گاه شماری

/gAhSomAri/

معنی انگلیسی:
calendar

لغت نامه دهخدا

گاه شماری. [ ش ُ / ش ِ ] ( حامص مرکب ) تقی زاده نوشته اند: اصطلاح «گاه شماری » را که با اصطلاح آلمانی تزایت رشنونگ و اصطلاح قدیم عربی معرفةالمواقیت وفق میدهد وضع و مطرداً آن را استعمال کرده ایم چه برای حساب زمان بدبختانه ما در فارسی اسم مأنوسی نداریم. در کتب قدیمه لفظ «تاریخ » را برای این معنی نیز استعمال میکردند ولی چون این لفظ در کتب فارسی برای پنج معنی مختلف که به فرانسوی امروز بکلمات : دات ، هیستوار، ار، کرنولژی ، کالاندریه تعبیر می کنند استعمال میشد محض احتراز از التباس باید لفظ دیگری برای این معنی اخیر ( یعنی بمعنی علمی کالاندریه فرانسوی ) که منظور ما در این مقاله است اختیار کرد. لفظ تقویم در فارسی برای معنی معروف آن که در زمان قدیم آن را «دفتر سنه » میگفتند استعمال شده نه برای طریقه حساب زمان و لهذا نمیتوان آن را بمعنی حساب زمان هم استعمال کرد ولو آنکه در زبان فرانسه مثلاً برای هر دو معنی یک کلمه استعمال میشود.( گاه شماری تقی زاده. حاشیه ص 1 ). و هم در ذیل همین کتاب درباره «دفتر سنه » نوشته اند: اصطلاح «دفتر سنه » برای تقویم علاوه بر کتب بیرونی در زیج ابن یونس مسمی به الزیج الکبیر الحاکمی که در اواخر قرن چهارم تألیف شده نیز در ضمن عبارت «تقویم الکواکب فی دفتر السنه » استعمال شده است ولی لفظ تقویم هم برای این معنی خود بسیار مستحدث نیست چه در مجمل الاصول کوشیار نیز همین کلمه بهمین معنی مصطلح امروزه استعمال شده. ( مجمل فی احکام النجوم ) نسخه کتابخانه دیوان هند درلندن بعلامت 1919 ورق 13 و هم چنین در ثمارالقلوب ثعالبی. ( گاه شماری ص 210 ).

فرهنگ فارسی

نگاهداشتن و معرفت حساب زمان معرفه المواقیت .

فرهنگ معین

(شُ یا ش ) (اِ. ) روش اندازه گیری و تقسیم بندی زمان به بخش های مساوی ، تقویم .

فرهنگستان زبان و ادب

{chronology} [زبان شناسی] ترتیب روی دادن تغییرات و تحولات زبانی یا تنظیم این تغییرات به ترتیب زمان

دانشنامه عمومی

گاه شناسی یا گاه شماری یا کرونولوژی ( به انگلیسی: Chronology ) به عنوان علمی برای محاسبه زمان یا دوره هایی از زمان و شناسایی تاریخ درست روی دادن رخدادها شناخته می شود.
در واقع رویدادنگاری به معنای سازگاری رخدادها با زمان دقیق آن ها می باشد که آن را جانمایی رویدادها در زمان نیز گفته اند. باید توجه داشت که رویدادنگاری یک «علم محاسباتی» است که به یافتن زمان یک پیشامد تاریخی و نه اندازه گیری زمان آن می پردازد.
رویدادنگاری دو بخش دارد: یکی شناسایی زمان پیدایش یک پدیده تاریخی است که به دانش باستان شناسی وابسته است و بخش دوم، دربرگیرنده جانمایی رخدادها در زمان دقیق آنهاست که این بخش، بیشتر به تاریخ مربوط است. رویدادنگاری نباید با واژهٔ کرونومتری که بخشی از علم فیزیک است اشتباه شود. رویدادنگاری به معنی علم جانمایی و جایگذاری پدیده های تاریخی در زمان، بخشی از دانش تاریخ است.
چینش رویدادها از آغاز به پایان یا برعکس را رویدادنگاری میگویند و هنگامی که از نمودار و جدول برای نمایش چینش رخدادها استفاده شود آن را خط زمانی ( Timeline ) می گویند.

گاه شماری (ابهام زدایی). گاه شماری ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
• گاه شماری ( فیلم ۱۹۳۱ )
• گاه شماری ( فیلم ۱۹۴۸ )
• گاه شماری ( فیلم ۱۹۹۳ )
• گاه شماری ( فیلم ۲۰۰۹ )

گاه شماری (فیلم ۱۹۳۱). «گاه شماری» ( انگلیسی: The Calendar ( 1931 film ) ) فیلمی در ژانر درام به کارگردانی تی. هیز هانتر است که در سال ۱۹۳۱ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به هربرت مارشال و آنه گری اشاره کرد.
عکس گاه شماری (فیلم ۱۹۳۱)

گاه شماری (فیلم ۱۹۴۸). گاه شماری ( انگلیسی: The Calendar ) فیلمی در ژانر درام است که در سال ۱۹۴۸ منتشر شد.
عکس گاه شماری (فیلم ۱۹۴۸)

گاه شماری (فیلم ۱۹۹۳). «گاه شماری» ( ارمنی: Օրացույց ) فیلمی در ژانر درام به کارگردانی آتوم اگویان است که در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به آرسینه خانجیان اشاره کرد.
عکس گاه شماری (فیلم ۱۹۹۳)

گاه شماری (فیلم ۲۰۰۹). «گاه شماری» ( انگلیسی: Calendar ( 2009 film ) ) فیلمی در ژانر رمانتیک است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به زارینا وهاب اشاره کرد.
عکس گاه شماری (فیلم ۲۰۰۹)
گزارش تخلف یا اشتباه در معنی

دانشنامه آزاد فارسی

گاه شماری (chronology)
در باستان شناسی، بیان کردن متوالی رویدادها یا موضوعات در مقیاسی زمانی. گاه شماری، در مورد تاریخ های ثبت شده، با تقویم های رسمی مرتبط است، اما تعیین زمان پیش از تاریخ کار پیچیده تری است و به شواهد و قراین باستان شناختی و زمین شناختی بستگی دارد. فنون علمی سن یابی مطلق و روش های سن یابی نسبی موجب شده اند که ساختن گاه شماری معتبر برای محاسبۀ سرچشمه های تحول آدمی امکان پذیر شود ـ انسان ماهر (هومو هابیلیس)۱.۸میلیون سال پیش به ظهور رسید.

مترادف ها

chronometry (اسم)
گاه شماری، وقت سنجی به طریق علمی، علم قیاس زمان

پیشنهاد کاربران

دانش قرار دادن رویدادها در زمان، یعنی تخصیص رخدادها به تاریخ های زمانی دقیق آن ها می باشد.
کرونولوژی، گاهشماری، گاه نگاری که بخشی از تاریخ است.
تقویم

بپرس