فنیتیلین

فِـنِـتیلین یا کاپتاگُن یا قرص جهادی یا آمفتامینُ اِتیل تِئوفیلین یک ماده مخدر محرک ترکیبی از آمفتامین و تئوفیلین است و به عنوانِ پیش دارو برای هر دو گونهٔ مخدرِ آمفتامین و تئوفیلین رفتار می کند. [ ۱] [ ۲] این محرک ( دارو ) با نام های بیوکاپتُن و فیتُن نیز در بازار وجود دارد. [ ۳] [ ۱] [ ۲] کاپتاگن در دسته روان گردان ها قرار دارد و در دهه ۶۰ میلادی کشف و برای ۲۵ سال به منظور درمان برخی از بیماری های روان به کار می رفته است.
این ماده که علاوه بر ایجاد بی خوابی مصنوعی، مصرف کننده را فعال و شاد نیز نگه می دارد، به دلیل اعتیادآوری، از اواخر دهه ۸۰ میلادی، تولید و مصرف آن ممنوع شد. کارشناسان دارویی می گویند که مصرف کننده فِنیتیلین در عین بی خوابی و بی اشتهایی، به نوعی ناامیدی می رسد و شروع به بیهوده گویی می کند، اما با این حال بسیار پر انرژی و شاد است. [ ۴]
کاپتاگُن یکی از داروهایی است که جنگجویان در نواحی جنگ زده به طور گسترده از آن استفاده می کنند. این دارو باعث هوشیاری می شود و جنگجوها می گویند به کاهش ترس در میدان نبرد کمک زیادی می کند. [ ۵]
در سال ۲۰۱۵ مقدار ۲ تُن از این ماده و به شکل قرص به همراه مقادیری کوکایین، در بیروت از یک شاهزاده سعودی که قصد قاچاق آن را با هواپیمای شخصی اش به ریاض داشت، توقیف و ضبط شده است. ۶۵۰ هزار عدد از این قرص های خطرناک که در محموله های آهن آلات صنعتی جاسازی شده بود، توسط پلیس فرانسه کشف و توقیف شد. این قرص های محرکِ اعتیادآور قرار بود از طریق جمهوری چک و ترکیه به عربستان سعودی برده شوند.
کاپتاگن به دستِ داعش و در جنگ داخلی سوریه نقشِ بزرگی بازی کرده است. [ ۶] [ ۷] در ماه اوت سال ۲۰۱۷ فاش شد که ستیزه جویان داعش از ماده مخدری با نام کاپتاگُن که به «شجاعت شیمیایی» معروف است برای حفظ روحیه جنگ طلبی خود استفاده می کنند.
تهیه این دارو در کشوری مثل آمریکا به سختی امکان پذیر است، اما در ترکیه، اردن، سوریه و لبنان قابل دسترس است. بر اساس گزارشی از جامعه دارویی سعودی، مصرف این ماده مخدر در بین تروریست های گروه دولت اسلامی ( داعش ) در سوریه متداول است. پس از آزمایش هایی که بر روی اجسادِ بمب گذاران انتحاری صورت گرفته، قبل از اقدام به خودکشی، شدیداً تحت تأثیرِ مصرف این داروی روان گردان بوده اند. مصرف این ماده که در «سلمان عابدی» تروریست حمله «منچستر آرنا» هم دیده شده. [ ۴]