هووخشتره

شبکه مترجمین ایران

لغت نامه دهخدا

هووخشتره. [ هَُ وَ ش َ رَ ] ( اِخ ) رجوع به هووخشتر و هوخشتر شود.

فرهنگ فارسی

سومین پادشاه ماد ( ۵۸۵ - ۶۳۳ ق م . ) پسر فرورتیش که در ۶۱۵ ق م . با سکاها جنگید و آنانرا از ایران بیرون کرد. در ۶٠۵ ق م . نینوا را تسخیر کرد و دولت آشور را منقرض ساخت . از ۵۹۶ تا ۵۸۶ ق م . بالیدی جنگید و عاقبت صلح کرد . وی پادشاهی زیرک و سیاستمدار و مصلح بود .

دانشنامه عمومی

شاهان ماد
هُووَخْشَتْرَه (پارسی باستان: hUvaxštra، اکدی: mÚ-ak-sa-tar و mUk-sa-tar، عیلامی: mÚ-ak-sa-tar, mUk-sa-tar و mÚ-ma-ku-iš-tar، فریگی باستان: Ksuwaksaros، یونانی: Kyaxárēs) سومین شاه ماد است که در سال ۶۲۵ پیش از میلاد به سلطنت رسید و تا سال ۵۸۵/۴ پیش از میلاد حکومت کرد. ماد در دوران حکومت هووخشتره از مرزهای جغرافیایی قومی خود فراتر رفت و بسیار گسترش یافت و به بزرگ ترین امپراتوری زمان خود تبدیل شد، که از سمت مغرب تا رود هالیس (قزل ایرماق) و از سمت مشرق تا آمودریا یا سیردریا می رسید. برخی از پژوهشگران نام وی را برگرفته از دو واژه پارسی باستان هو (خوب) و خشثره (شاه) دانسته اند که در کل به معنی "پادشاه خوب" است. دربارهٔ زندگی هووخشتره منابع اندکی موجود است، که شامل منابع آشوری و رویدادنامه های بابلی، منابع یونانی به ویژه تاریخ هرودوت و گزارش هایی پراکنده از منابع یهودی می شود.
هووخشتره، نخست سکاها را که پس از مرگ پدرش فرورتیش بر ماد سلطه یافته بودند، شکست داد. پس از آن برای مقابله با آشوریان، نیروی نظامی مجهزی تشکیل داد؛ زیرا سربازان طوایفی که به همراه سرکردگان خود در هنگام جنگ به اردو می پیوستند، هرگز از عهدهٔ یک سپاه منظم برنمی آمدند. به همین خاطر ابتدا ارتش ماد را تجدید سازمان و نوسازی کرد و به جای تقسیمات سابق عشیرتی، آن ها را بر حسب نوع سلاح تقسیم بندی کرد و این خود استعداد جنگی آن ها را بسیار بالا برد. هووخشتره سپس با دولت بابل متحد شد و با نیروی نظامی خود به سوی سرزمین آشور حرکت کرد. در سال ۶۱۴ پیش از میلاد از کوه های زاگرس گذشت و ضمن تسخیر آبادی های آشوری سر راه، شهر آشور، پایتخت باستانی دولت آشور را در محاصره گرفت. پس از سقوط شهر آشور، نبوپَلَّسَر (پادشاه بابل) در شهر آشور به دیدار هووخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی ماد و بابل تجدید شد. در سال ۶۱۲ پیش از میلاد هووخشتره و نبوپلسر توانستند با حمله به نینوا (پایتخت آشوریان) و فتح آن، به عمر امپراتوری آشور خاتمه دهند.
پس از فتوحات و پیروزی های فراوان، هووخشتره این بار متوجه غرب و لیدیه و شهرهای تجاری یونان باستان در آسیای صغیر شد. وی با آلیات شاه لیدیه جنگید و توانست سرزمین های بالای رود هالیس را تصرف کند. جنگ بین مادها و لیدی ها سرانجام در سال ۵۸۵ پیش از میلاد مسیح به دلیل خورشیدگرفتگی ناگهانی پایان یافت و هووخشتره هم در همان سال یا سال بعد از آن درگذشت و پس از وی، پسرش ایشتوویگو به پادشاهی رسید و ۳۵ سال سلطنت کرد. بنا بر گفتهٔ ایگور دیاکونوف، آرامگاه هووخشتره در قزقاپان، مقبره ای صخره ای در استان سلیمانیه در کردستان عراق است.عکس هووخشتره
گزارش تخلف یا اشتباه در معنی

دانشنامه آزاد فارسی

هُووَخْشَتْرَه ( ـ ۵۸۵ پ م)
پادشاه مقتدر ماد (حک: ۶۲۵/۶۲۳ ـ ۵۸۵پ م)، پسر فِرَاُرْت یا فَرَورتیش. نام او در متون یونانی،کوآکْسارِس ضبط شده است. پس از ۲۸سال حاکمیت سکاها بر شمال غربی فلات ایران، هووخشتره توانست با ترفند و حیله در ۶۱۵پ م سرزمین خود را رهایی بخشد. او در ضیافتی که ترتیب داده بود بسیاری از سران سکاها را به قتل رساند. همچنین موفق شد ماناها را از سر راه بردارد. از ۶۱۵پ م دیگر از مانا در سالنامه های بین النهرین خبری نیست. شاید پس از شکست کابلین، هووخشتره فرصت را مناسب یافته و پادشاهی مانا را از سر راه برداشته باشد؛ پس آن گاه فاصلۀ سال های ۶۱۵ تا ۶۰۵پ م را باید سال های سقوط پادشاهی مانا دانست. در ۶۱۲پ م سپاه متحد ماد ـ کلده، نینوا پایتخت آشور را تصرف و تاراج کرد. شکست کامل آشور نه در جنگ نینوا (۶۱۲پ م) که در جنگ کارکمیش (۶۰۵پ م) تحقق یافت. با افول قدرت اورارتو و مانا، الیپی در سال های ۶۱۵ تا ۶۰۵پ م ناچار از پذیرش سروری مادها شد. سپاهیان مادی توشپا پایتخت اورارتو را در ۵۸۵پ م تصرف و تاراج کردند؛ بنابراین واپسین امیدهای مانا با نابودی متحدانش (آشور و اورارتو) در این سال به یأس مبدل شد. در ۵۹۰پ م، هووخشتره نبرد با لیدی را آغاز کرد. در ۵۸۵پ م نبوکدنَصّر(بخت نصر) میان ماد و لیدی میانجیگری کرد. این واقعه به صلح کسوف معروف شد؛ چون دلیل آن را نه دیپلماسی بخت نصر که وحشت طرفین از خورشید گرفتگی دانسته اند. در این صلح توافق شد رود هالیس یا قزل ایرماق کنونی، مرز میان دو کشور باشد و برای تقویت صلح، ایشتوویگو یا آستیاگ، ولیعهد ماد، با آرینیس، دختر شاه لیدی، ازدواج کند. چون پیمان صلح با حضور شاه کلده بسته شده بود، آمیتیس، دختر هووخشتره، به همسری ولیعهد کلده درآمد.

پیشنهاد کاربران


هووخشتره یکی
از پادشاهان قوم ماد ( آذری ) آریایی
کشور بزرگ ایران
مشاهده پیشنهاد های امروز

معنی یا پیشنهاد شما