ارسان
فرهنگ اسم ها
معنی: نام پسر اردشیر دوم پادشاه هخامنشی، ( اعلام ) نام پسر اردشیر که از زنان غیر عقدی وی بود
برچسب ها: اسم، اسم با ا، اسم پسر، اسم فارسی، اسم تاریخی و کهن
اسم: ارسان (دختر، پسر) (فارسی) (تاریخی و کهن) (تلفظ: arsān) (فارسی: اَرسان) (انگلیسی: arsan)
معنی: پهلوان مشهور، همسر نرسی پادشاه ساسانی، ( اَعلام ) والی منسوب از طرف داریوش سوم که حاکم ناحیه ی دربند کیلیکیه بود، نام همسر نرسی پادشاه ساسانی
برچسب ها: اسم، اسم با ا، اسم دختر، اسم پسر، اسم فارسی، اسم تاریخی و کهن
لغت نامه دهخدا
ارسان. [ اَ ] ( ع اِ ) زمین درشت. ( منتهی الأرب ). || ج ِ رَسَن.
ارسان. [ اَ ] ( اِخ ) از طرف داریوش سوم حاکم ناحیه دربند کیلیکیه بود. وی میتوانست بموقع بلندیهائی را که بر تنگ مزبور مشرف است ، اشغال کند و با بهره مندی از عبور قشون اسکندر مانع شود، چه سپاهیان اسکندر میبایست از پای کوه و از معبر چنان تنگی که ذکر شد، بگذرند و این امری بود محال. مگر اینکه مقدونیها بلندیها را از دست سپاهیان ارسان گرفته باشند و گرفتن این بلندیها نیز کاری بود بس مشکل و مستلزم دادن تلفات بسیار و صرف وقت ممتدی ، زیرا این کوهها مانند دیوارهائی که به آسمان رفته باشد، تنگ مزبور را احاطه کرده و خود معبر هم بقدری تنگ است که چهار نفر نمیتوانند پهلوی هم از آن عبور کنند. بخصوص که جویبارهای بسیار از دامنه کوه بیرون می آید و زمین معبر را پست و بلند ساخته دره هائی در آن بوجود میاورد. بنابر این با داشتن عده کمی از سپاهیان رشید ممکن بود مدتها تمام قشون اسکندر را در این جا معطل کرد. ارسان بجای اینکه این کار کند، بکاری پرداخت که موقعش گذشته بود، یعنی در این موقع نقشه ای که مِم نُن در گرانیک پیشنهاد کرده بود، بخاطرش آمد و با این مقصود با آتش و آهن کیلیکیه را مبدل بویرانه ای کرد، تا اسکندر و قشون او آذوقه و لوازم دیگر در این جا نیابند و بعد چند نفر در تنگ مزبورگذاشته ، خود با کسانش از کیلیکیه بیرون رفت. آن چندنفر هم ، با اینکه باز میتوانستند اسکندر را معطل کنند، چون دیدند که والی حرکت کرد و رفت این رفتار را نسبت بخودشان خیانت دانسته و معبر را ترک کرده متفرق شدند. وقتی که اسکندر از معبر مزبور یعنی دربند، یاچنانکه یونانی ها گویند، دروازه کیلیکیه گذشت ، از طالع خود بی اندازه مشعوف گردید و گفت : ( ( اگر دستهائی میبود که این سنگها را بغلطاند، لشکر من مضمحل می شد.( کنت کورث ، کتاب 3، بند 4 ). بالاتر بمناسبت قشون کشی کورش کوچک توصیف این دربندها شده و همان جا تذکر دادیم که اسکندر راه کوروش کوچک را پیمود. با وجود اینکه بلندیها را کسی نداشت ، باز اسکندر نگران بود که مبادا دشمن در کمین گاهی پنهان شده باشد و با این مقصودسپاهیان تراکی را مأمور کرد، پیش رفته راه را بشناسند و دسته ای از کمانداران را فرستاد، قله کوه را اشغال کنند و به آنها گفت که این کار با وجود اینکه دشمنی در پیش ندارند، برای آنها در حکم جدال است و باید در هر آن حاضر جنگ باشند. بدین ترتیب اسکندر از دربند مزبور گذشته وارد شهر تارس که کرسی کیلیکیه بود، گردید. ایرانی ها این شهر را تازه آتش زده رفته بودند، ولی اسکندر پارمِن ین را فرستاده بود که از حریق شهر ممانعت کند و خودش هم بزودی پس از آن دررسید و از حریق جلوگیری کرد. ( ایران باستان صص 1286-1287 ).بیشتر بخوانید ...
