برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
98 1418 100 1

باستان شناسی

/bAstAnSenAsi/

مترادف باستان شناسی: دیرینه شناسی

معنی باستان شناسی در لغت نامه دهخدا

باستان شناسی. [ ش ِ ] (حامص مرکب ) علم به آثار تاریخی. شناسایی عتیقات. علم به آثار عتیقه. اصطلاح فرهنگستان ایران در برابر آرکئولوژی .
- اداره ٔ کل باستانشناسی ؛ در وزارت فرهنگ ، اداره ای بنام اداره ٔ کل آثار عتیقات در زمان رضا شاه تأسیس گردید که هم اکنون بنام اداره ٔ کل باستانشناسی معروف است و وظیفه ٔ آن حفظ و تعمیر آثار و ابنیه ٔ تاریخی وکشف بقایای آثار اشیاء عتیقه و حفاری در نقاطی است که احتمال بازیافتن آثار تاریخی در آن نواحی باشد. علاوه بر حفظ ابنیه ٔ تاریخی ، آثار و ظروف و اشیائی را که در حفاریها یافته میشود در موزه ٔ ایران باستان وابسته به اداره ٔ کل باستانشناسی حفاظت میکنند. این موزه در سال 1314 هَ. ش. ساخته شده و مورد استفاده قرار گرفته و شامل اشیاء مربوط به تمدنهای بسیار قدیم ایران تا انتهای دوره ٔ ساسانی و آثار اسلامی میباشد. همچنین دارای اطاق مخصوص سکه ها و مهرهای عتیقه و نمونه های قطعات سفالهای قدیمی نقاط مختلف ایران و کتابخانه ٔ مخصوص است. قدیم ترین نمونه هایی که تاکنون در آنجا ضبط شده اشیائی است متعلق به تپه ٔ سیلک کاشان که توسط هیئت علمی اعزامی موزه ٔ لوور پاریس کشف شد و قسمتی از آنها مربوط به حدود چهار هزار سال پیش از میلاد و قسمت دیگر متعلق به 2800 تا 1100 سال پیش از میلاد است. در سال 1307 هَ. ش. در حدود تخت جمشید پروفسور هرتسفلد قطعات سفالهای منقوشی را مربوط به دوره ٔ ما قبل تاریخ در آنجا به دست آورد. ظروف قیری متعددی که در شوش به دست آمده متعلق به دورانی در حدود 2300 سال قبل از میلاد است. در نتیجه ٔ کاوشهای علمی که در سال 1310 هَ. ش. از طرف هیئت علمی موزه ٔ لوور در تپه گیان نزدیک نهاوند بعمل آمده اشیائی متعلق به 3500 سال قبل از میلاد کشف شده است. کاوشهای علمی که توسط هیئت علمی دانشگاه پنسیلوانیا در سال 1310 هَ. ش. در تورنگ تپه و شاه تپه (در دشت گرگان ) بعمل آمد اشیائی متعلق به 1500 سال قبل از میلاد را به دست داد.اشیاء متعلق به عهد هخامنشی که شامل کتیبه ها و سرستونها و مجسمه ها و مهرهای متعدد است بدقت در این موزه نگهداری میشود. آثار متعلق به عصر اسلامی بیشتر توسطهیئت اعزامی موزه متروپولیتن نیویورک در نیشابور بین سالهای 1315 تا 1318 هَ. ق. به دست آمده است. علاوه بر این بعض گچ بریها و محرابهای مساجد و کنده کاریهای روی چوب متعلق بدوران اس ...

