مصطفی فرزانه ( ۱ مهر ۱۳۰۸ – ۲۹ تیر ۱۴۰۱ ) نویسنده، فیلم ساز و متفکر ایرانی مقیم پاریس بود. او نام خود را در آثارش م. فرزانه می نوشت و در میان دوستانش به «فری» معروف بود. در ایران او را بیشتر به با نوشتن کتاب آشنایی با صادق هدایت می شناسند. موفقیت های او در عرصهٔ سینما نمود بیشتری پیدا کرد. وی اولین سینماگر ایرانی است که با نام فری فرزانه در سه جشنواره مهم کن، ونیز و لوکارنو، اولین حضور یک سینماگر ایرانی را با فیلم هایش رقم زده است. فرزانه تا روزهای آخر عمر صادق هدایت با او حشر و نشر داشت و دو کتاب آشنایی با صادق هدایت و صادق هدایت در تار عنکبوت را دربارهٔ او به نگارش درآورده است. فرزانه کتاب عنکبوت گویا را نیز در شرح احوال خود نوشت.
... [مشاهده متن کامل]
مصطفی فرزانه در سال ۱۳۰۸ در تجریش زاده شد. پدرش نوه میرزا رحیم فرزانه از مترجمان دوره قاجار و مادرش نوه آقارضا اقبال السلطنه نخستین عکاس حرفه ای ایرانی بود. مصطفی فرزانه از نوجوانی با مطبوعات همکاری می کرد. به معرفی سید صادق گوهرین با صادق هدایت آشنا شد و تا پایان عمر هدایت دوست و مرید او بود. وی رمان چاردرد را، که در زمان خود رمان نوینی محسوب می شد، در سال ۱۳۳۰ در تهران نوشت ولی اجازهٔ چاپ پیدا نکرد. یک فصل از این رمان را صادق هدایت تصحیح کرده است.
فرزانه سال اول حقوق را در تهران، و روان شناسی و مردم شناسی را در سوربن گذراند و تحصیل حقوق را تا دکتری حقوق بین الملل در پاریس و تولوز ادامه داد. سپس با بورس دولت فرانسه، فارغ التحصیل انستیتوی عالی سینمایی پاریس شد و از آن پس به ساخت فیلم های مستند، بیشتر دربارهٔ هنر ایران پرداخت و در سال ۱۳۳۷ با فیلم کوتاه «مینیاتورهای ایرانی» به عنوان محصول فرانسه در جشنواره فیلم ونیز حضور پیدا کرد. پس از مینیاتورهای ایرانی در ونیز، فیلم کورش کبیر را در بخش مسابقه فیلم های کوتاه جشنواره فیلم کن در سال ۱۳۴۰ نمایش داد و بعد با فیلم زن و حیوان در سال ۱۳۴۱ در لوکارنو حضور داشت و جایزه بهترین فیلم کوتاه هنری را هم گرفت.
مصطفی فرزانه از اوایل دهه ۱۳۴۰ در فرانسه زندگی می کرد. فرزانه مدتی به ایران آمد. نخستین آموزشگاه فنی سینمایی را تأسیس کرد و از نخستین پایه گذاران تلویزیون ملی ایران شد. اما محیط کاری به قدری برایش ناگوار آمد که پیش از تاسیس تلویزیون ملی استعفا داد و از شغل سینمایی دست کشید و به عنوان رئیس بانک صادرات به پاریس بازگشت.

... [مشاهده متن کامل]
مصطفی فرزانه در سال ۱۳۰۸ در تجریش زاده شد. پدرش نوه میرزا رحیم فرزانه از مترجمان دوره قاجار و مادرش نوه آقارضا اقبال السلطنه نخستین عکاس حرفه ای ایرانی بود. مصطفی فرزانه از نوجوانی با مطبوعات همکاری می کرد. به معرفی سید صادق گوهرین با صادق هدایت آشنا شد و تا پایان عمر هدایت دوست و مرید او بود. وی رمان چاردرد را، که در زمان خود رمان نوینی محسوب می شد، در سال ۱۳۳۰ در تهران نوشت ولی اجازهٔ چاپ پیدا نکرد. یک فصل از این رمان را صادق هدایت تصحیح کرده است.
فرزانه سال اول حقوق را در تهران، و روان شناسی و مردم شناسی را در سوربن گذراند و تحصیل حقوق را تا دکتری حقوق بین الملل در پاریس و تولوز ادامه داد. سپس با بورس دولت فرانسه، فارغ التحصیل انستیتوی عالی سینمایی پاریس شد و از آن پس به ساخت فیلم های مستند، بیشتر دربارهٔ هنر ایران پرداخت و در سال ۱۳۳۷ با فیلم کوتاه «مینیاتورهای ایرانی» به عنوان محصول فرانسه در جشنواره فیلم ونیز حضور پیدا کرد. پس از مینیاتورهای ایرانی در ونیز، فیلم کورش کبیر را در بخش مسابقه فیلم های کوتاه جشنواره فیلم کن در سال ۱۳۴۰ نمایش داد و بعد با فیلم زن و حیوان در سال ۱۳۴۱ در لوکارنو حضور داشت و جایزه بهترین فیلم کوتاه هنری را هم گرفت.
مصطفی فرزانه از اوایل دهه ۱۳۴۰ در فرانسه زندگی می کرد. فرزانه مدتی به ایران آمد. نخستین آموزشگاه فنی سینمایی را تأسیس کرد و از نخستین پایه گذاران تلویزیون ملی ایران شد. اما محیط کاری به قدری برایش ناگوار آمد که پیش از تاسیس تلویزیون ملی استعفا داد و از شغل سینمایی دست کشید و به عنوان رئیس بانک صادرات به پاریس بازگشت.
