برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
96 1436 100 1

سده

/sade/

معنی سده در لغت نامه دهخدا

سدت. [ س ُدْ دَ ] (از ع ، اِ) سدة. بیماریی که سبب بستن راه تنفس شود : مدتها در مضایق آن سدت و مفالق آن کربت بماندم. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 17). رجوع به سدة شود. || در خانه : و این حسنه با سوابق ایادی و عواطف و سوالف عوائد و عوارف که در مدت عمر از ساحت جلال و سدت انعام و افضال او یافته ام مضاف کردم. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 8). رجوع به سدة شود.

سده. [س َ دَ / دِ ] (اِ مرکب ) (از: سد = صد + ه ، پسوند نسبت ) لغةً بمعنی منسوب بشماره ٔ سد (صد). درباره ٔ علت انتساب این جشن بشماره ٔ مزبور گفته های بسیار آورده اند. بیرونی در التفهیم (ص 257) آرد: «اما سبب نامش به سده چنان است که از او تا نوروز پنجاه روز است و پنجاه شب ». ولی وجه اشتقاقی که اصلی مینماید این است که جشن سده که در دهم بهمن ماه گرفته میشد درست صد روزپس از آغاز زمستان پنج ماهه بود (چه ایرانیان باستان سال را بدو بخش میکردند: تابستان هفت ماهه و زمستان پنج ماهه ) و نام «سده » اشاره بگذشتن صد روز پس از آغاز زمستان است. ظاهراً این وجه تسمیه و هنگام اصلی جشن مزبور در عهد ساسانیان و مشابه تا مدتی پس از آن نیز شناخته بود، و از طرفی بواسطه ٔ انتقال اندرگاه (پنجه ٔ دزدیده ) از پایان اسفندارمذ و سیر آن در ماهها بمرور زمان و رسیدن به آخر آبانماه فاصله ٔ اول آبانماه (آغاز زمستان پنج ماهه ) و دهم بهمن دیگر صد روز نبوده بلکه صد و پنج روز میشده است. لهذا ظاهراً بعضی بحساب قهقرایی از دهم بهمن ماه رو بجلو شمرده و برای درست کردن صد روز، پنجم آبان را آغاز زمستان (قدیم ) فرض کرده اند. بعضی قصور کرده اند که اصل چنین بوده است ، چنانکه بیرونی در آثار الباقیه (ص 227) آورده. رجوع کنید به جشن سده در نشریه ٔ شماره ٔ 2 انجمن ایرانشناسی صص 2 - 13. (حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ذیل جشن سده ). دهم روز از بهمن ماه که روز جشنی و عیدی بزرگ از پارسیان بوده ، صَدَق معرب آن است. و صد که دو پنجاه است پارسی است و مانند شصت که دو سی است به سین آمده. گویند از آن عید تا عید نوروز پنجاه شب و پنجاه روز بود. وجه دیگر آنکه چون عدد اولاد آدم بصد رسیده بود آن را سده نام نهادند و در آن شب آتشبازی کردند و کوه های آتش از هیمه و چوب برافروختند. و بعضی این جشن را بفریدون نسبت داده اند و گفته اند :
سده جشن ...

