برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
98 1537 100 1
شبکه مترجمین ایران

قصیده

/qaside/

مترادف قصیده: چامه، چکامه، شعر، مدیح، مدیحه

برابر پارسی: چکامه، چامه، سروده

معنی اسم قصیده

اسم: قصیده
نوع: دخترانه
ریشه اسم: عربی
معنی: نام یکی از قالب های شعر فارسی وعربی

معنی قصیده در لغت نامه دهخدا

قصیدة. [ ق َ دَ ] (ع اِ) یکی قصید. (اقرب الموارد) (منتهی الارب ). رجوع به قصید شود. || (ص ) شترماده ٔ فربه. || چوب دستی. (اقرب الموارد) (منتهی الارب ). || (اِ) شعری است که شماره ٔ ابیات آن از هفت و گوینداز ده تجاوز کند. ج ، قصید، قصائد. (اقرب الموارد). چون ابیات مکرر شد و از پانزده و شانزده درگذشت آن را قصیده خوانند و هرچه از آن کمتر بود آن را قطعه گویند، و در قصاید پارسی لازم است که بیت مطلع مصرّع باشد یعنی قافیت هر دو مصراع در حروف و حرکات یکی باشند والا آن را قطعه خوانند هرچند از بیست بیت درگذرد. (المعجم فی معاییر اشعار العجم چ مدرس رضوی ص 151).
- بیت القصیده ؛ آن است که نخست شاعر را معنیی در خاطر آید و آن را نظم کندو بناء قصیده بر آن نهد، و ممکن باشد که در قصیده بهتر از آن بیت بسیار افتد، و عامه ٔ شعرا بیت القصیده آن را خوانند که بهترین ِ ابیات قصیده بود، و لا مشاحةفی الالقاب الا آنکه قول اولی درست تر است. (المعجم چ مدرس رضوی ص 313).

معنی قصیده به فارسی

قصیده
چکامه، نوعی شعرکه بیشتردروعظ ویاحماسه است
( اسم ) قطعه شعری است مانند غزل شامل ابیاتی متحد الوزن که همه آنها و همچنین مصراع اول مطلع آن دارای یک قافیه است . قصیده از غزل دراز تر است و گوینده در تمام آن موضوعی واحد از موعظه و حکمت و مدح و مسایل اجتماعی و دینی و غیره را مورد بحث قرار می دهد و شاید از آن جهت آن را قصیده گفته اند که در ساختن آن منظور معینی قصد شده است زیرا قصیده از قصد مشتق است . قصیده غالبا با تشبیب و وصف طبیعت و امثال آن آغاز می شود . جمع : قصاید ( قصائد ) یا قصیده را کوتاه کردن . قصه کوتاه کردن سخن را مختصر کردن : بهر خدای را خمش خوی سکوت را مکش چونکه عصید میرسد کوته کن قصیده را .
که قصیده گوید شاعر که قصیده بنظم آرد .
عمل قصیده سرا
قصیده ایست شیوا و طولانی بعربی که ابن درید محمد بن حسن ازدی ( ف. ۳۲۱ ه.ق ) آنرا سروده است و مطلع آن این بیت است: اماتری راسی حاکی لونه طره صبح تحت اذیال الدجی این قصیده را چند تن شرح کرده اند .

معنی قصیده در فرهنگ معین

قصیده
(قَ دَ یا دِ) [ ع . قصیدة ] (اِ.) نوعی شعر بلند که دو مصرع بیت اوّل با مصرع های دوم دیگر ابیات هم قافیه است و بیشتر برای بیان مدح و یا ذم و وعظ و حکمت به کار گرفته می شود. ج . قصاید.

معنی قصیده در فرهنگ فارسی عمید

قصیده
شعری که حداقل دارای شانزده بیت است که مصراع اول بیت اول با مصراع های دوم همۀ بیت ها هم قافیه است و موضوع آن بیشتر در وعظ، حکمت، حماسه، یا در مدح یا ذم کسی یا چیزی است، چکامه.
شاعری که قصیده می سراید، چکامه سرا.

