چگور

/Cogur/

لغت نامه دهخدا

چگور. [ چ ُ ] ( ترکی ، اِ ) چگر. قسمی ساز روستایی. نوعی ساز سیمی ساده که بیشتردر میان ترکمانان متداول است. و رجوع به چگر شود.

فرهنگ فارسی

( اسم ) قسمی ساز روستایی از ذوی الاوتار که نزد ترکان و ترکمانان رواج دارد و نوازند. آنرا (( عاشق ) ) نامند .
چگر قسمی ساز روستایی نوعی ساز سیمی که بیشتر در میان ترکمانان متداول است .

فرهنگ معین

(چُ ) [ تر. ] (اِ. ) نوعی ساز سیمی ساده که بین روستاییان و ترکان و ترکمانان رواج دارد و نوازندة آن را «عاشق » می نامند.

فرهنگ عمید

نوعی دوتار که بیشتر در میان صحرانشینان و روستاییان متداول است، نوعی ساز سیمی ساده: طنینش چنان می نماید ز دور / که از پهنهٴ دشت بانگ چگور (بهار: ۹۴۴ ).

دانشنامه آزاد فارسی

چُگور
از سازهای زهی مضرابی. ظاهراً در قدیم به برخی از سازهای زهی مضرابی می گفتند. این واژه را امروز فقط عاشیق های همدان، برای ساز عاشیقی، به کار می برند. نیز ← ساز_عاشیقی

پیشنهاد کاربران

۱. معنی در کلیدر
در کلیدر، چَگور نام یک ساز زهیِ دسته بلند است که در بسیاری از موارد به دوتار اطلاق می شود.
در فضای رمان، چگور ساز نوازندگان محلی، عاشق ها و بخشی هاست و با آن روایت، حماسه، داستان های عاشقانه و نغمه های محلی اجرا می شود.
...
[مشاهده متن کامل]

۲. معنی در فارسی معیار
معادل های نزدیک:
دوتار ⭐ ( در بافت کلیدر )
ساز زهیِ محلی
نکته: از نظر مردم شناسی موسیقی، �چگور� و �دوتار� در همهٔ مناطق دقیقاً یک ساز نیستند؛ اما در خراسان و در بافت کلیدر، �چگور� عملاً به دوتار یا گونه ای بسیار نزدیک به آن اشاره دارد.
۳. کاربرد
در موسیقی محلی خراسان.
نزد بخشی ها، عاشق ها و راویان شفاهی.
برای اجرای داستان های حماسی، عاشقانه و عرفانی.
۴. ریشه شناسی ( Etymology )
�چگور� ( و صورت های دیگری مانند چُغور یا چُگور ) از واژه های کهنِ رایج در حوزهٔ فرهنگ های ترکی و ایرانی است و نام این ساز در مناطق مختلف به شکل های گوناگون تلفظ می شود.
این واژه قرن هاست در نواحی خراسان، آذربایجان، آناتولی و آسیای میانه برای سازهای هم خانواده به کار می رود.
۵. تحول تاریخی
خانوادهٔ سازهای �چگور� و �دوتار� پیشینه ای چندصدساله دارند. در هر منطقه، شکل ساز و حتی تعداد سیم های آن ممکن است متفاوت باشد، اما همگی به خانوادهٔ سازهای زهیِ دسته بلند تعلق دارند.
۶. نکات فرهنگی
در کلیدر، چگور فقط یک ساز نیست؛ صدای فرهنگ خراسان است.
بخشی ها با چگور:
شاهنامه می خواندند،
داستان های عاشقانه روایت می کردند،
حماسه های محلی را حفظ می کردند،
و تاریخ شفاهی مردم را نسل به نسل منتقل می کردند.
به همین دلیل، این ساز جایگاهی فراتر از یک وسیلهٔ موسیقی دارد.
۷. مثال
بخشی، چگور را برداشت و نغمه ای قدیمی نواخت.
صدای چگور در سکوت شب پیچید.
۸. نزدیک ترین معادل های انگلیسی
از آنجا که �چگور� نام یک ساز بومی است، معمولاً ترجمه نمی شود و به صورت آوانویسی می آید:
dotar ⭐ ( در بافت کلیدر )
choghur / chagur ( آوانویسی نام ساز )
long - necked lute ( توصیف فنی )
two - stringed lute ( اگر منظور دوتار باشد )
۹. واژه های مرتبط
دوتار
بخشی
عاشق
جیران ( آویز تزیینی دوتار )
نغمه
مقام

یک ساز زهی زخمه ای
منابع• https://fa.m.wikipedia.org/wiki/چگور
چگور/ chăgut : ساز زهی، دو تار
مانند: تا کی بر اینی تا به اندوه پنجه بر چگور بلغزانی بیگ محمد؟
کلیدر
محمود دولت آبادی