معنی باستان شناسی به فارسی

باستان شناسی
( اداره کل ) یکی از ادارات تابع وزارت فرهنگ است . در ۱۲۹۵ ه. ش . موزه معارف در تهران تشکیل شد . در ۱۳۱۴ بنای موزه ایران باستان به پایان رسید و اشیائ موزه معارف به ساختمان مذکور منتقل گردید و اداره کل باستان شناسی تشکیل شد و به تدریج دوایر و نمایندگیهایی در بعضی مراکز باستانی کشور مانند : تخت جمشید و پازار گاد شیراز اصفهان تبریز مشهد قزوین قم کاشان یزد و کرمان دایر کرده است .
[archaeology] [باستان شناسی] مطالعۀ علمی و بازسازی گذشتۀ بشر بر مبنای شواهد یا بقایای مادی
[protohistoric archaeology] [باستان شناسی] مطالعۀ مقدّم ترین دورۀ تاریخی، دقیقاً پیش از آغاز تاریخ مکتوب، که شواهد نوشتاری بسیار کمی از آن بر جای مانده است
[archaeology of cult] [باستان شناسی] مطالعۀ آثار مادی نشان دهندۀ تغییروتحول انگاره های دینی
[critical archaeology] [باستان شناسی] رویکردی نظری به باستان شناسی مبتنی بر این فرض که باستان شناسان تأثیری عملی بر جامعۀ خود دارند
[anthropological archaeology] [باستان شناسی] شاخه ای از باستان شناسی که از انسان شناسی به مفهوم گستردۀ آن بهره می گیرد
[wetland archaeology] [باستان شناسی] مطالعۀ باستان شناختی نواحی خاصی که به طور دوره ای یا دائمی زیر آب بوده اند
[contextual archaeology] [باستان شناسی] رویکردی باستان شناختی که در اواسط دهۀ 1980 مطرح شد و در آن بر مطالعۀ بافتارها برای درک معنا تأکید می شود
...

معنی باستان شناسی در فرهنگ معین

باستان شناسی
(ش ِ) (اِمر.) دانشی که به شناسایی آثار و بناهای باستانی می پردازد.

معنی باستان شناسی در فرهنگ فارسی عمید

باستان شناسی
علمی که دربارۀ اشیای عتیقه، بناهای قدیمی، و آثار باستانی بحث و تحقیق می کند، علم به آثار عتیقه و اشیای باستانی، آرکئولوژی.

باستان شناسی در دانشنامه اسلامی

باستان شناسی
این صفحه مدخلی از دائرة المعارف بزرگ اسلامی است
سرزمینهای اسلامی از اندونزی تا اندلس (اسپانیای اسلامی) و از سومالی تا آلبانی، حدود شصت درصد از اماکن و آثار باستانی و تاریخی دنیا را به خود اختصاص داده است. در گذشته، تحقیقات باستان شناسی دوره اسلامی به مطالعات نظری و مباحث تاریخ هنر و سکه شناسی منحصر بود.
در نیمه دوم قرن هجدهم میلادی، در شهرهای رم، پادوا، گوتینگن و استکهلم مجموعه های مختلفی حاوی سکه شناسی دوره اسلامی منتشر شد و در اوایل قرن نوزدهم، فْرِن نخستین کار ارزنده را در همین موضوع عرضه کرد. توجه به هنر و معماری اسلامی، به ویژه تحقیق در آثار اسپانیای دوره اسلامی، نیز در این سالها افزایش یافت و مورفی در 1229/1813، کتابی درباره معماری اسلامی انتشار داد.
نخستین بررسیها در معماری اسلامی و هنرهای سنتی شمال افریقا و مصر کار پژوهشگرانی است که به همراه ناپلئون به آن کشور رفته بودند. در زمینه معماری اسلامی، کُست در 1255/1839 و بورگواَن در 1290ـ1309 ق/ 1873ـ1892 م تحقیقات ارزشمندی ارائه کردند. بُسکوی اسپانیایی در 1328/1910، «مدینة الزهرا» از مراکز خلافت امویان اندلس در حوالی قُرطُبه را کاوید. کاوش در این منطقه تا 1950 ادامه یافت. سپس با کاوشهای زاره و هرتسفلد در 1329 ق/1911 م تا 1331ق/1913 م، در شهر قدیم سامرا بخشهای مهمی از شهرهای دوره حکومت عباسیان (بعد از خلافت هارون الرشید) خاکبرداری شد و درباره هنر معماری، شهرسازی و سفالگری آن زمان اطلاعات بسیاری بدست آمد و با قطعی بودن زمان ساخت سفالینه های مکشوف در آنجا، معیار دقیق و ارزشمندی برای تاریخگذاری اشیای کشف شده از مناطق اسلامی دیگر نیز بدست آمد.
کاوش شهرهای قدیم شوش، سیراف، ری و نیشابور همچنین نتیجه پژوهشهای محققانی چون پوپ، گدار، سیرو، مهدی بهرامی و محمدتقی مصطفوی در شناخت هنر معماری دوره های مختلف و به ویژه دوره اسلامی تأثیر بسیار گذاشت.
از فعالیت های مهم باستان شناسی در سرزمینهای شرق اسلامی، کاوش تولستوف روسی در 1948ـ1952 م درشهر تِرمِذ و خاکبرداری محققان فرانسوی در منطقة لشکر بازار، پایتخت زمستانی سلاطین غزنوی بود. همچنین باستان شناسان فرانسوی در نزدیکی تَدمُر (پالمیرا) در سوریه در محلی به نام قصرالحیرالغربی، آثار هنری باارزشی از جمله گچبریها و نق ...


