گوی

> �گوی کلمه ای تورکی است و از گوی/گؤی به معنی آسمان گرفته شده و چون آسمان مدور است، واژهٔ گوی نیز از آن آمده است. �
- - -
پاسخ علمی و مستند
۱. اصل روش شناسی زبان شناسی تاریخی
در زبان شناسی تاریخی، قدمتِ ثبت شدهٔ واژه، مسیر آوایی، ریشهٔ هندواروپایی یا آلتایی، و شواهد متنی تعیین کنندهٔ خاستگاه واژه هستند، نه شباهت معنایی یا تصویری ( مانند �گرد بودن آسمان� ) .
- - -
۲. واژهٔ �گوی� در فارسی و زبان های ایرانی
۲. ۱. شواهد اوستایی و ایرانی باستان
واژهٔ �گوی� در فارسی ریشهٔ کهن ایرانی دارد و به صورت های مختلف در زبان های ایرانی باستان و میانه ثبت شده است:
اوستایی:
gāuuua - / gōya -
به معنای چیز گرد، توده، جسم کروی
📚 منبع:
Bartholomae, Altiranisches W�rterbuch, 1904
- - -
پهلوی ( فارسی میانه ) :
gōy
به معنای: توپ، جسم مدور، گوی بازی
📚 منابع:
MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1961
West, Pahlavi Texts, 1880
- - -
فارسی نو:
گوی ( توپ، کره، جسم کروی )
گوی چوگان ( در متون سده های ۴ و ۵ هجری )
📚 شواهد متنی:
فردوسی، شاهنامه:
�چو گوی اندرآورد چوگان به دست�
- - -
۳. ریشهٔ هندواروپایی واژه
زبان شناسان، �گوی� فارسی را به ریشهٔ هندواروپایی زیر بازمی گردانند:
ریشهٔ PIE:
*gel - / gwel -
به معنی: گرد، چرخیدن، تودهٔ فشرده
📚 منابع معتبر:
Pokorny, Indogermanisches etymologisches W�rterbuch, 1959
Mayrhofer, Etymologisches W�rterbuch des Altindoarischen, 1986–2001
- - -
۴. نسبت با سانسکریت ( نه تورکی )
در سانسکریت باستان داریم:
gola / golā = کره، توپ، جسم مدور
📚 منبع:
Monier - Williams, Sanskrit - English Dictionary, 1899
Mayrhofer, همان
این تطابق دقیق آوایی و معنایی، خویشاوندی هندواروپایی را نشان می دهد.
- - -
۵. بررسی واژهٔ تورکی �گؤی / g�y�
در زبان های تورکی:
g�k / g�y = آسمان، کبود
📚 منابع تورکولوژی:
Clauson, An Etymological Dictionary of Pre - Thirteenth - Century Turkish, 1972
Doerfer, T�rkische und mongolische Elemente im Neupersischen, 1963
نکات مهم:
1. هیچ منبع معتبر تورکولوژی، واژهٔ فارسی �گوی� را وام گرفته از تورکی نمی داند.
2. g�k/g�y به معنی �آسمان� است، نه �توپ� یا �جسم کروی�.
3. شباهت معناییِ �گرد بودن آسمان� قیاس ذهنی غیرعلمی است و در زبان شناسی پذیرفته نیست.
- - -
۶. ترتیب تاریخی ( بسیار مهم )
زبان قدمت مستند
اوستایی حداقل ۱۵۰۰–۱۰۰۰ ق. م
سانسکریت ~۱۵۰۰ ق. م
پهلوی سده های پیش از اسلام
تورکی کهن ( اورخون ) سدهٔ ۸ میلادی
➡️ واژهٔ �گوی� حداقل دو هزار سال پیش از نخستین متون تورکی در زبان های ایرانی وجود داشته است.
- - -
۷. جمع بندی نهایی
✔️ �گوی� واژه ای ایرانی - هندواروپایی است
❌ انتساب آن به تورکی فاقد پشتوانهٔ علمی و منبع معتبر است
✔️ شباهت معناییِ �آسمان گرد است� استدلال زبان شناختی محسوب نمی شود
- - -
منابع معتبر ( قابل استناد دانشگاهی )
Bartholomae, Altiranisches W�rterbuch, 1904
MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1961
Pokorny, IEW, 1959
Mayrhofer, EWAia, 1986–2001
Monier - Williams, Sanskrit - English Dictionary, 1899
Clauson, Etymological Dictionary of Turkish, 1972
Doerfer, T�rkische und mongolische Elemente im Neupersischen, 1963
- - -

