گردویه

لغت نامه دهخدا

گردویه. [ گ ُ ی َ ] ( اِخ ) خواهر بهرام چوبین : و خواهر بهرام را زن کرده ، نام وی گردویه بود. ( فارسنامه ابن بلخی ).

پیشنهاد کاربران

کردوی [کُ]
کردوی، نام قدیم قریه نیاوران در شمیران، و اکنون محله ای در شمال شرق تهران است که تا پیش از آغاز دوران قاجار در اسناد و متون جغرافیایی ( نظیر متون میرزا محمد مهندس ) به همین نام شناخته می شد.
...
[مشاهده متن کامل]

ریشه شناسی و پیشینه: بر پایۀ پژوهش های تاریخی و جغرافیای شهری ( به ویژه آثار دکتر حسین کریمان ) ، این نام بازمانده ای از دوران ساسانی و دگرگون شدۀ نام �گُردوی� است. گردوی سردار نامدار ساسانی، از خاندان اشرافی مهران و برادر بهرام چوبین بود که بر اراضی ری و کوهپایه های البرز تسلط داشتند. از آنجا که نام گذاری آبادی ها به نام اربابان و مالکان در ایران باستان بسیار مرسوم بوده، این قریه به نام او ثبت شده است. تطور آوایی و تبدیل حرف �گ� به �ک� ( در اثر معرب سازی یا تغییرات گویشی ) موجب شد تا این جای نام باستانی در قرون بعد به شکل کردوی ( و گاه گِردویه ) تلفظ و نوشته شود.
تحول نام: با روی کار آمدن سلسلهٔ قاجار و انتخاب این قریۀ خوش آب وهوا جهت احداث عمارت ها و کاخ های ییلاقی برای پادشاهانی چون فتحعلی شاه، نام کهن کردوی رفته رفته در اذهان و اسناد دیوانی متروک شد و جای خود را به نام جدید �نیاوران� داد.