برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
97 1461 100 1

صفویه

/safaviyye/

برابر پارسی: صفویان

معنی صفویه در لغت نامه دهخدا

صفویه. [ ص َ ف َ وی ی َ ] (اِخ ) سلسله ای از پادشاهان ایران که از 907 تا 1135 هَ. ق. در ایران سلطنت داشتند و در این تاریخ از افغانیان شکست خوردند و پادشاهی آنان منقرض شد. بازماندگان این خاندان چند سالی دیگر هم در بعضی ولایات مخصوصاً مازندران مختصر قدرتی داشتند ولی از سال 1148 یعنی سال جلوس نادرشاه دست این خاندان بکلی از کار حکمرانی کوتاه گردید. (ازترجمه ٔ تاریخ طبقات سلاطین اسلام صص 228-230). سلاطین این سلسله و سال شروع سلطنت هر یک به شرح زیر است :
شاه اسماعیل اول 907هَ. ق.
شاه طهماسب اول 930هَ. ق.
شاه اسماعیل ثانی 984هَ. ق.
محمد خدابنده 985هَ. ق.
شاه عباس اول 985هَ. ق.
شاه صفی 038هَ. ق.1
شاه عباس ثانی 052هَ. ق.1
شاه سلیمان 077هَ. ق.1
شاه سلطان حسین 1105-1135هَ. ق.
رجوع به هر یک از این اسامی شود.
ادوارد برون نویسد: ظهور سلسله ٔ صفویه در ایران نه تنها برای این کشور و همسایگان او بلکه برای اروپا نیز واقعه ٔ تاریخی مهمی بشمار میرود. ظهور صفویه علاوه بر آنکه موجب استقرار ملیت ایران و برقراری شاهنشاهی این کشور گشت ، سبب شد که این مملکت در مجمع ملل وارد شود و منشاء روابط سیاسی گردد که هنوز هم تا درجه ٔ مهمی پایدار است. غلبه ٔ عرب در اواسط قرن هفتم میلادی سلطنت ساسانیان را برانداخت و تا نیمه ٔ قرن هفتم هجری که خلافت عربی بدست لشکر مغول نابود شد، این کشور را ولایتی از ولایات خلیفه ساخت. درست است که پیش و پس از این واقعه سلسله های مستقل یا نیمه مستقل در ایران پادشاهی داشته اند ولی آنها نیز اکثر ازنژاد ترک یا تاتار بوده اند چون غزنویان و سلجوقیان و خوارزمشاهیان و خاندان چنگیز و تیمور و اگر سلسله ٔایرانی الاصلی مانند آل بویه وجود داشته است ، فقط بر قسمتی از کشور قدیم ایران فرمانروائی داشته اند. صفویه خاندانی بودند که ایران را بار دیگر ملتی قائم بذات ، متحد، توانا و واجب الاحترام کردند و مرزهای این کشور را بحدود امپراتوری ساسانی رسانیدند. (در سلطنت شاه عباس اول ) (از تاریخ ادبیات برون ترجمه ٔ رشید یاسمی ص 1).
نسب صفویه : نژاد صفویه به شیخ صفی الدین می پیوندد و او یکی از مشایخ معروف بزرگ صوفیه است. شیخ بنقل عالم آرای عباسی در صبح دوشنبه ٔ 12 محرم سال 735 هَ. ق. در گیلان به سن هشتادوپنج سالگی درگذشت. مش ...