باستان شناسی در دانشنامه ویکی پدیا

باستان شناسی
علوم اجتماعی
تاریخ
انسان شناسی
جامعه شناسی
جغرافیا
علوم سیاسی
اقتصاد
باستان شناسی اجتماعی
باستان شناسی اقتصادی
باستان شناسی ادراکی
مبانی باستان شناسی
باستان شناسی در بریتانیا
گوردون چایلد
دیوید کلارک
ایان هادر
باستان شناسی در آمریکا
لوییس بنفورد
سر مورتیمر ویلر
رنفرو
گراهام کلارک
شنکس
توماس جفرسون
تیلی
آندره لورا-گوران
سازمان باستان شناسی ایران
باستان شناسی شاخه ای از علوم اجتماعی است که به مطالعهٔ گذشته از طریقِ مدارکِ مادی می پردازد.
با این تعریف، چه بسا بتوان رهیافت های باستان شناختی را در مطالعهٔ پدیده های امروزی نیز به کار بست. قلمرو باستان شناسی تمام گذشته تا حال را دربرمی گیرد، چون تمامیِ وقایع بی درنگ پس از وقوع به جزئی از گذشته بدل می شود. باستان شناسان از بررسیِ خانه، کارگاه، یا مدرسه ای نوساز اطلاعاتی کسب می کنند که دست کمی از اطلاعاتِ حاصل از بررسیِ یک غار یا پناهگاهِ دورانِ دیرینه سنگی یا بنایی رومی ندارد. منابعِ اطلاعاتیِ باستان شناسی از داده های مادی (یا دیگر داده هایی) تشکیل می شود که به نحوی به انسان مربوط است و ما آن ها را آثارِ فرهنگی می خوانیم.
واژه یِ انگلیسیِ archaeology از واژه یِ یونانیِ arkhaiologia به معنیِ بحث دربارهٔ یِ چیزهایِ قدیمی آمده است، اما امروزه معنایِ آن تغییر کرده و به پژوهش در زمینه یِ گذشته یِ انسان، بر اساسِ بقایایِ مادیِ باقی مانده از او، اطلاق می شود. در واقع در یونان، در قرونِ اولیهٔ میلادی، اصطلاحِ archaeologist به گروهی از بازیگرانِ تئاتر اطلاق می شد که بر رویِ صحنه با حرکاتِ صامت افسانه هایِ باستانی را بازسازی می کردند. واژه یِ archaeology با مفهومِ امروزیِ آن را در قرن هفدهم ژاک اُبسن، طبیب و عتیقه بازِ اهلِ لیون، دوباره احیا کرد. او واژه یِ archaeography (باستان نگاری) را نیز مطرح کرد، اما این واژه مقبولِ مردم نیفتاد و واردِ مجموعه یِ واژگان نشد.
عکس باستان شناسی
...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