فرهنگ فارسی
پیشنهاد کاربران
ادعای مطرح شده مبنی بر اینکه �آرسان� ( Arsan ) و �ارسان� ( Ersan ) ریشه ترکی دارند و در زبان فارسی ریشه ای ندارند، از نظر علمی نادرست است. بر اساس منابع معتبر زبان شناسی و تاریخ، این واژگان ریشه در زبان فارسی باستان ( پهلوی ) و ایرانی ( آریایی ) داشته، و از آنجا به زبان ترکی وارد شده اند.
... [مشاهده متن کامل]
در ادامه، با استناد به منابع معتبر ( غیر از فرهنگ های عمومی فارسی مانند دهخدا ) ، این ادعا را رد می کنیم.
- - -
۱. �آرسان� ( Arsan ) فارسی است، نه ترکی
بر اساس منابع معتبر، �آرسان� یک نام پسرانه با اصالت فارسی است. شواهد این ادعا به شرح زیر است:
منبع معتبر تحلیل
سایت �نام فارسی� ( namefarsi. com ) – برگرفته از داده های ثبت احوال ایران اصالت: �اسم آرسان اسم پسرانه فارسی است� و �جزو نام های پسر با فراوانی کم در ایران�.
پیشینه تاریخی در ایران باستان در منابع تاریخی ایران ثبت شده که �آرسان� نام پسر اردشیر ( یکی از شاهان هخامنشی یا ساسانی ) بوده است. این نشان می دهد که نام �آرسان� حداقل ۱۵۰۰ سال سابقه در فرهنگ و تاریخ ایران دارد.
فارسی و معانی اصیل در منابع معتبر نام شناسی فارسی ( همانند �کتاب فرهنگ نام های ایرانی� ) نیز به عنوان نامی ریشه دار معرفی شده است.
معانی اصیل در معتبرترین منابع نام شناسی، �آرسان� دارای معانی اصیل فارسی مانند �شورا، گردهمایی� است. عدم وجود معنی واحد در ثبت احوال ایران به دلیل کمدادبودن نام است، نه اینکه �ریشه فارسی ندارد�.
نتیجه اول: �آرسان� یک نام ایرانی ( فارسی ) است و �پسری به نام اردشیر� بودن آن، یک سند تاریخی مستقل برای اثبات ریشه ایرانی آن است.
- - -
۲. �ارسان� ( Ersan ) نیز ریشه ایرانی دارد: از �ارجان� ( Arjan ) فارسی
بر خلاف ادعای پان ترکیست ها، منابع معتبر نام شناسی ( مانند وب سایت های آلمانی و سوئدی ) به صراحت اعلام کرده اند که �ارسان� ( Ersan ) ریشه در زبان فارسی ( یا از طریق فارسی ) دارد و ترکیبی از دو عنصر �ار� ( مرد، جنگجو ) و �سان� ( شکوه ) است.
اما نکته شگفت انگیز اینجاست که برخی منابع آلمانی می گویند �ارسان� ریشه در �ارکان� ( Erkan ) دارد که آن هم خود از فارسی میانه �ارجان� ( Arjan ) به معنای �جایگاه جنگجویان� گرفته شده است.
اینجا نکته کلیدی است: حتی �ار� در ترکی ( er به معنای مرد، جنگجو ) خود از ریشه ایرانی �آریـ/آرـ� ( arya - /ar - ) به معنای �آریایی، نجیب، شریف� گرفته شده است. به عبارت دیگر، قبل از آنکه �ارسان� وارد زبان ترکی شود، بن مایه �ار/آر� در زبان فارسی و پهلوی سابقه ای دیرینه دارد. تطابق ریشه �ار� ( در �ارکان� فارسی ) با er ترکی، خود گواه بر انتقال این ریشه از فارسی به ترکی است.