قصیده در دانشنامه اسلامی

قصیده
یکی از اقسام شعر در ادبیات فارسی قصیده می باشد. قصیده شعری است که مصرع اول و تمام مصرع های زوج آن دارای قافیه واحد باشد؛ یعنی اولین بیت آن مصرع باشد. بیت اول را مطلع و بیت آخر آن را مقطع می نامند. قصیده پیش از ظهور اسلام به نام چکامه معروف بود.
تعداد ابیات قصیده از بیست و گاه تا دویست بیت می باشد. حد متوسط تعداد ابیات قصاید معمولاً بین بیست تا هفتاد یا هشتاد بیت است. گرچه قصیده هایی در ۱۷ بیت هم سروده شده است اما به ندرت قصیده ای در ۱۵۰ تا ۱۷۰ بیت دیده شده است.
اقسام قصیده
۱) اگر قافیه قصیده ای، دارای ردیف نیز باشد، آن را قصیده مردّف می نامند. ۲) چنان چه بیت مطلع از ظرافت و نیکویی خاصی بهره برد و موجب ایجاد رغبت در شنونده گردد، می گویند قصیده دارای حسن مطلع یا حسن ابتداست. ۳) همچنین اگر بیت مقطع چنین باشد و در ذهن مخاطب خاطره شیرینی از شعر به یادگار نهد، گویند دارای حسن مقطع یا حسن ختام است.
ویژگی قصیده
قصیده از اقسام مهم شعر فارسی است که سرایش آن دلالت بر توان شاعر دارد چه سرودن بیش از ۲۰ یا ۳۰ بیت به یک وزن و قافیه و در یک موضوع نشان از طبع توانای شاعر است.قصیده معمولاً برای مدح، ذم، موعظه، شکایت، مرثیه و تعزیت، و گاه مسائل اخلاقی و اجتماعی و عرفانی را دربر می گیرد و در موارد بسیار به توصیف انبیاء و اولیای دین اختصاص یافته است. فرخی سیستانی، منوچهری دامغانی، سنائی، عطار نیشابوری، سعدی، مولوی، ناصر خسرو قبادیانی، پروین اعتصامی و ملک الشعرای بهار از جمله قصیده سرایان نامی شعر فارسی هستند.
ساختار قصیده
...
قصیده
قصیده نوعی شعر درباره موضوعی معین و مقصودی معین از قبیل مدح بزرگان، تهنیت جشن عید و فتح نامه جنگهاست همچنین مرثیه، تعزیت، مسایل اخلاقی و اجتماعی را به تصویر می کشد.
قصیده یکی از انواع شعر با یک وزن و قافیه و مطلعی مصرع است. این ابیات به هم مرتبط و پیرامون یک موضوع و بر مقصودی معین دلالت می کنند. از جمله مدح پادشاه، تهنیت در جشن عید، فتح نامه جنگ یا شکر و شکایت، فخر و حماسه سرایی، مرثیه و تعزیت، مسائل اخلاقی و عرفانی و امثال آن.
           &# ...

قصیده در دانشنامه ویکی پدیا

قصیده
قَصیده یا چَکامه یک قالب شعر کلاسیک فارسی است که معمولاً از ۲۰ تا ۷۰ بیت است. موضوع قصاید مدح شاهان و بزرگان، تهنیت جشن ها، وصف طبیعت و گاه پند و اندرز است. در این نوع شعر مصراع اول با مصراع های زوج هم قافیه است. شاعران ایرانی قصیده را از شعر عربی گرفته اند. تفاوت قصیده با قالبِ غزل در تعداد ابیات و موضوع شعر است. کمی یا زیادیِ بیت های قصاید بستگی دارد به اهمیت موضوع، قدرت و قوّت طبع شاعر و نوع قافیه و اوزان شعری. شاعر می تواند قصیده را در وزن های گوناگونی بسراید.
مشهورترین قصیده سرایان مدیحه گو: رودکی، منوچهری، فرخی سیستانی، عنصری، انوری، خاقانی
بنا به روایتی نخستین شعر فارسی قصیده ای است از محمد وصیف سگزی، دبیر دربار یعقوب لیث صفاری، که تنها ۶ بیت آن باقی مانده است. مطلع این قصیده این است: (ای امیری که امیران جهان خاصه و عام / بنده و چاکر و مولای و سگ بند و غلام)
بخش عظیم ادبیات فارسی را در سدهٔ ششم هجری، قصیده تشکیل می دهد.
۱ مدحی ۲ مذهبی و فلسفی ۳ اخلاقی و زهدی ۴ سیاسی و اجتماعی
قصیدهٔ داغگاه قصیده ای است در ۵۸ بیت از فرخی سیستانی، شاعر پارسی گوی قرن پنجم قمری، که به روایت نظامی عروضی در چهار مقاله فرّخی با سرودن آن در شمار شاعران دربار چغانی درآمد.
امین احمد رازی (۱۳۸۹). تذکرهٔ هفت اقلیم. تهران: سروش. شابک ۹۷۸۹۶۴۳۷۶۷۰۴۴. از پارامتر ناشناخته |کوششش= صرف نظر شد (کمک)
دبیری نژاد، بدیع الله (۱۳۴۸). فرّخی و قصیدهٔ داغگاه (با معنی واژه ها و شرح بیت ها و برخی نکته های دستوری و بلاغی). اصفهان: انتشارات مشعل.
فرخی سیستانی، علی بن جولوغ (۱۳۸۰). دیوان اشعار. به کوشش محمد دبیرسیاقی. تهران: زوار. شابک ۹۶۴۴۰۱۰۷۲۸.
نظامی عروضی، احمد بن عمر (۱۳۸۱). چهار مقاله. به کوشش محمد معین. تهران: زوار. شابک ۹۶۴۴۰۱۰۷۲۸.
هدایت، رضا قلی خان (۱۳۸۹). مجمع الفصحاء. به کوشش مظاهر مصفا. تهران: امیرکبیر.
به گفتهٔ نظامی عروضی در چهار مقاله: فرّخی «برگی بساخت و روی به چغانیان نهاد و چون به حضرت چغانیان رسید بهارگاه بود و امیر به داغگاه … و عمید اسعد که کدخدای امیر بود به حضرت بود و نُزلی راست ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

