برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
96 1467 100 1

شعوبیه

/So'ubiyye/

معنی شعوبیه در لغت نامه دهخدا

شعوبیة. [ ش ُ بی ی َ ] (اِخ ) شعوبیه. گروه شعوبی. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). فرقه ای از مسلمانان که به تحقیر شأن عرب و اهانت بر آنان ایستادند و منشاء این فرقه موالیان و بعضی ابناء امأاند. گویند آنگاه که معاویه زیادبن ابیه را به پدر خود ابوسفیان پیوست ، زیاد دانست که عرب چون از حقیقت امر آگاهند به این استلحاق گردن ننهند، از این رو کتابی در مثالب عرب کرد و هرگونه نقص و عیب و عار بدیشان منسوب داشت. و هم گویند که هشام بن عبدالملک به نضربن شمیل و خالدبن سلمه ٔ مخزومی امر فرمود تا کتابی در مثالب و مناقب عرب تصنیف کردند و در این کتاب ذکری از قریش نبود و سپس هیثم بن عدی که از ادعیاء یعنی در نسب متهم بود در مثالب اهل شرف از عرب کتابی کرد و هم ابوعبیده معمربن المثنی که پدر او از یهود بود و مردم با سعه ٔ علم و احاطه ٔ فضل وی او را به یهودی بودن پدرش نکوهش می کردند کتابی در مثالب عرب نوشت و پس از آن علان بن الحسن الشعوبی الوراق که منسوب به زندقه بود کتابی به امر طاهربن الحسین در مثالب عرب نگاشت و در آن کتاب از مثالب بنی هاشم و سپس بطنهای قریش آغاز کرد، بعد از آن به دیگر قبایل عرب پرداخت و هر رذیله و قباحتی را به عرب نسبت کرد و طاهربن الحسین او را سی هزار درهم صلت داد و پس از آن ابن غرسیه رساله ای بلیغ در تفضیل عجم بر عرب نوشت ، لکن این کتب از میان بشده است وتنها پاره هایی از بعض آن در کتب ادب و تاریخ برجایست. (یادداشت مؤلف ). دین اسلام دین برادری و برابری است ، و امتیاز هر کس در این دین مبین بر مبنای تقوی وفضیلت اوست چنانکه در آیه ٔ شریفه ٔ «انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عنداﷲ اتقیکم » (قرآن 13/49). آمده است. عرب در صدر اسلام مبشر این اصل بودولی بعداً بخصوص در دوره ٔ بنی امیه سیاست عربی محض در میان آمد و همه ٔ مناصب و مشاغل تا پایان آن دوره به عرب اختصاص داشت و به اقوام دیگر کمال تحقیر و اهانت می شد. این تحقیر و اهانت بر ملل تابع مخصوصاً ایرانیان که تمدن درخشانتری داشتند گران می آمد و از این رو برای مقابله با عرب سه راه زیر را پیش گرفتند:
1- قیام سیاسی ، مانند قیام ابومسلم که بالنتیجه به تشکیل دولتهای مستقل ایرانی منتهی شد.
2- قیام علیه آیین اسلام و تعمد در تخریب آن که در حقیقت نوعی مقاومت منفی بر ض ...