معنی سده به فارسی

سده
۱ - یکی از بخشهای شهرستان اصفهان محدود از شمال بکوه سید محمد از جنوب به زاینده رود و بخش فلاورجان از مشرق بدهستان جی و از مغرب ببخش نجف آباد . این بخش در جلگه واقع شده و دارای درختان بسیار و هوای آن نیز معتدل است . کوه سید محمد که در شمال بخش واقع شده و مرتفعترین قله آن ۲۴٠٠ متر ارتفاع دارد . دیگر کوه منفرد کوچکی بنام آتشگاه در جنوب بخش در کنار راه شوسه اصفهان بنجف آباد واقع شده ورد قله آن کوه خرابه ایست که آنرا آتشگده ای قدیم میدانند . در بخش سده معادن گل سرخ و معدن گل رخت شور در ۲ کیلومتری سده از غاری استخراج میشود. بخش مزبور از یک دهستان و ۵۹ آبادی تشکیل شده . محصول عمده : غلات تنباکو پنه میوه صیفی شغل اهالی زراعت و گله داری صنایع دستی محلی قالی بافی است . ۲ - قصبه مرکز بخش سده در شهرستان اصفهان در ۱۲ کیلومتری مغرب اصفهان و آن مرکب است از سه ده : پریشان خیزان یا خوزان ورنوسفادران . خرابه های کهن دژ در محل خیزان فعلی دیده میشود و از آثار تاریخی آن قناتی است بنام پیروز شاهی . قصبه مزبور در جلگه ای سبز و خرم و مشجر واقع است و بطور تقریب دارای ۶٠٠٠ خانه است . هوای آن در تابستان معتدل و در زمستان سرد است . آب آن از چاه و قنات تامین میگردد . جمعیت قصبه در حدود ۴۴٠٠٠ تن و شغل اهالی پارچه بافی و دکانداری و زراعت است .
( اسم ) ۱ - آنچه که بر آن نشینند مانند منبر : اثری از آثار معالم علم اگر امروز نشان میدهند جز بر سده سیادت و وساده حشمت او صورت پذیر نیست . ۲ - در خانه پیشگاه . ۳ - راست و درست .
دهی است از دهستان مرکزی بخش قاین شهرستان بیرجند واقع در ۵ هزار گزی جنوب خاوری قاین و سرراه شوسه عمومی قاین به بیرجند .
شب جشن سده شب دهم بهمن ماه
( اسم ) نام روز پیش از سده

معنی سده در فرهنگ معین

سده
(سَ دَ یا دِ) (اِمر.) ۱ - یک صد سال ، قرن .۲ - نام جشنی منسوب به هوشنگ ، دومین پادشاه پیشدادی که آن را در روز دهم از ماه بهمن برگزار می کنند.
(سُ دَّ) [ ع . سدة ] (اِ.) ۱ - آن چه که بر آن نشینند مانند منبر. ۲ - در خانه ، پیشگاه . ۳ - رواق خانه .

معنی سده در فرهنگ فارسی عمید

سده
۱. درگاه، پیشگاه.
۲. صندلی بزرگ شبیه منبر که بر آن بنشینند.
۳. (پزشکی) چیزی که در روده گیر کند و مانع خروج مدفوعات شود.
۱. = قرن
۲. [قدیمی] جشنی که ایرانیان قدیم در روز دهم بهمن می گرفتند و در شب دهم بهمن آتش بسیار می افروختند و بر گرد آن شادی می کردند: شب آمد بر افروخت آتش چو کوه / همان شاه در گرد او با گروه ـ یکی جشن کرد آن شب و باده خورد / سده نام آن جشن فرخنده کرد ـ ز هوشنگ ماند این سده یادگار / بسی باد چون او دگر شهریار (فردوسی: ۱/۳۰ حاشیه).
۳. [قدیمی، مجاز] آتش.

