چلوننchelonan ( چلوندن - - چلاندن ) [مصدر گذرا] در گویش گوغر به معانی زیر آمده
۱ - فشردن اشیاء، پارچه ها یا لباس های خیس با دست برای گرفتن آب یا عصارهٔ آن ها. . به ماناک :
: � ای رختا رو خوب بچلُن آبشُن بره بعد آفتوشُن کن. � یعنی این لباس ها را بقچار وبفشر تا آبشان گرفته بشه سپس روی بند بیندازتا آفتاب بخورند.
... [مشاهده متن کامل]
۲ - به حرکت انداختن امور، چرخاندن چرخ معیشت، پیش بردن کارها و گذران زندگی. به ماناک:
�مٓعلی با ای دوقرون دهشهی چطوری زنًِه ای رِ می چلونًٓه. � یعنی معلوم نیست با این درآمد اندک چطوری زندگی اش را می گذراند
ریشه شناسی وساختار
جزء نخست بن مضارع �چل� ( با دو ریشه متفاوت برای هر کدام از معانی بالا ) پسوند گذراساز �اندن - - - وندن
به گمانم در گویش گوغر با یک هم آوای ریشه شناختی روبه رو هستیم: یک صورت آوایی واحد �چلوندن� که دو ریشه و دو معنای مستقل را در خود جای داده است. این پدیده در گویش شناسی کم سابقه نیست یعنی چلوندن� در گویش گوغر از �چلیدن� ( رفتن و حرکت کردن ) ساخته شده و این فعل خود از ریشه ایرانی باستان √čar - ( چرخیدن و گردیدن ) می آید که در اثر ابدال �ر� به �ل� به شکل �چل - � درآمده است. معنای �گذراندن زندگی� نیز بسط استعاری همان �به حرکت درآوردن و چرخاندن� است. این تحلیل با شواهد لغوی و آوایی موجود کاملاً همخوانی دارد این معنا با کاربرد �چلیدن� در بیت منسوب به امیرخسرو دهلوی ( �از چلچل تو پای من زار شد کچل / من خود نمی چلم تو اگر می چلی بچل� ) که آن را به �رفتن� تفسیر کرده اند، تأیید می شود.
احتمالاّ این چلوندن با چریدن و چرا ( گوسفندان ) هم خانواده است.
۱ - فشردن اشیاء، پارچه ها یا لباس های خیس با دست برای گرفتن آب یا عصارهٔ آن ها. . به ماناک :
: � ای رختا رو خوب بچلُن آبشُن بره بعد آفتوشُن کن. � یعنی این لباس ها را بقچار وبفشر تا آبشان گرفته بشه سپس روی بند بیندازتا آفتاب بخورند.
... [مشاهده متن کامل]
۲ - به حرکت انداختن امور، چرخاندن چرخ معیشت، پیش بردن کارها و گذران زندگی. به ماناک:
�مٓعلی با ای دوقرون دهشهی چطوری زنًِه ای رِ می چلونًٓه. � یعنی معلوم نیست با این درآمد اندک چطوری زندگی اش را می گذراند
ریشه شناسی وساختار
جزء نخست بن مضارع �چل� ( با دو ریشه متفاوت برای هر کدام از معانی بالا ) پسوند گذراساز �اندن - - - وندن
به گمانم در گویش گوغر با یک هم آوای ریشه شناختی روبه رو هستیم: یک صورت آوایی واحد �چلوندن� که دو ریشه و دو معنای مستقل را در خود جای داده است. این پدیده در گویش شناسی کم سابقه نیست یعنی چلوندن� در گویش گوغر از �چلیدن� ( رفتن و حرکت کردن ) ساخته شده و این فعل خود از ریشه ایرانی باستان √čar - ( چرخیدن و گردیدن ) می آید که در اثر ابدال �ر� به �ل� به شکل �چل - � درآمده است. معنای �گذراندن زندگی� نیز بسط استعاری همان �به حرکت درآوردن و چرخاندن� است. این تحلیل با شواهد لغوی و آوایی موجود کاملاً همخوانی دارد این معنا با کاربرد �چلیدن� در بیت منسوب به امیرخسرو دهلوی ( �از چلچل تو پای من زار شد کچل / من خود نمی چلم تو اگر می چلی بچل� ) که آن را به �رفتن� تفسیر کرده اند، تأیید می شود.
احتمالاّ این چلوندن با چریدن و چرا ( گوسفندان ) هم خانواده است.