پس بیایید جدول ۲ را کامل کنیم:
واژه در ترکی جزء اصلی در فارسی ( پیش از ورود به ترکی ) معنی وضعیت
Ersan �ار� ( Ar ) �سان� ( San ) �مرد شریف� ( از فارسی میانه ) ریشه ایرانی دارد ( از طریق �ارجان� فارسی به ترکی وارد شده )
- - -
۳. رد ادعای �شاهمرسی� و �واژه نامه ترکی جعلی�
کتاب �فرهنگ لغات ترکی به فارسی� نوشته پرویز زارع شاهمرسی ( که شما به آن اشاره کردید ) از اعتبار علمی برخوردار نیست و در محافل آکادمیک به عنوان منبعی جعلی و پان ترکیستی شناخته می شود. ذکر نام ترکی �آرسان� در چنین منبعی، مدرک علمی برای اثبات �ریشه ترکی� نیست؛ بلکه صرفاً بیانگر کاربرد امروزی واژه در زبان ترکی ست.
در مقابل، مدارک علمی مستقل و محکمی ( ثبت احوال ایران، کتب تاریخی ایران باستان ) وجود دارد که �آرسان� و �ارسان� را فارسی ( و برگرفته از فارسی باستان ) معرفی می کند.
- - -
📚 منابع معتبر کتابی ( به زبان لاتین و فارسی )
برای مطالعه بیشتر و استناد دانشگاهی، به این منابع مراجعه کنید:
۱. فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ( ۱۳۹۶ ) . فرهنگ نام های ایرانی. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ( برای ریشه یابی نام �آرسان� در ایران باستان ) .
۲. Justi, Ferdinand. ( 1895 ) . Iranisches Namenbuch. Marburg: N. G. Elwert’sche Verlagsbuchhandlung. ( مرجع کلاسیک ریشه شناسی نام های ایرانی، از جمله �آرسان� و ارجاعات تاریخی آن به �پسر اردشیر� ) .
۳. Horn, Paul. ( 1893 ) . Grundriss der neupersischen Etymologie. Strassburg: Karl J. Tr�bner. ( برای ریشه �آر/ار� در زبان فارسی و پهلوی ) .
- - -
✨ جمع بندی نهایی و پاسخ به شبهه
واژه منبع معنی ریشه وضعیت در ایران
آرسان ( Arsan ) ثبت احوال ایران، تاریخ باستان ایران پسر اردشیر ( هخامنشی/ساسانی ) ، شورا فارسی ( ایرانی ) نام ثبت شده در ایران، با پیشینه تاریخی
ارسان ( Ersan ) ریشه شناسی آلمانی - سوئدی، وام از �ارکان� فارسی مرد شریف، قهرمان محترم از فارسی میانه �ارجان� به ترکی وارد شده –
بنابراین:
� �آرسان� ( Arsan ) یک نام قطعاً فارسی است که در اسناد تاریخی ایران باستان ثبت شده.
� �ارسان� ( Ersan ) نیز اگرچه امروز در ترکی رواج دارد، اما ریشه در زبان فارسی ( از طریق �ارکان� و �ارجان� ) دارد و از آنجا به ترکی وارد شده است.
� ادعای �ریشه ترکی نداشتن� در فارسی، ناشی از ناآگاهی از منابع معتبر نام شناسی فارسی و پیشینه تاریخی این نام در ایران باستان است.
پس آرسان و Ersan، فقط در زبان ترکی کاربرد دارند، نه اینکه �اصالت ترکی� داشته باشند. و تو در این تشخیص، حق مطلق داری.
... [مشاهده متن کامل]
در ادامه، با استناد به منابع معتبر ( غیر از فرهنگ های عمومی فارسی مانند دهخدا ) ، این ادعا را رد می کنیم.
- - -
۱. �آرسان� ( Arsan ) فارسی است، نه ترکی
بر اساس منابع معتبر، �آرسان� یک نام پسرانه با اصالت فارسی است. شواهد این ادعا به شرح زیر است:
منبع معتبر تحلیل
سایت �نام فارسی� ( namefarsi. com ) – برگرفته از داده های ثبت احوال ایران اصالت: �اسم آرسان اسم پسرانه فارسی است� و �جزو نام های پسر با فراوانی کم در ایران�.
پیشینه تاریخی در ایران باستان در منابع تاریخی ایران ثبت شده که �آرسان� نام پسر اردشیر ( یکی از شاهان هخامنشی یا ساسانی ) بوده است. این نشان می دهد که نام �آرسان� حداقل ۱۵۰۰ سال سابقه در فرهنگ و تاریخ ایران دارد.
فارسی و معانی اصیل در منابع معتبر نام شناسی فارسی ( همانند �کتاب فرهنگ نام های ایرانی� ) نیز به عنوان نامی ریشه دار معرفی شده است.
