چکل

چغل دادی چکُل را ور سرمٓ
بدانستم که میلت گشته وٓرمٓ
تو طوبایی چغل ده چوو چفت ولنگه کفشی
زتو عشقه بیابشنو تو سوز محشر مٓ
یا در ضرب المثل �چُکل آهیمه می بره، تبر آ تیشه�
ریخت شناسی:
گمان می رود واژه چکل از هسته آوایی - توصیفی �چک� ( با مفاهیمی چون نوک تیزی وبرجستگی وبرش ) پسوند اسم سازol - ُل یا al - ٓل
گمان می کنم واژه های چکل کن ، چکُت ، چِکُتو که در �گویش مردم سیرجان�به معنی چکت آمده واحتمالاّ چٓغٓل هم ریشه باشند حتی چو چفت و چَفته: ( چوب بازی در �گو بزن برو� ) احتمالاً صورت تحول یافتهٔ آوایی از �چَکْته� تحت فرایند رایج دگرگونی همخوانی kt \to ft. البته رأی غالب این است که چفته را از chafبه معنای خمیدگی ساخته شده ولی چفته گوغری خمیدگی ندارد وفرق می کند

گویا هر چیزی که بشود از آن بعنوان نشانه بهره برد را کل می گفتند
در انسان به معنای کله یا سر = چون انسان را از صورت ( به مانای نشانه ) می شناسند
در حیوان به برخی بز کوهی با شاخ های بزرگ و نشانه دار
در طبیعت به سنگ های بزرگ که بعنوان راه یا نشانه گذر گاه ها بهره میبردند
اینکه میگویند فلانی کل هست ( منظور کچل هست ) یعنی دارای نشانه می باشد یه عده به اشتباه گمان بردند کچل به کل دگریده اما دو واژه جداگانه هستند