنگی بناهای تاریخی درک می شود، دولت به دلایل مالی یا حقوقی از پس نگهداری آن ها بر نمی آید. به طور خاص، خانه های قدیمی که مالکیت خصوصی دارند تحت خطر تخریب قرار دارند[ ۵] و دست کم سه خانهٔ قدیمی مسلم، چشمی و محمدیانی که هر سه ثبت ملی نیز شده بودند در دههٔ ۱۳۹۰ تخریب شدند. [ ۶] خانه های تاریخی سبزوار به شیوهٔ اصفهانی بنا شده اند و به دلیل دوری شهر از پایتخت، گذار از معماری سنتی به مدرن در سبزوار تا قبل از دورهٔ پهلوی اول اتفاق نیفتاد. [ ۷] قدیمی ترین خانهٔ سبزوار، خانهٔ عظیمیان است که به شیوهٔ چهارصفه ساخته شده است و قدمتش به دورهٔ تیموریان بازمی گردد. [ ۸] شهر سبزوار که در حاشیهٔ فلات مرکزی ایران ( دشت کویر ) واقع شده، بر روی شبکه ای از قنات های شمالی–جنوبی ساخته شده است. همزمان با بزرگ شدن شهر و تبدیل مزارع کشاورزی و باغ ها به مناطق مسکونی، معابر و خیابان ها منطبق با شبکهٔ آبیاری قنات ها کشیده شدند. [ ۹] ساخت کانال های فاضلاب و شهرسازی و ساخت وسازهای غیراصولی از جمله ساخت خیابان های شرقی–غربی ( عمود بر جریان طبیعی قنات ها ) ، باعث انسداد قنات ها و بالا آمدن آب و آسیب رسیدن به آثار تاریخی از جملهٔ مسجد جامع شهر متعلق به دورهٔ سربداریه و کاروانسراها شده و آن ها را در معرض نابودی قرار داده است. [ ۱۰] [ ۱۱] [ ۱۲]
