کارگاه واژه سازی فرتاش

پیشنهاد کاربران

پیام شماره 5:
پیشنهاد دو واژه ی " درنِهادن/درنِه - " و " فر ( ا ) نهادن/فر ( ا ) نِه" به جای واژگانِ بیگانه:
1 - به جایِ واژه ی "imposing، impose" ، واژه ی " درنهادن، درنِهِش" پیشنهاد می شود. در این باره نزدیکیِ معناییِ دو واژه ی "درنهادن" ( پارسی ) و واژه یِ "impose" را یادآور می شوم. ( همچنین هنگامیکه "imposing، impose" به معنای "اِعمال کردن، اِعمال" باشد. )
...
[مشاهده متن کامل]

( برای نمونه، به فرتور زیر بنگرید. )
2 - به جایِ واژه ی "set forth " واژه یِ "فر ( ا ) نهادن" پیشنهاد می شود؛ واژه ی "فر ( ا ) نهادن" همه ی معناهای این واژه ی بیگانه را پوشش می دهد.

کارگاه واژه سازی فرتاش
پیام شماره 4 :
پیشنهادِ واژه یِ " چاردَن/چاریدن، واچاردَن/واچاریدن":
پیشنهادِ واژه بجای " حل کردن/resolve ، solve " :
ما در زبانِ پارسیِ میانه واژه یِ " چارَگ = چار. َ گ" را داشته ایم که در پارسیِ نو به ریخت " چاره = چار. ه" درآمده است. تکواژِ " چار" در آن، از " چَر" اوستایی که بُن کُنونیِ ریشه یِ " کَر:kar" است، برآمده است. پس بکارگیریِ فعل " چاردَن یا چاریدن/چار - " روا است.
...
[مشاهده متن کامل]

ما در پارسی داریم :" چاره یِ کار چیست؟" = " راه حل چیست؟"
اکنون می توانیم با بکارگیریِ پیشوند "وا/باز" بر فعلِ " چاردن/چاریدن" ، واژه یِ " واچاردَن/واچاریدن" را بسازیم.
پیشوندِ " re" را در " resolve" می توان در اینجا همکارکرد با پیشوندِ "وا" در زبانِ پارسی نیز دانست.
نکته: " چاردَن یا چاریدن/چار - " را از فعل " چاشتن/چاش - " ناهمسان باید دانست؛ چراکه این دو از دو ریشه با دو معنای ناهمگون هستند.

پیام شماره 3 :
پیشنهادِ واژه برای " exemplify " و"exemplification" و واژه ی "example":
پس از کندو کاو واژگانِ سانسکریت، درمی یابیم که ما واژگانی بمانند
1 - نی درشیتَ ( نی. دَرش. یتَ ) به معنای " exemplified" برآمده از پیشوندِ "نی" ، ریشه "دَرش" و نشانه یِ کُنیدگی " - یتَ" .
...
[مشاهده متن کامل]

( بکارگیریِ پیشوندِ "نی" را در اینجا با پیشوندِ " نِ" در " نِمونه، نِمودن" همسنجی کنید. )
2 - پرَ دَرشَنَ ( پرَ. دَرشَ. نَ ) به معنای " example" برآمده از پیشوندِ " پرَ"، بُن کُنونی " درشَ" و پسوند " نَ".
نکته:پیشوندِ" پرَ" در سانسکریت برابر با پیشوند " فرَ" ( اوستایی - پارسی میانه ) و برابر با پیشوند " فَر ( ا ) " ( پارسیِ نو ) است.
نکته:پسوند اوستایی - سانسکریت " - نَ یا - َ ن" در پارسیِ نو به دو ریختِ " - َ ن یا - آن " می آید؛نمونه :سُخَن، توان، زیان، زبان و. . . .
. . . . . . . . . . . . . .
در زبانِ اوستایی:
در اوستایی ریشه ی "دَرس: darəs" به معنای " دیدن، نگاه کردن، مشاهده کردن" برابر با " erblicken، erschauen " ( آلمانی ) بوده است؛ و کُنیده واژه یِ آن نیز " دَرشتَ :darəšta یا dərəšta " بوده است. پس اگر بخواهیم آن را در زبانِ پارسیِ نو بکارگیری کنیم، خواهیم داشت:
* ) فعل "درشتن" با بُن کُنونی "درس یا درش" .
پیشنهاد: درگزینش واژگان، دگرگونیِ آوایی می تواند ما را از درهمرویِ واژگان دور نگاه دارد:
1 - یکی از دگرگونی هایِ آواییِ رواگمند، دگرگونی آوایی " ur، ərə، arə، ar " می باشد،
( دگرگونیِ آواییِ " - َ ر" به " - ُر" ) ؛
2 - یکی از دگرگونی هایِ آوایی، "س/ش" است.
و. . . .
. . . . . . . . . . . .
بگذارید در اینجا دگرگونیِ آوایی را نادیده بگیریم و تنها با "درشتن/درس - یا درش - " کار کنیم.
از آنجایی که در فلسفه میان تروپگرایان/جزئی گرایان و کلی گرایان ناهمسانی هایِ آشکاری در بکارگیریِ واژگان " instantiate، exemplify" دیده می شود و من برای "instance " واژه یِ " نمونه" و برای واژه " instantiate" واژه یِ " نمودار کردن" را پیش نهادم، تا همکارکردیِ دو پیشوند " in" و " نِ" به خوبی دیده شود. از سویِ دیگر، برای "exemplify" بهتر است از واژه یِ "درشتن/درس - " بهره گیری شود، چنانکه گفته شد، دو پیشوند " نی" و " پرَ" برای این واژه درنظر گرفته شد، و ما به خوبی می دانیم دو پیشوندِ " فر ( ا ) " و " ex" در بسیاری از جایها همکارکرد هستند؛ پس داریم:
** ) فر ( ا ) درشتن/فر ( ا ) درس - یا فر ( ا ) درش
اکنون با بهره گیری از پسوندهایِ درخور، می توانیم نیازهایِ خود درباره ی واژه یِ " exemplification" و " example" و . . . را برآورده سازیم.
. . . .
پَسگشت:
ستونهای 696 و 697 از نبیگ "فرهنگنامه زبان ایرانی کهن" ( کریستین بارتولومه )

کارگاه واژه سازی فرتاشکارگاه واژه سازی فرتاشکارگاه واژه سازی فرتاش
پیامِ شماره 2:
دخشَکومَند ( پارسیِ میانه ) = دَخشه مند ( پارسی نو )
دَخشکومندیه ( پارسیِ میانه ) = دخشه مندی ( پارسیِ نو )
دَخشَکیه ( پارسیِ میانه ) = دَخشگی ( پارسیِ نو )
. . . . . . .
...
[مشاهده متن کامل]

دَخشَکومند = دَخش. َ ک. ومند" ( پارسیِ میانه )
دَخشه مند = دَخش. ه . مند
دَخشکومندیه = دَخش. َک . ومند . یه
دَخشه مندی = دَخش. ه. مَند. ی
دَخشَکیه = دَخش . َک. یه
دَخشگی = دَخش. َ گ. ی
نکته : "دَخش" واژه ای اوستایی است از ریشه یِ آغازین " دَگ" که با "داغ" به معنای " نشان" نیز همریشه است.
. . . . .
من درباره ی روشِ بکارگیری واژه " دَخش" به گونه یِ فعلی ( به همراه پیشوند ) و برابرواژگانِ بیگانه در آینده سخن خواهم گفت.

پیامِ شماره 1:
من از این پس در همین جا به واژه سازی خواهم پرداخت. . . .