مطابق منابع زبان شناسی و واژه نامه های معتبر که پیش تر ذکر شد:
اوستایی: GŌY / GŌYA
پهلوی: GŌY
سانسکریت: GŌLAH, GŌLĀ, GŌLAM
معانی:
1. توپ، گوی ( چوگان )
2. دکمه یا تکمه
3. گفتن ( بگوی )
4. گودی، فرورفتگی
> منابع:
Pokorny, Indogermanisches etymologisches W�rterbuch, 1959
West, E. W. , Pahlavi Texts, 1880
Geldner, K. , Avesta: Das Zend - Avesta, 1880–1895
Mayrhofer, M. , Etymologisches W�rterbuch des Altindoarischen, 1986–2001
هیچ کدام از منابع بالا معنای �آسمان� برای �گوی� را ذکر نمی کنند.
- - -
۲. بررسی ادعای ترکی
در زبان های ترکی قدیم و نوین:
کلمه ای به شکل �گوی� یا �g�y / g�y�� در ترکی آذربایجانی و ترکی استانبولی به معنی �آسمان� وجود دارد.
ریشه شناسی ترکی: این واژه از ریشه ی ترکی g�k به معنی آسمان و آبی بودن گرفته شده است، که به معنای �آسمان آبی� یا �گنبد آسمان� است و ربطی به واژه ی فارسی/اوستایی �گوی� ندارد.
> منابع:
Clauson, Gerard, An Etymological Dictionary of Pre - Thirteenth - Century Turkish, 1972
Lewis, G. , Turkish Dictionary, 2000
- - -
۳. نتیجه گیری
گوی در فارسی/اوستایی/پهلوی/سانسکریت: معنای تاریخی آن توپ، دکمه، سخن و گودی است. هیچ منبع معتبری معنای �آسمان� برای این واژه در فارسی ثبت نکرده است.
گوی در ترکی: معنای آسمان دارد، ولی این یک واژه کاملاً مجزا از �گوی� فارسی است و ریشه ی متفاوتی دارد.
✅ بنابراین ادعای �گوی فارسی = آسمان ترکی� غلط است و ریشه شناسی علمی آن را پشتیبانی نمی کند.
- - -

• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹

• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹
در جواب به کسانی که فقط خودش رو گول می زنند و حرف های بدون سند و مدرک می زدند با این حرف خودتان خار و بی ارزش می کنید بس کنید هر کسی به من و خانواده من توهین حرمزاده بی ناموس بی رگ و ریشه سیم کش و جاکش و خودش و جد آبادش هست اگر توهین کند
جواب شما ها
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
▪️انسان کور را می توان درمان کرد اما نادان متعصب را هرگز. . . !
تعصب کور کورانه انسان بینا را کودن می کند. تعصب یک امر اشتباه است، حال فرقی نمی کند که این تعصب نسبت به دین، مذهب، نژاد، قوم، رنگ و حتی فردی باشد. تعصب، تعصب نام دارد. انسان متعصب برای مخفی کردن ضعف اجتماعی خود همواره در حال فرافکنی، تهمت، افترا، دروغ پردازی و جعل سازی نسبت به منتقدان خویش است.
غافل از اینکه برجسته ترین راه شناخت یک انسان بزرگ، اعتراف شجاعانه او به اشتباهات گذشته ی خویش است. از تعصب بپرهیزیم؛ تعصب، بیجا و بجا ندارد. تعصب، تعصب است. هر کس به وسعت تفکرش آزاد است. . . !
✍کریستوفر هیچنز

مشخص است فارسی تابلو تابلو هست.
منابع ها. ریشه شناسی واژگان شیرین ایرانی
فرهنگ واژه های اوستا
فرهنگنامه کوچک پهلوی
لغت نامه دهخدا
فرهنگ معین
فرهنگ عمید
فرهنگ فارسی به پهلوی
فرهنگ زبان ایرانی باستان
فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی
تاریخچه واجهای ایرانی
فرهنگ ریشه های هندواروپایی زبان فارسی