سده در دانشنامه اسلامی

باب سده، از درهای ضلع شمالی مسجدالحرام می باشد.
باب سده نخستین در از درهای دیوار شمالی مسجدالحرام بود که در گسترش دوران منصور عباسی (حک: ۱۳۷-۱۴۰ق.) ساخته شد. باب سده مشهورترین نامی است که این در از سده ۶ق. با آن شناخته می شد. سیل هایی که از سمت کوه قعیقعان به سوی مسجدالحرام روانه می شد، از این در وارد مسجد می شد. هم زمان با جاری شدن سیل، تخته چوبی از ساج را بر دهانه این در قرار می دادند تا از ورود آن پیش گیری کند. در دو طرف دیوارهای باب، دو حفره ایجاد کردند تا لبه های این تخته چوب درون آن فرورود و در برابر سیل به قدر کافی مقاومت کند. شماری بر این باورند که این باب به علت بسته شدن و سپس باز شدن، به سده شناخته شده است.
نام دیگر باب سد
در منابع سده سوم ق. این در با نام باب دار عمرو بن عاص به سبب نزدیک بودن به منزل وی خوانده شده است. در دوره های بعد، با نام های دیگر از این باب یاد شده است؛ همچون: باب الوسیط در سده ۵ق. ؛ باب الطبری در سده ۶ق. ؛ باب سده الرهوط/ سده الوهوط در سده ۹ و ۱۰ق. ؛ باب ابن عتی ق در سده ۱۱ق. به سبب نزدیکی به خانه عبدالرحمن بن عبدالله بن عتیق حضرمی، وزیر شریف حسن بن ابی نمی امیر مکه (حک: ۹۹۲-۱۰۱۰ق.) . در برخی منابع، از این باب با نام سدره یاد شده که یا بر اثر همجواری با درخت سدر و یا به سبب تصحیف نام سده، چنین خوانده شده است.
مرمت باب سده
این در کوچک با یک ورودی در حکومت مهدی عباسی (حک: ۱۵۸-۱۶۹ق.) مرمت گشت. باب سده دارای ۱۰ ذرع طول (حدود پنج متر) و چهار ذرع عرض (حدود دو متر) بود و با هفت پله به صحن مسجدالحرام می رسید. هنگامی که سیل، گل و لای را به درون مسجد می آورد، برخی پله های باب زیر آن مدفون می گشت. در سده هفتم ق. کنار این در، مسافرخانه ای به نام رباط قزوینی قرار داشت. به سال ۹۸۴ق. در دوران حکومت سلطان مراد سوم عثمانی (حک: ۹۸۲-۱۰۰۳ق.) این باب ویران و به همان شکل پیشین ساخته شد. در جدید دو لنگهی بود و ۵/۲ متر وسعت داشت. در بالای آن، شش کنگره به شکل برگ های سه ضلعی طراحی شده بود. بر بالای چهار چوب این در، عبارت «لا اله الا الله محمد رسول الله» را حکاکی کرده بودند. پله های این در را ۱۵ یا ۱۱ عدد دانسته اند. این باب در گسترش اول سعودی، به سال ۱۳۸۱ق. برداشته ...


سده در دانشنامه ویکی پدیا

سده
سَده یا قَرن یکای زمان و برابر است با ۱۰۰ سال و ۱۰ دهه و یک دهم هزاره. آغاز سده شماری با سالِ ۱ آغاز می شود.
سال یکم هر سده آغاز آن سده است؛ بنابراین، سدهٔ بیستم از آغازِ سال ۱۹۰۱ تا پایانِ سال ۲۰۰۰ ادامه داشت. در تاریخ نویسی، برای نمونه، سال ۱۶۰۰ را در سدهٔ شانزدهم، و سال ۱۶۰۱ را در سدهٔ هفدهم ذکر می کنند.
سَده نام شهر و منطقه ای وسیع و دارای چشمه سارهای بزرگ و باغات و جنگلهای زیبا در شمال فارس کنونی است که از آثار بدست آمده ی باستانی درین منطقه و نیز کتب تاریخی میتوان این منطقه را محل برگزاری جشنهای سده باستان دانست
که روستایی در جنوب استان فارس با نام سِدهِ خنج لارستان وجود دارد که گفته میشود جشن های سَدهِ در آن مکان برگزار میشده(بنا به گفته ی افراد مختلف ساکنان این سده زمانی در سده شمال فارس می زیسته اند و بدلیل کوچ ازین سرزمین نام محل جدید خود را بنام سده می گذارند)
سَده یا قرن واحد شمارش زمان و برابر با هر صد سال است.
جشن سَده نام یکی از جشن های ایرانی
سِدِه نام پیشین خمینی شهر در نزدیکی اصفهان
سِدِه نام پیشین آرین شهر در خراسان جنوبی
سده لنجان شهری در استان اصفهان
سده (اقلید) شهری در شهرستان اقلید استان فارس
سده (خنج) روستایی در شهرستان خنج استان فارس
سده (داراب) روستایی در شهرستان داراب استان فارس
سده (فسا) روستایی در شهرستان فسا استان فارس
سده (رشت) روستایی در شهرستان رشت استان گیلان
سده (خواف) روستایی در شهرستان خواف استان خراسان رضوی
بخش سده (ابهام زدایی)، نام چندین بخش
دهستان سده (ابهام زدایی)، نام چندین دهستان
سده همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سده شهری است در شمال استان فارس و در جنوب ایران. سَده نام قدیمی دشتی است که قدمت آن به هزاره ۵ قبل از میلاد می رسد. قدمت سده به زمان مادها و احتمالا پیش از آن باز می گردد و در زمان حمله اسکندر مقدونی به پارسه پایتخت ایران ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