معنی صفویه به فارسی

صفویه
۱ - سلسله ای که در ایران از ۹٠۷ ه.ق ./ ۱۵٠۲ م . تا ۱۱۴۸ ه.ق./ ۱۷۳۶ م .) سلطنت کرده . ظهور این سلسله در ایران از چند نظر واجد اهمیت است که مهمترین آنها مسئله وحدت ملی ایرانیان و رسمی شدن مذهب تشیع و ترقی هنر ها و صنایع است . موسس این سلسله شاه اسماعیل توانست که اساس وحدت ملی را بر پایه محکم ( مذهب ) بنا گذارد. وی نه فقط سراسر کشور ایران را تحت یک حکومت در آورد بلکه بواسطه رسمی کردن تشیع هم مردم ایران را با یکدیگر متحد و متفق کرد و هم آنان را براین داشت که دیگر زیر بار اقوام مسلمان کشور های اطراف و مخصوصا دولت عثمانی نروند . نسب صفویان بشیخ صفی الدین اردبیلی عارف معروف میرسد. پس از صفی الدین پسرش صدرالدین جای او را گرفت و پس از او پسرش خواجه علی مقتدای سلسله صفوی گردید. بعد از او پسرش شیخ ابراهیم معروف به شیخ شاه بر جای او نشست. بعد از شیخ شاه پسر کوچکتر او شیخ جنید جانشین وی شد . جنید بدیار بکر رفت و طرف توجه اوزون حسن پادشاه آق قویونلو گردید. اوزون حسن خواهرخود خدیجه را درحباله نکاح او در آورد و باین وسیله مریدان شیخ جنید را بسوی خود جلب کرد و ۱٠٠٠٠ صوفی سلحشور حاضر بخدمت او گردیدند . شیخ جنید در جنگ باشروانشاه کشته شد و پسرش شیخ حیدر نزد اوزون حسن مقرب گشت و دختر او عالم شاه بیگم را بحباله نکاح در آورد . شیخ حیدر امر داد تا مریدان وی بجای کلاه ترکی کلاه سرخ رنگ ( تاج دوازده ترک ) بر سر گذارند ( و آن رمز دوازده امام است ) بهمین جهت این گروه را [ قزلباش ] ( سرخ سر ) گفتند . شیخ حیدر نیز در جنگ با شروانشاه و یعقوب کشته شد. شاه اسماعیل پسر شیخ حیدر و عالم شاه بیگم ( دخت اوزون حسن ) است . وی دنبال اقدامات پدر را گرفت شروان را مسخر ساخت و پس از مغلوب کردن ترکمانان در محل شرور در بهار سال ۹٠۷ ه.ق ./ ۱۵٠۲ م . بنام شاه اسماعیل تاج سلطنت ایران را بر سر نهاد و از آن پس بلاد دیگر کشور را بتصرف در آورد و وحدت ایران را تامین کرد. پس از او ده تن از اخلاف وی بسلطنت رسیدند . اسامی افراد این خاندان ازین قرار است : اسماعیل اول ( جل. ۹٠۷ ه.ق ./ ۱۵٠۲ م .). طهماسب اول ( جل.۹۳٠ ه.ق ./ ۱۵۲۴م .) اسماعیل دوم ( جل. ۹۸۴ ه.ق ./۱۵۷۶ م .) محمد خدابنده ( جل.۹۸۵ ه.ق ./ ۱۵۸۷ م .) عباس اول ( کبیر ) ( جل. ۹۹۶ ه.ق ./ ۱۵۸۷ م .) صفی ( جل. ۱٠۳۸ ه.ق ./ ...

معنی صفویه در فرهنگ فارسی عمید

صفویه
فرقه ای از صوفیان، پیرو شیخ صفی الدین اردبیلی.

صفویه در دانشنامه اسلامی

صفویه
صفویه سلسله ای پادشاهی است که از 907 تا 1135 هَ . ق . در ایران سلطنت داشتند. این سلسله نام خود را از نام یکی از نیاکانشان به نام صفی الدین اردبیلی (م 735 قمری) که صوفه شیعه بود، برگرفته است. صوفیان شیعه را مذهب رسمی ایران نمودند و دولتی متمرکز با قلمروی یکپارچه ایجاد کردند.
شیخ صفی از عارفان نامی عهد اولجایتو و پسرش، ابوسعید بهادرخان ایلخانی، بود که با مریدان خود در آن ایام در کلخوران، در اطراف مقبره پدر خود، می زیست. نسب وی را به امام هفتم علیه السلام منسوب می دانند. وی که مرید شیخ زاهد گیلانی (م 700 قمری) و از رجال صوفیه بود از سوی شیخ زاهد به رهبری طریقت «زاهدیه» منسوب شد، این فرقه پس از مرگ شیخ به صفویه تغییر نام یافت. پس از درگذشت شیخ صفی، پسرش صدرالدین موسی جانشین وی شد. او برای شیخ صفی مرقدی ساخت.
پس از صدرالدین، فرزندش خواجه علی به رهبری طریقت رسید. وی به مدت 12 سال در جنوب ایران به ارشاد مردم مشغول بود. پس از خواجه علی، ابراهیم معروف به شیخ شاه ریاست معنوی نهضت را بر عهده گرفت ولی قدرت چندانی نداشت. پس از وی شیخ جُنید به اشاعه طریقت پرداخت. خروج شیخ جنید و مهاجرت وی به "دیار بکر" بر ترویج طریقت صفوی تأثیر بسیاری داشت. زعامت مذهبی صفوی در این عهد در قالب مبارزات "جنید" به زعامتی سیاسی تبدیل شد.
پس از وی پسرش حیدر جانشین پدر شد. پس از کشته شدن شیخ حیدر، پیروان وی ابتدا به پسر بزرگش سلطان علی شاه روی آوردند ولی وی در جنگ کشته شد و برادرش اسماعیل به اتفاق عده ای از مریدان طریقت که «اهل اختصاص» نام یافتند به گیلان رفت و حدود 5 سال نزد میرزا علی کارکیا از پادشاهان آل کیا بسر برد.
در سال (905 قمری) اسماعیل به اردبیل بازگشت و سال بعد شیروان­شاه را در نبردی به قتل رسانید و در تبریز تاجگذاری کرد. (907 قمری) مهم ترین اقدام شاه اسماعیل در آغاز سلطنت خویش، اعلام مذهب شیعه دوازده امامی به عنوان مذهب رسمی کشور بود. آنان پس از بدست آوردن هویت سیاسی و ارضی توانستند دولتی متمرکز و قوی در ایران ایجاد کنند.
وی محمد شیبان خان ازبک را در مرو شکست داد. پس از سرکوبی ازبک ها نبرد شاه اسماعیل با عثمانی ها اجتناب ناپذیر می نمود. ظاهراً علت جنگ دو چیز بود، یکی اقدامات صفویان در آناتولی شرقی در جلب وفاداری مردم آن جا و دیگر ...