باستان شناسی در دانشنامه آزاد پارسی

باستان شناسی (archaeology)
دانش مطالعه، پژوهش و شناخت فرهنگ ها و تمدن های باستانی براساس آثار و بقایای مادی به جای مانده از آن ها.تاریخچه. اروپاییان از دورۀ رنسانس به مطالعۀ آثار معماری و هنری و ادبیات یونان و روم باستان علاقه مند شدند؛ این علاقه و گرایش با لشکرکشی ناپلئون به مصر در دهۀ ۱۷۹۰ و شناخت آثار مصر باستان توسعه یافت. مقارن پایان قرن ۱۹ باستان شناسی به صورت پژوهشی علمی و دانشگاهی درآمد و از شیوه های علمی و روش شناسی های نظام مند از قبیل عکس برداری هوایی بیش از پیش بهره گرفت. از جنگ جهانی دوم به این سو پیشرفت های تازه ای که در این رشته حاصل شده اند عبارت اند از باستان شناسی قرون وسطا، باستان شناسی محوطه های صنعتی و باستان شناسی زیردریا که امکان کاوش محوطه های زیر آب را فراهم آوردند؛ و باستان شناسی نجات بخشبرای جلوگیری از تخریب آثار باستانی (کاوش محوطه هایی که در حال نابودی اند).
رشته های مرتبط. علومی که در پژوهش های باستان شناختی سودمندند عبارت اند از درخت گاه شناسی(سن یابی از روی حلقه های آوند چوبی درختان)، زمین گاه شناسی(علمِ اندازه گیریِ زمانِ اشکال زمین شناختی)، چینه شناسی(بررسی لایه های زمین شناختی)، دیرین گیاه شناسی(بررسی گَرده ها، بذرها، و دانه های قدیمی)، باستان جانورشناسی(تجزیه و تحلیل بازمانده های حیوانی)، کتیبه خوانی(بررسی سنگ نوشته ها)، و سکّه شناسی(بررسی سکه ها).
از عتیقه بازی تا دانش. در ۱۸۶۳ کریستیان تامسن، باستان شناس دانمارکی، «نظام طبقه بندی سه زمانی» خود را مطرح کرد: ساخت ابزارهای سنگی و مفرغی بر ابزارهای آهنی تقدّم زمانی دارد. در دهۀ ۱۸۶۰ با انتشارِ کتاب منشأ انواع، اثر چارلز داروین، و بحث های متعاقب آن پیرامون سنِّ نوعِ انسان، مرحلۀ جدیدی آغاز شد. علم زمین شناسی نیز اهمیت چشمگیری داشت، به خصوص کار دو زمین شناس اسکاتلندی: جیمز هاتوندربارۀ چینه شناسی، که در کتاب او با عنوان نظریۀ زمین(۱۷۸۵) توصیف شد، و چارلز لایلدر کتابش با عنواناصول زمین شناسی(۱۸۳۳). در نیمۀ قرن ۱۹ نیز در خاورمیانه پیشرفت های عمده ای روی داد. در همین منطقه بود که آستین لایارددر ۱۸۴۵ در نینوا، پایتخت امپراتوری قدیم آشور، به مطالعات باستان شناسی پرداخت. در ۱۸۷۱ هاینریش شلیمانِآلمانی کاوش هایش را در ترواآغاز کرد. شاید حتی مهم تر از این ها کار آرتور ...

ارتباط محتوایی با باستان شناسی

باستان شناسی در جدول کلمات

باستان شناسی
آرکئولوژی

معنی باستان شناسی به انگلیسی

archeology (اسم)
باستان شناسی
archaeology (اسم)
باستان شناسی

معنی کلمه باستان شناسی به عربی

باستان شناسی
علم الآثار
آثاري

باستان شناسی را به اشتراک بگذارید

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• باستان شناسی تلگرام   • باستان شناسی چیست   • عجایب باستان شناسی   • سایت باستان شناسی   • باستان شناسی ممنوعه   • تحقیق در مورد باستان شناسی   • باستان شناسان معروف   • باستان شناسی ایران   • معنی باستان شناسی   • مفهوم باستان شناسی   • تعریف باستان شناسی   • معرفی باستان شناسی   • باستان شناسی یعنی چی   • باستان شناسی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی باستان شناسی
کلمه : باستان شناسی
اشتباه تایپی : fhsjhk akhsd
آوا : bAstAnSenAsi
نقش : اسم
عکس باستان شناسی : در گوگل

آیا معنی باستان شناسی مناسب بود ؟           ( امتیاز : 98% )