چیله

لغت نامه دهخدا

چیله. [ ل َ / ل ِ ] ( اِ ) ریزه های هیمه. خاشاک. هیزم. هیزم ریزه. هیمه خرد. خرده های باریک و کوتاه هیزم. تریشه. تراشه ریز هیزم. فروزینه.چیزها که با آن آتش گیرانند. افروزه. ساقهای خشک گیاه و مانند آن که بعضی مرغان از آن لانه کنند. آنچه گنجشکان لانه ساختن را برند. آنچه فقرا سوختن را از هیمه و هیزم رایگان برچینند. ضرام. ( یادداشت مؤلف ).
- چیله جمع کردن ؛ گرد کردن چیله : گنجشکان برای لانه ساختن چیله جمع میکنند. ( یادداشت مؤلف ).

چیله. [ ل َ / ل ِ ] ( هندی ، اِ ) غلام و بنده و برده. ( از آنندراج ) ( ناظم الاطباء ).

فرهنگ فارسی

در لهج. قزوین بمعنی هلال .

گویش مازنی

/chile/ چوب نازک – خرده های هیزم

واژه نامه بختیاریکا

فاضلاب؛ آبرو

پیشنهاد کاربران

چیله ( �ile ) خوانش ترکی از واژه فارسی �چله� به معنای دوره چهل روزه می باشد و به دلیل کاربرد این واژه در متون فارسی به معنای دوره چهل روزه خلوت نشینی، ریاضت و پرهیز در میان اهل طریقت و تصوف ، در ترکی استانبولی به معنای رنج و مشقت کاربرد دارد .
منبع. عکس فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی دکتر محمد حسن دوست
ببینیم در زبان سانسکریت آیا زبان های دیگر هستند لینک پایین قرار می دهم.
زبان های ترکی�در چند مرحله بر�زبان فارسی�تأثیر گذاشته است. نخستین تأثیر زبان ترکی بر پارسی، در زمان حضور سربازان تُرک در ارتش�سامانیان�روی داد. پس از آن، در زمان فرمان روایی�غزنویان، �سلجوقیان�و پس از�حملهٔ مغول، تعداد بیشتری�وام واژهٔ�ترکی به زبان فارسی راه یافت؛ اما بیشترین راه یابی واژه های ترکی به زبان فارسی در زمان فرمانروایی�صفویان، که ترکمانان�قزلباش�در تأسیس آن نقش اساسی داشتند، و�قاجاریان�بر ایران بود.
...
[مشاهده متن کامل]

• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹

چیلهچیلهچیله
منابع• https://fa.m.wikipedia.org/wiki/زبان_سانسکریت
چیله ؛Chile
در گویش شهربابکی به چوب های ریز و کوچک گفته می شود
این کلمه در لهجه بختیاری به آن چلوله می گویند ، که از دو کلمه چوب و لوله ( لیله ) ساخته شده ، دو کلمه چوب و لوله یا چوب و لیله ریشه این کلمه هستند
chile: توده چوب یا هیزم ( فرهنگ گویش گوغر اکبر نقوی )
در گویش بانشی به شاخه های کوچک درخت چیله می گویند.
در کردی شماکی ارومیه اسمی دخترانه است البته قدیمی ، الان دیگه کمتر استفاده میشه
در ترکی هم چیله گجه سی داریم
در کردی نیز به همین معنی داریم شاخ و چیله و
یا چه خو چیله است
در روستاهای شهرستانهای مرودشت، خرامه، سروستان، داراب ، نی ریز در استان فارس به معنی خرده های ریز هیزم است.
به فردی هم که خیلی لاغر شده باشد می گویند؛ چقدر لاغر شدی ، شدی مثل چیله خشک.
یا طرف لاغر شده مثل سیفال.
...
[مشاهده متن کامل]

چک و چیله هم بکار میبرند به معنی تیکه های ریز و خرد هیزم و چوب و علفهای خشک گیاهان و بوته ها.
بعضا هم می گویند طرف لاغر شده مثله چک و چیله

حرف ل مفتوح.
به معنای شاخه های ریز خشک. . معمولا با واژه چوق - چوب - همراه می آمده است.
برای سوزاندن استفاده می شده است.

از واژه های متروک در برخی روستاهای فارس در منطقه شهر استخر باستانی.