گنبد کبود

این ادعا از چند جهت اشتباه علمی دارد.
- - -
۱. ریشهٔ واقعی واژهٔ �گنبد� در فارسی
واژهٔ گنبد یک واژهٔ کاملاً فارسی است و ریشهٔ آن به فارسی میانه ( پهلوی ) بازمی گردد.
سیر تاریخی واژه:
دوره شکل واژه
فارسی میانه گُمبَد / گُمپَت
فارسی نو گنبد
منبع معتبر:
فرهنگ ریشه شناسی زبان فارسی – محمدحسن دوست
لغت نامه دهخدا
فرهنگ معین
> دهخدا:
�گنبد: از فارسی میانه گُمبَد، به معنی سقف مدوّر. �
📌 این واژه قرن ها پیش از ورود ترکان به ایران در متون ایرانی وجود داشته است.
- - -
۲. ارتباط �گنبد� با واژهٔ �خورشید� جعلی است
بررسی ادعای �گون = خورشید�
در ترکی باستان واژهٔ خورشید:
k�n یا g�n به معنی روز است، نه خورشید به عنوان جرم آسمانی
خورشید در ترکی:
g�neş ( واژه ای متأخر )
❌ پس �گون = خورشید� از نظر زبان شناسی نادرست است.
منبع:
Clauson, An Etymological Dictionary of Pre - Thirteenth - Century Turkish
- - -
۳. �بز� از �بنزمک�؟ این هم جعلی است
فعل benzemek در ترکی:
به معنی �شبیه شدن�
ساختار فعلی دارد، نه اسم ساز
هیچ قاعدهٔ زبان شناختی ای وجود ندارد که:
benzemek → bez بسازد
📌 این نوع تجزیه ها شبه علمی و رایج در نوشته های پان ترکیستی هستند.
منبع:
Lewis, Turkish Grammar
Doerfer, Turkische und mongolische Elemente im Neupersischen
- - -
۴. اگر �گنبد� ترکی بود، چرا در زبان های ترکی کهن نیست؟
در متون ترکی کهن ( اورخون، اویغوری، قبچاقی ) :
واژه ای به شکل gombaz / gonbez وجود ندارد
در ترکی عثمانی:
واژهٔ k�mbet ← وام گرفته از فارسی
📌 حتی خود ترکان این واژه را از فارسی گرفته اند.
منبع:
Redhouse Turkish Dictionary
Doerfer
- - -
۵. جمع بندی علمی
✔ گنبد واژه ای فارسی است
✔ ریشه در فارسی میانه دارد
❌ ارتباط آن با �خورشید� ساختگی است
❌ تجزیهٔ �گون بز� فاقد هرگونه پایهٔ علمی است
❌ زبان ترکی این واژه را از فارسی وام گرفته است
- - -
منابع معتبر ( برای استناد )
1. دهخدا، لغت نامه
2. معین، فرهنگ فارسی
3. حسن دوست، فرهنگ ریشه شناسی زبان فارسی
4. Clauson, Etymological Dictionary of Turkish
5. Doerfer, Turkische und mongolische Elemente im Neupersischen
6. Redhouse Turkish Dictionary
- - -