قصیده در دانشنامه آزاد پارسی

قصیده (ode)
(یا: چامه، چکامه) در ادبیات منظوم، گونه ای شعر عروضی، حداقل در سیزده بیت، که از مطلع تا ختام در یک بحر، با ردیف و قافیه، یا تنها با قوافی هماهنگ به قصد بیان موضوعی معیّن سروده می شود. در قصیده نیز مانند غزل مصرع اول بیت با مصرع های دوم بیت های دیگر هم قافیه است. قصیده معمولاً با تغزل (تشبیب یا نسیب) که بخشی غزل وار است، آغاز می شود، سپس شاعر تغزل را با بیتی مناسب که گریز یا گریزگاه خوانده می شود، به موضوع اصلی سخن خود یعنی مدح، هجو، رثا، یا مطلبی دیگر پیوند می دهد. برخلاف غزل، در پایان قصیده نام یا تخلص شاعر نمی آید. قصیده قالبی است کهن که پیش از اسلام نزد اعراب رواج داشت و از شعر عربی به ادبیات فارسی، و سپس ترکی و اُردو راه یافت. قصیده سرایان ایرانی مضامین این گونه را تنوع بخشیدند و لزوماً ساختار عربی آن را رعایت نکردند. چنان که قصیدۀ مشهور انوری در شکایت از ترکمانان و قصیدۀ خاقانی در باب ایوان مداین چنین است. قصیده گویی در ایران هنوز رایج است، اما در ساختار و مضامین آن تحولات کلی حاصل شده است. ملک الشعرای بهار را آخرین قصیده سرای بزرگ ایران دانسته اند. در سنت ادبی غرب، قسمی شعر وزین و فخیم را که «اود» می خوانند، تقریباً معادل قصیده گرفته اند؛ اما در این نوع شعر ردیف وجود ندارد و قوافی نیز بیت به بیت (سطر به سطر) مطابقت می کنند و از این نظر به قالب مثنوی شبیه است. پیندار و هوراس از شاعران قدیم و ویلیام وردزورث از سرایندگان متأخرتر، چامه سرایان نامدار غربی اند.

قصیده در جدول کلمات

قصیده سرای مشهور قرن ششم هجری
انوری
شاعر قصیده سرای عهد قاجاریه
قاانی
شاعر قصیده سرای قرن13هجری و صاحب حماسه دینی اردیبهشت نامه
سروش اصفهانی

معنی قصیده به انگلیسی

exemplum (اسم)
حکایت ، تمثیل ، مثال ، قصیده ، نمونه ، روایت
ballade (اسم)
قصیده ، مسمط مستزاد
ode (اسم)
قصیده ، غزل ، چکامه ، قطعه شعر بزمی
balladry (اسم)
قصیده ، شعر ، تصنیف سازی

معنی کلمه قصیده به عربی

قصیده
قصيدة

قصیده را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

کوثر
چکامه، نوعی از شعر که بیشتر در وعظ و حکمت یا حماسه یا در مدح یا ذم کسی یا چیزی میگویند و دو مصراع بیت اول آن با مصرع های دوم سایر ابیات دارای یک قافیه و تعداد آن از شانزده بیت بیشتر است، قصید و قصائد جمع آن می باشد.

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• نمونه شعر قصیده   • یک شعر قصیده   • شعر قصیده از سعدی   • قصیده سعدی   • شعر قصیده کوتاه   • نمونه قصیده   • تفاوت قصیده و غزل   • شعر قصیده از پروین اعتصامی   • معنی قصیده   • مفهوم قصیده   • تعریف قصیده   • معرفی قصیده   • قصیده چیست   • قصیده یعنی چی   • قصیده یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی قصیده

کلمه : قصیده
اشتباه تایپی : rwdni
آوا : qaside
نقش : اسم
عکس قصیده : در گوگل

آیا معنی قصیده مناسب بود ؟           ( امتیاز : 98% )