مصلحت خانه

در آن زمان، یکی از وزیران روشن فکر ( احتمالاً میرزا محمدخان سپهسالار اول ) طرحی برای تشکیل مجلس مشورتی از رجال بلندپایه داد، تا امور دولت فقط از مسیر گفت وگو و بررسی عبور کند.
این روایت همان سال ۱۲۷۶ قمری را زمان آغاز رسمی نخستین جلسات می داند.
روایت دوم ( ۱۲۸۹ قمری ) – تجدید توسط میرزا حسین خان سپهسالار
برخی تاریخ نگاران، از جمله فریدون آدمیت در اندیشه های میرزا حسین خان سپهسالار، اشاره کرده اند که اگرچه طرح اصلی قدیم تر بود، سپهسالار آن را به صورت سازمان یافته و منظم احیا و توسعه داد.
او عنوان مجلس مصلحت خانه کبری ( بزرگ مملکتی ) را بر آن نهاد، آیین نامه تدوین کرد، و جلسات رسمی در دارالسلطنه تهران برگزار شد — حدود سال ۱۲۸۹ قمری / ۱۸۷۲ میلادی.
بنابراین:
شکل اولیه و آزمایشی مجلس مصلحت خانه → حدود ۱۲۷۶ قمری
تجدید، نظام مند شدن و فعالیت رسمی تر زیر نظر سپهسالار → حدود ۱۲۸۹ قمری
در تاریخ ایران، این دو مرحله را معمولاً به هم پیوسته می دانند: یکی آغاز اندیشه، دیگری تحقق اجرایی آن

هدف از تشکیل آن، آوردن روشی منظم و عقلانی تر برای اداره کشور بود تا تصمیمات مهم فقط به اراده ی شاه یا حلقه ی درباریان محدود نباشد