صفویه در دانشنامه آزاد پارسی

صَفَویّه (۹۰۵ـ ۱۱۴۸ق)
صَفَویّه
صَفَویّه
صَفَویّه
صَفَویّه
از سلسله های معروف پادشاهی ایران . بنیانگذار این سلسله ، شاه اسماعیل اول صفوی، فرزند سلطان حیدر، از نوادگان شیخ صفی الدین اردبیلی، بود. نسبت این سلسله بنا به قول مشهور به امام موسی کاظم (ع) می رسد. هرچند بسیاری از محققان در این باره تردید دارند. در ۹۰۵ق شاه اسماعیل اول به یاری صوفیان قزلباش توانست شروان را تصرف و دو سال بعد رسماً در تبریز تاج گذاری کند. او نخستین کسی است که دولت ملی را پس از اسلام در ایران ، براساس مذهب تشیع بنا نهاد و ایرانیان را با هم متحد کرد و آن ها را از سایر ملل سنی مذهب متمایز ساخت . از حکومت صفوی علمای شیعه و عموم مردم ایران حمایت و بسیاری شیعیان آسیای صغیر و دیگر مناطق به پادشاهان صفوی اظهار ارادت می کردند و برای آن ها قداست و معنویت قائل بودند. دولت صفویه، مروج مذهب شیعه بود و لذا پس از تأسیس ، گروه کثیری از علما و دانشمندان شیعی از مناطق شیعه نشینی چون جبل عامل لبنان ، بحرین و احسا به ایران آمدند و گروه بسیاری از علما، ادبا و شعرای اهل سنت ایران نیز روانۀ دربارهای سنی مذهب عثمانی ، ازبکان شیبانی، و گورکانی هند شدند. ایرانِ عصر صفوی سرزمین پهناوری بود که علاوه بر حدود فعلی کشور، قفقاز، بخشی از ترکستان و افغانستان را نیز شامل می شد و در میان سه دولت نیرومند عثمانی در غرب ، ازبکان شیبانی در شرق و گورکانی در جنوب شرق بود . و همین اختلاف مذهبی ، جنگ خونین شاه اسماعیل را با محمدخان شیبانی (۹۱۶ ق) و سلطان سلیم اول عثمانی موجب شد (۹۲۰ ق). پس از شاه اسماعیل ، شاه طهماسب ، اسماعیل دوم، سلطان محمد خدابنده، شاه عباس اول ، شاه صفی ، شاه عباس دوم ، شاه سلیمان و شاه سلطان حسین به پادشاهی رسیدند. مدت سلطنت آن ها در مجموع ۲۳۰ سال بود. سنت فرزندکشی که از زمان شاه عباس اول آغاز شد، پس از وی ادامه یافت و همین امر، موجب گردید تا شاهزادگان لایق ، نابود یا نابینا شوند یا در حرمسرا پرورش یابند و درنتیجه در ادارۀ کشور ناتوان شوند. پایتخت صفویان ، نخست تبریز و سپس قزوین بود و در آغاز حکومت شاه عباس اول به اصفهان انتقال یافت که تا پایان این دولت ، در همین شهر بود. این دوران ، درخشان ترین ادوار سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و هنری ایران است. در زمان صفویان ، به ویژه در زمان سلطنت ش ...

ارتباط محتوایی با صفویه

صفویه در جدول کلمات

از امری صفویه حاکم تنکابن در 1006 ه • ق
الوند سلطان

صفویه را به اشتراک بگذارید

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• شاه عباس اول صفوی   • علت تغییر پایتخت صفویان   • پادشاهان صفوی   • سلسله صفوی در اوج قدرت   • شکل گیری حکومت صفوی   • اوضاع سیاسی ایران هنگام تاسیس حکومت صفوی   • عکس شاه اسماعیل صفوی   • افشاریان   • معنی صفویه   • مفهوم صفویه   • تعریف صفویه   • معرفی صفویه   • صفویه چیست   • صفویه یعنی چی   • صفویه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی صفویه
کلمه : صفویه
اشتباه تایپی : wt,di
آوا : safaviyye
نقش : اسم فامیل
عکس صفویه : در گوگل

آیا معنی صفویه مناسب بود ؟           ( امتیاز : 97% )
شبکه مترجمین ایران