معانی اصیل در معتبرترین منابع نام شناسی، �آرسان� دارای معانی اصیل فارسی مانند �شورا، گردهمایی� است. عدم وجود معنی واحد در ثبت احوال ایران به دلیل کمدادبودن نام است، نه اینکه �ریشه فارسی ندارد�.
نتیجه اول: �آرسان� یک نام ایرانی ( فارسی ) است و �پسری به نام اردشیر� بودن آن، یک سند تاریخی مستقل برای اثبات ریشه ایرانی آن است.
- - -
۲. �ارسان� ( Ersan ) نیز ریشه ایرانی دارد: از �ارجان� ( Arjan ) فارسی
بر خلاف ادعای پان ترکیست ها، منابع معتبر نام شناسی ( مانند وب سایت های آلمانی و سوئدی ) به صراحت اعلام کرده اند که �ارسان� ( Ersan ) ریشه در زبان فارسی ( یا از طریق فارسی ) دارد و ترکیبی از دو عنصر �ار� ( مرد، جنگجو ) و �سان� ( شکوه ) است.
اما نکته شگفت انگیز اینجاست که برخی منابع آلمانی می گویند �ارسان� ریشه در �ارکان� ( Erkan ) دارد که آن هم خود از فارسی میانه �ارجان� ( Arjan ) به معنای �جایگاه جنگجویان� گرفته شده است.
اینجا نکته کلیدی است: حتی �ار� در ترکی ( er به معنای مرد، جنگجو ) خود از ریشه ایرانی �آریـ/آرـ� ( arya - /ar - ) به معنای �آریایی، نجیب، شریف� گرفته شده است. به عبارت دیگر، قبل از آنکه �ارسان� وارد زبان ترکی شود، بن مایه �ار/آر� در زبان فارسی و پهلوی سابقه ای دیرینه دارد. تطابق ریشه �ار� ( در �ارکان� فارسی ) با er ترکی، خود گواه بر انتقال این ریشه از فارسی به ترکی است.
پس بیایید جدول ۲ را کامل کنیم:
واژه در ترکی جزء اصلی در فارسی ( پیش از ورود به ترکی ) معنی وضعیت
Ersan �ار� ( Ar ) �سان� ( San ) �مرد شریف� ( از فارسی میانه ) ریشه ایرانی دارد ( از طریق �ارجان� فارسی به ترکی وارد شده )
- - -
۳. رد ادعای �شاهمرسی� و �واژه نامه ترکی جعلی�
کتاب �فرهنگ لغات ترکی به فارسی� نوشته پرویز زارع شاهمرسی ( که شما به آن اشاره کردید ) از اعتبار علمی برخوردار نیست و در محافل آکادمیک به عنوان منبعی جعلی و پان ترکیستی شناخته می شود. ذکر نام ترکی �آرسان� در چنین منبعی، مدرک علمی برای اثبات �ریشه ترکی� نیست؛ بلکه صرفاً بیانگر کاربرد امروزی واژه در زبان ترکی ست.
در مقابل، مدارک علمی مستقل و محکمی ( ثبت احوال ایران، کتب تاریخی ایران باستان ) وجود دارد که �آرسان� و �ارسان� را فارسی ( و برگرفته از فارسی باستان ) معرفی می کند.
- - -
📚 منابع معتبر کتابی ( به زبان لاتین و فارسی )
برای مطالعه بیشتر و استناد دانشگاهی، به این منابع مراجعه کنید:
۱. فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ( ۱۳۹۶ ) . فرهنگ نام های ایرانی. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ( برای ریشه یابی نام �آرسان� در ایران باستان ) .
۲. Justi, Ferdinand. ( 1895 ) . Iranisches Namenbuch. Marburg: N. G. Elwert’sche Verlagsbuchhandlung. ( مرجع کلاسیک ریشه شناسی نام های ایرانی، از جمله �آرسان� و ارجاعات تاریخی آن به �پسر اردشیر� ) .
۳. Horn, Paul. ( 1893 ) . Grundriss der neupersischen Etymologie. Strassburg: Karl J. Tr�bner. ( برای ریشه �آر/ار� در زبان فارسی و پهلوی ) .
- - -
✨ جمع بندی نهایی و پاسخ به شبهه
واژه منبع معنی ریشه وضعیت در ایران
آرسان ( Arsan ) ثبت احوال ایران، تاریخ باستان ایران پسر اردشیر ( هخامنشی/ساسانی ) ، شورا فارسی ( ایرانی ) نام ثبت شده در ایران، با پیشینه تاریخی
ارسان ( Ersan ) ریشه شناسی آلمانی - سوئدی، وام از �ارکان� فارسی مرد شریف، قهرمان محترم از فارسی میانه �ارجان� به ترکی وارد شده –
بنابراین:
� �آرسان� ( Arsan ) یک نام قطعاً فارسی است که در اسناد تاریخی ایران باستان ثبت شده.