سده در دانشنامه آزاد پارسی

رجوع شود به:قرن

ارتباط محتوایی با سده

سده در جدول کلمات

سده
نرس
امپراتور ژاپن سده شانزدهم
موتسوهیتو
باستانی است و نام دورانی از نیمه های سده هفتم قبل از میلاد
ارکاییک
بنای آجری تاریخی در شهر ری متعلق به سده 75 هجری
برج طغرل
جانور شناس آلمانی سده نوزدهم
موریتس شیف
جنبش فرهنگی اروپا در سده های 15 و 16 میلادی
رنسانس
ریاضی دان ایتالیایی سده هجدهم و نوزدهم
روفینی
زیست شناس وبافت شناس فرانسوی سده نوزدهم شارل
فلیپ روبن
شاعر انگلیسی سده نوزده
لردبایرون
شاعر نامدار کشورمان در سده ششم قمری
انوری

معنی سده به انگلیسی

projection (اسم)
تجسم ، طرح ، بر امدگی ، نقشه کشی ، پرتاب ، سده ، تصویر ، پیش امدگی ، نور افکنی ، پروژه ، افکنش ، پیش افکنی ، اگراندیسمان
obstruction (اسم)
جلو گیری ، سختی ، انسداد ، سده ، گرفتگی
prominence (اسم)
برتری ، برجستگی ، سده ، امتیاز ، علو ، پیش امدگی
centenary (اسم)
سده ، جشن یا یادبود صد ساله
century (اسم)
سده ، قرن
centennial (اسم)
سده ، یادبود صدساله
sill (اسم)
پایه ، سده ، سیل ، آستان در ، تیر پایه ، آستان ، طوفان یا گرداب شدید ، گسله بستری
oppilation (اسم)
سده
hundred ()
سده ، صد

معنی کلمه سده به عربی

سده
قرن , ميوي

سده را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

آتنا
به ضم س و تشدید د. سر درد به گویش کازرونی. مثل: سرم سده کرده(ع.ش)
آریا بهداروند
شهر سده مرکز شهرستان زرین شهر
مخل سکونت ایل لر بختیاری

شهر سده در اقلید فارس
محل سکونت ایل لر بختیاری
نسیم حبیبی
سدّه یعنی گرفتگی روده
علی B
پیشگاه

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• سده اصفهان   • معنی سده   • سده فارس   • سده اقلید   • روستای سده   • شهرستان سده   • شهر سده   • صده   • مفهوم سده   • تعریف سده   • معرفی سده   • سده چیست   • سده یعنی چی   • سده یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی سده
کلمه : سده
اشتباه تایپی : sni
آوا : sade
نقش : اسم
عکس سده : در گوگل

آیا معنی سده مناسب بود ؟           ( امتیاز : 96% )