معنی شعوبیه به فارسی

شعوبیه
یا شعوبیان گروهی که طرفدار رجحان عجم بر عربند. در عهد بنی امیه سیاست عربی محض رواج یافت . مشاغل عرب اختصاص داشت و نسبت باقوام دیگر تحقیر و اهانت معمول بود. در مقابل طرفداران سیاست بنی امیه گوهی بتفضیل عجم بر عرب برخاستند . بیشتر این عده ایرانیان بودند . این گروه را شعوبیه نامیده اند و این اصطلاح در عهد بنی عباس رایج شده شعوبیه در زمان خلافت عباسیان فرصتی برای نشر افکار و عقاید خود یافتند و بتالیف کتب و رسالات و سرودن اشعاری در باب تفضیل قوم ایرانی بر عرب و تفاخر بنژاد خود و تحقیر عرب آغاز کردند . این گروه از اوایل قرن دوم تا قرن چهارم هجری بشدت مشغول تبلیغ افکار خود بودند . درین مدت شاعران بزرگی از میان ایرانیان با فکر شعوبی برخاستند و باظهار عقاید خود پرداختند از آن جمله است خریمی شاعر سغدی متوکلی از ندمائ متوکل و بشاربن برد طخارستانی . از جمله مولفان شعوبی از ابو عثمان سعید بن حمید بختگان از نجیب زادگان ایارنی مولف کتاب [ انتصاف العجم من العرب ] و [ فضل العجم علی العرب و افتخار ها ] هیثم ابن عدی معاصر منصور و مهدی و هادی و هارون صاحب کتاب المثالب الصغیر کتاب المثالب الکبیر کتاب مثالب ربیعه اخبار الفرس و غیره سهل بن هارون دشت میشانی معاصر مامون و رئیس بیت الحکمه که چند کتاب در ذکر مثالب عرب داشتهعلان شعوبی صاحب کتاب المیدان فی المثالب ابو عبیده معمر بن المثنی مولف کتاب لصوص العرب و فضائل الفرس و بسیاری دیگر را میتوان نام بود .

معنی شعوبیه در فرهنگ فارسی عمید

شعوبیه
در دورۀ بنی امیه، گروهی از مسلمانان، به ویژه ایرانیان که قائل به برتری عجم بر عرب بوده و عرب را تحقیر می کردند.

شعوبیه در دانشنامه اسلامی

شعوبیه
شعوبیه در لغت، یعنی اهل مساوات و برابری. و در اصطلاح گروهی اند که قائل به برتری عرب بر عجم نیستند. وجه تسمیه فرقه، مخالف تعصب عربی، به شعوبیه این است که این فرقه با استدلال به آیه «وَ جَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَ قَبَائِلَ؛ خواهان مساوات میان ملل بودند.» و زمزمه عقاید شعوبیه از اواخر عهد اموی از زمانی که "اسماعیل بن یسار" در حضور "هشام بن عبدالملک" مفاخر ایرانیان را می شمرد، آغاز شد.
در لغت، «شعوبیه» یعنی اهل مساوات و برابری. و در اصطلاح «الشعوبیه فرقه لاتفضل العرب علی العجم» به این معنی است که شعوبیه گروهی اند که تامل به برتری عرب بر عجم نیستند. در برخی دیگر از کتب لغت، معنای خاص شعوبیه آورده شده است. برای نمونه "ابن حاجب" در تعریف شعوبیه می نویسد: «قوم متعصبون علی العرب مفضلون علیهم العجم» و "ابن منظور" می نویسد: «والشعوبی هو الذی یصغر شان العرب و لایری لهم فضلاً علی غیرهم؛ یعنی شعوبی کسی است که عرب را حقیر می داند و برای او برتری نسبت به دیگران قائل نیست.»
وجه تسمیه کلمه شعوبیه
لفظ شعوبیه مانند راوندیه، خرمیه، قدریه، جهمیه و امثال آن عبارت است از فرقه خاص و تانیت کلمه به مناسبت فقه و جماعت است. کلمه شعوبی منسوب به لفظ «شعوب» در قرآن مجید است: «یَا اَیُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَاُنثَی وَ جَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَ قَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا اِنَّ اَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ اَتْقَاکُمْ؛ ای مردم ما شما را از یک مرد و یک زن آفریدیم و شما را به صورت تیده های گوناگون و قبیله های مختلف قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید. به یقین گرامی ترین شما نزد خداوند باتقواترین شماست.»وجه تسمیه فرقه، مخالف تعصب عربی، به شعوبیه این است که این فرقه با استدلال به آیه «وَ جَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَ قَبَائِلَ؛خواهان مساوات میان ملل بودند.»
چگونگی پیدایش شعوبیه
پس از رحلت پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) و سپری شدن روزگار خلفای راشدین، حکومت به خلفای بنی امیه و آل مروان رسید. در دوران حکومت امویان تغییرات زیادی در مبانی دین اسلام پدیدار شد. مساوات و برادری که از مبانی دین اسلام بود از بین رفت و جای خود را به ظلم و ستم و شکنجه و آزار و تحقیر مسلمانان غیر عرب داد. ایرانیان شکوه و عظمت امپراتوری گذشته خود را از دس ...

شعوبیه در دانشنامه ویکی پدیا

شعوبیه
ایرانیان که در برابر استحاله و از دست دادن هویت ملی خویش سر می پیچیدند نهضت هایی را علیه خلفای مسلمان پایه ریزی کردند. از اواخر عهد اموی نهضت های ملی و سیاسی و مذهبی هر روز به رنگی ظاهر می شد. مقصود اصلی این جنبش ها برانداختن دولت و سیادت عرب بود و با اسلام کاری نداشتند. بزرگترین نهضت ایرانیان که به انقراض دولت و سیادت عرب ها انجامید نهضت شعوبیه بود. شعوبیه نام نحله ای است که از اواخر دولت اموی (اوائل قرن دوم هـ. ق) ظهور یافت و به برانداختن بنی امیه، برکشیدن بنی عباس و استقلال سیاسی ایرانیان انجامید. شعوبیان برای عرب ها در نژاد و فرهنگ پشیزی ارزش و اعتبار قائل نبودند و خود را برتر از عرب می دانستند. کار برتری جویی عرب و تحقیر عجم به جایی رسید که امویان غیر عرب و از جمله ایرانیان را موالی می خواندند. عکس العمل منطقی ایرانیان در برابر این تبعیض نژادی اعراب به دو شکل پدیدار شد: نخست گروهی که با تمسک به متن قرآن (سوره حجرات، آیه ۱۳) که ملاک برتری میان شعوب و قبائل را تقوای الهی می شمارد، به اصل مساوات میان عرب و عجم اعتقاد داشتند. این ها اگر چه در ابتدا «اهل تسویه» خوانده می شدند، اما بعدها به «شعوبیه» شهرت یافتند. گروه دوم کسانی بودند که در برابر تبعیض و مظالم اعراب، راه تعصب و افراط در پیش گرفتند و قائل به تفضیل و سیادت عجم بر عرب بودند. بعدها به تدریج نام شعوبیه به هر دو گروه اطلاق شد و گروه اخیر، پایه گذار نهضتی شد که به تحصیل استقلال ایرانیان در حوزه های سیاسی، فرهنگی و ادبی منتهی گشت. استعمال لفظ شعوبیه به معنای مخالفان قوم عرب، به احتمال زیاد به بعد از سال ۱۳۲ هـ. ق و دوران حکومت بنی عباس بازمی گردد. شعوبیه به معنای عام نام فرقه ای است که معتقد به فضیلت عرب بر سایر اقوام نیست و به معنای خاص عبارت از فرقه ای است که دشمن جنس عرب است و این قوم را پست ترین اقوام عالم می شمارد و جنس عجم را بر عرب ترجیح می دهد.
اسماعیل بن یسار نسایی (۴۰-۱۳۲ (قمری))
زیاد عجم (۷۰-۱۲۰ (قمری))
بشار پسر برد (۹۵-۱۶۸ (قمری))
حسام پسر عدا (درگذشته ۲۰۹ (قمری))
ابوالحسن علی مدائنی (۱۳۵-۲۱۵ (قمری))
ابوحاتم سجستانی (۲۵۵ (قمری))
ابوعبدالله محمد مرزبانی (۲۹۷-۳۷۸ (قمری))
ابویعقوب خریمی
عبدالله بن مقفع
ابراهیم پسر ممشاد (سد ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

شعوبیه در دانشنامه آزاد پارسی

شُعوبیّه
نام جنبشی فکری و فرهنگی در روزگار امویان و اوایل عباسیان که با دعوی سیادت قومی عرب و برتری آن ها بر دیگر اقوام و ملت ها مخالفت می کردند و دست کم خود را با آن ها برابر می دانستند. اینان بیشتر ایرانی بودند. در روزگار بنی امیه، اعراب در تحقیر مسلمانانی که از قوم عرب نبودند، افراط می کردند و آن ها را موالی (بردگان آزادشده) می خواندند. جنبش شعوبیه که واکنشی به این رفتار بود، بسیار پنهانی شکل گرفت و به تدریج آشکار شد. دعوت شعوبیه در آ‎غاز متکی بر تعالیم اسلام بود. شعوبیان در پاسخ به اعراب و هواداران سیادت قومی عرب، از شعارهای اجتماعی آیین اسلام بهره می جسته و بر آن بوده اند که اسلام هیچ ملتی را بر دیگری برتری نداده و نشانۀ کرامت را پرهیزگاری شمرده است (سورۀ حجرات، آیۀ ۱۳). در همان حال که این دسته از شعوبیان که اهل تسویه خوانده شده اند، عقیدۀ مساوات را تبلیغ می کردند، در اواخر دورۀ امویان گروه دیگری پیدا شدند که پا را از این هم فراتر نهادند و عرب را از دیگر اقوام پست تر شمردند. نخستین نمود افکار و عقاید شعوبیه در اشعار شاعران ایرانی دیده می شد که همگی به عربی شعر می گفتند. شاعرانی چون اسماعیل بن سیّار نسایی، و بشّار بن بُرد طُخارستانی در پاسخ به اعراب که ایرانیان را علوج و عجم و موالی می خواندند، و به تبار خود، یعنی خاندان کسری و قباد، می بالیدند. افزون بر این، تألیف آثاری در ذکر افتخارات ایرانیان، چون فضایل الفرس ابوعبیده معّمر بن مثنّی، و ترجمۀ آثار پهلوی، چون آیین نامه و خدای نامه، در تاریخ ایران و تمدن ایرانی، از دیگر روش هایی بود که شعوبیان برای نشر عقاید خود پیش گرفتند. با استقرار حکومت عباسیان، جنبش شعوبیه نیز قدرت یافت. با نفوذ وزیران ایرانی در دستگاه خلافت عباسی و قیام کسانی چون سنباد گبر، اسحاق تُرک، مقنّع، و استاسیس که داعیۀ خونخواهی ابومسلم خراسانی داشتند، زمینۀ فعالیت و تبلیغ و پیشرفت هواداران شعوبیه به گونه ای فراهم آمد که برخی شعوبیان حتی با دین اسلام که منتسب به عرب بود و نیز هر آنچه به عرب تعلق داشت، مخالفت ورزیدند. در دورۀ عباسیان، اعراب که از ایرانیان دل پرخونی داشتند، پیروان شعوبیه را زندیق خواندند و به این بهانه بسیاری از بزرگان و سران این جنبش را کشتند. چنان که بشار بن برد، و ابن مقفع به اتهام زندقه کشته شدند؛ توجه به مبا ...

ارتباط محتوایی با شعوبیه

شعوبیه را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

بهمن عنایتی کاریجانی
هو
نهضتی ایرانی که در قرون اولیه اسلامی در مقابل شوونیسم یا ناسیونالیسم افراطی عرب تشکیل شد.
فر کیانی
تازیان عرب مسلمان دنا جایی که در توان داشتند ایرانیان را کشتند بویژه سرداران و دانشمندان کشور عزیزمان را! خیلی ساده ست برای درک و فهمیدن اینکه ایرانیان بر عربان برتری داشتند و دارند!

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• شعوبیه، ناسیونالیسم ایرانی   • شعوبیه چه کسانی بودند   • معنی شعوبی گری   • موالی   • دانلود کتاب نهضت شعوبیه   • ابومسلم خراسانی   • معنی شعوبیه   • مفهوم شعوبیه   • تعریف شعوبیه   • معرفی شعوبیه   • شعوبیه چیست   • شعوبیه یعنی چی   • شعوبیه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی شعوبیه
کلمه : شعوبیه
اشتباه تایپی : au,fdi
آوا : So'ubiyye
نقش : اسم
عکس شعوبیه : در گوگل

آیا معنی شعوبیه مناسب بود ؟           ( امتیاز : 96% )
شبکه مترجمین ایران