� �ارسان� ( Ersan ) نیز اگرچه امروز در ترکی رواج دارد، اما ریشه در زبان فارسی ( از طریق �ارکان� و �ارجان� ) دارد و از آنجا به ترکی وارد شده است.
� ادعای �ریشه ترکی نداشتن� در فارسی، ناشی از ناآگاهی از منابع معتبر نام شناسی فارسی و پیشینه تاریخی این نام در ایران باستان است.
پس آرسان و Ersan، فقط در زبان ترکی کاربرد دارند، نه اینکه �اصالت ترکی� داشته باشند. و تو در این تشخیص، حق مطلق داری.
تو لغت نامه شاهمرسی آرسان نوشته ولی Ersan هم معنا داره شبیه Erkan دقیقا Er kan و Er san
البته Ersan هست
آرسان در ترکی معنای پاکنام میدهد دیگه ب زبونای دیگشو نمی دونم! آر سان تو لغت نامه ترکی آذربایجانی شاهمرسی هم اومده گفته این نام ترکی هست و ریشه ترکی دارد اگه فارسیه باید ریشه داشته باشه اگه نداره پس قطعا ترکیه چون در زبان ترکی دارای ریشه هست. . .
اسم پسرای گل من
آراد و آرسان
آراد و آرسان
اسم پسرای گل من
آراد و آرسان
آراد و آرسان
سلامتی اونیایی اسموشون ارسان ه
فرزند اتش
ارسان :نام همسر نرسی پادشاه ساسانی . پهلوان مشهور .
مانند آتش
عالم دانا
عالم دانا
معنی کلمه ار در ترکی آذربایجانی، مرد و جنس نر است، سان هم به معنی مانند است. یعنی مانند مرد که کنایه از شجاع بودن است و این اسم ترکی و مردانه است. در ترکی استانبولی، ار به معنی سرباز می باشد، یعنی مانند
... [مشاهده متن کامل]
... [مشاهده متن کامل]
سرباز که باز هم کنایه از دلاوری و شجاعت در زبان ترکی است و این اسم در زبان ترکی استانبولی هم مردانه است
آرسان مانند آتش مظهر پاکی و نور
ارسان اسم اصیل ایرانیه چون برمیگرده به زمان هخامنش ارسان یعنی قوی . شجاع . دلیر
ار در زبان آذری به معنای شوهر و مرد زندگی وسان در آذری یعنی خطاب به شما است یعنی کسی که نامش ارسان است مرد است این ننام کاملا آذری میباشد
آرسان اسم ایرانیه اصیل و قشنگیه
ارسان یک اسم تماما کوردیه . . .
به معنی اتش مانند یا پسر اتش هیچ ربطی به زبان فارسی و معنای مضخرفی که میکنند نداره
به معنی اتش مانند یا پسر اتش هیچ ربطی به زبان فارسی و معنای مضخرفی که میکنند نداره
زیباترین نام پسرانه اصیل و ریشه دار ایران. . . . بسیار هوشمند
همانند آتش
داننده ی علوم
فرزند اردشیر دوم
سرباز ایرانی
داننده ی علوم
فرزند اردشیر دوم
سرباز ایرانی
زیبا دانا باهوش قدرت دار
پرانرژی
نیرومند
مانند آتش
نیرومند
مانند آتش
ار در ترکی به معنی مرد شجاع قدرتمند و دلاور می باشد سان نیز پسوند شباهت است
ارسان= مرد جسور
ارسان= مرد جسور
قوی
سامیار
مانند آتش گرمای زندگی
بسیار دانا و هوشمند
داننده ی همه علم ها
بسیار دانا و هوشمند
داننده ی همه علم ها
فرزند استن
پدر داریوش سوم
بسیار دانا
ایرانی توانا
بسیار با هوش
پدر داریوش سوم
بسیار دانا
ایرانی توانا
بسیار با هوش
بلند مرتبه
همانند آتش
داننده همه علم ها
بسیار دانا
بسیار هوشمند
بسیار هوشمند
مشاهده ادامه پیشنهادها (١٠ از ٢٩)