امانج

انجام شده است. از آن سوی، زبان پهلوی اگرچه در گوشت و پوست و استخوان زبان های بومی جای جای ایران و ایرانشهر هست، ولیسالهاست که با کنار گذاشته شدن الفبای پهلوی و جایگزین شدن آن با الفبای کنونی و گسترش زبان های بیگانگان عرب و تاتار و مغول رنگ و لعاب بیگانه گرفته است. برای نمونه، ما واژگان پاشا، دوگی یا دویی، کلوانَق و اَل و بالیق و دوداخ و درناخ و بارساخ را به کار می بریم و آنها را زبان تورکی می شناسیم، ولی همه این واژگان پهلوی هستند مگر دوگی و دگرگون شده آن دویی که واژه تاتار است. شما می توانید به پست های من به آبادیس که برای هَمبیدی ( اشتراک ) و آگاهی زودهنگام درباره یافته های خودم زود در آبادیس در دسترس هم میهنان خود گذاشته ام، نگاه کرده و آنها را بخوانید. در دانش، جای جنگ و به هم تاختن نیست و دانش همواره با پژوهش در پیوند است. بیشتر پژوهشگران پیشین واژگان را گردآوری کرده اند و به ریشه شناسی آنها نپرداخته اند و شاید بر پایه گستردگی جغرافیای کاربری آنها و نمای واژگان آنها را تورکی، عربی و یا پارسی شناسینیده اند ( معرّفی کرده اند ) . برای نمونه، شما اگر به واره سِفینه نگاه کنید و شنیده ها و خوانده های خودتان را به یاد بیاورید، شاید گمان کنید که این واژه عربی است، بی ( ولی ) این واژه معرّب سِپینَگ است و سپیت ( امروزه سپید خوانده و نوشته می شود ) و سپان و سپانلو و . . . با آن همریشه هستند، سِپیتَن ( سِپ - ) به چیم تکان دادن، به جنبش درآوردن و جابجا کردن هستند همچنان که سگ که در ایران کهن جانداری ارزشمند شناخته می شده است برای دُم تکان دادنش با این واژه سِپان با چنین واژه ای نیز خوانده می شده است و آغاز روز را سپیتَگ ( سپیده ) خوانده اند که مردم ایران و بیشتر جانوران با آن به جنبش و کار روزانه می پرداخته و می پردازند. واژه بیلان را واژه فرانسوی می شناسیم، بی این واژه با بیلدیرچین ( نام پرنده بِلدرچین ) و بیلدار ( بِلدار، آن که بیشتر دراز می کشد و دنبال جای گرم و نرم و آسایش است. این واژه در گویش آذری زبان پهلوی به کار گرفته می شود ) و واژگان دیگر همریشه است. کِلوین را که با درجه کِلوین می شناسیم و کِلیو ( گددی بهار عمروموز - ایت کِلیودَن گِچَن کیمین/ گیبی به زبان تورکی استانبولی ) و کِلوانَق ( نام جایی در آذربایجان ) و کِلوان ( نام جاهایی در استان های البرز و اراک ) همریشه است. ما گناهی نداریم، ما در کشوری زندگی می کنیم که بارها بیگانگان بر آن تاخته و سده ها بر آن فرمانروایی کرده اند و این بیگانگان در یک چیز هَمبید ( مشترک ) بوده اند: درنده خویی و ددمنشی و تاراج و ویرانگری! که از نَخشَگ ( نقشه ) شوم آنها سِتیده ( ناشی ) شده بود. ما یک بار با تاخت اسکندر مقدونی الفبای میخی را از دست دادیم که اَیادگار هخامنشیان ( نیکمنشان ) بود و یکبار با تاخت و تاز اعراب الفبای پهلوی را از دست دادیم که اَیادگار ساسانیان و اَشکانیان پیشتر از آنان بود و آنان را پس از سده ها، نه ایرانیان، که تاتارهای چنگیزی از میان بردند و پس از چندین سال، تیموریان و بازماندگان عرب زده بر ایران و بویژه بر آذربایجان و اَران فرمانروایی خونین داشتند ( به فیلم نسیمی چکامه سرای آذربایجان نگاه کنید که در آپارات در دسترس است، من دیوان اشعار او را نخوانده ام، ولی در این فیلم دیگر به زبان پارسی نمی سراید، میهِ ( بر خلاف ) نظامی گنجوی که به پارسی و به یاد ایران و ایرانشهر پیش از رخداد شوربختی بزرگ تاخت و تاز اعراب و تاتار دیوان ها سروده است ) و زبان پهلوی را استخوان شکستند. نام خود آذربایجان نیز معرّب آدورپایَگان است و آدور همان آتش و آذر است که نام یکی از ماه های پاییز نیز هست و پایَگان بیشال ( جمع ) پایَگ است یا همان پایه و جایگاه: سرزمین آتشگاهان! همچنان که نام گولپایَگان ( گُلپایگان ) و گولپا ( جولفا معرّب همین نام است ) را داریم. زبان پهلوی مانند زبان عربی نبوده که حرکت داشته باشیم و مانند انگلیسی با الفبا و حروف صدای اُ و اوُ و ی نشان داده می شده است و گول با الفبای امروزی همان نمودار نگارش پهلوی گُل با شیوه نگارش فارسی کنونی است. داستان دراز است.

( آم - ) :
آمدار:
آمین:
آمتار:
آمیدار:
آماگ: آماج، همان واژه ای که امروزه در زبان فارسی به چیم خدف به کار گرفته می شود و برخی آذریها آن را واژه ای تورکی می پندارند. هم میهنان آذری و تورک دوست به چیم های واژگان اندام های بدن در آبادیس نگاه کنند: دوداگ، آیاگ، بویون، اَل، پارماگ، غولاگ، و و و
آمان:
آمیشن:
آمیشنیگ:
آمیشنیه:
آمیشنیها:
آمَگ:
آمینَگ:
پَدیشآم:
آمتَگ:
آمیدَک:
اگر آمان برای ساخت کردبون ( مصدر فعل ) به کار گرفته شود، خواهیم داشت:
آمانتَن ( آمان - ) :
آماندار:
آمانین:
آمانتار:
آماناگ:
آمانان:
آمانیشن:
آمانیشنیگ:
آمانیشنیه:
آمانیشنیها:
آمانَگ: همان وازه ای که امروزه به امانج معرب شده است: هدف در زبان مردم گُوردستان
آمانینَگ:
پَدیشآمان:
آمانت:
آمانتَگ: