مصطفی صدری

وی ادعا کرده که مصطفی کمال پاشا پس از آنکه با فرمان سلطان به آناتولی فرستاده شد و در آنجا قدرت و نفوذ به دست آورد، دیگر به اوامر سلطان گوش نداد و شروع به اقدام به نام خود کرد؛ و در حالی که در استانبول، خلافتِ تحت اسارت دولت های اشغالگر را گویا نجات خواهد داد و فعالیت های خود را در قالب خدمت به مقام خلافت نشان می داد، بعدها با نیرویی که گرد خود جمع کرده بود، به لغو خلافت تصمیم گرفت. او هنگام بیان این مطالب، لحن خود را کاملاً تند و ناهنجار کرده و در کتابش با این عبارت به مصطفی کمال پاشا اهانت کرده است:
من قصد ندارم پستی ها و حقه بازی های مصطفی کمال و دولت آنکارا را در این مقدمه کوتاه بگنجانم. مقصودم این است که برای انجام دادن چنین دگرگونی ها و این همه تناقض، انسان باید در بی شرمی هم قهرمان باشد. به ویژه بدون بی دینی، تصور چنین درجه ای از ظلم و بی حیایی ممکن نیست.
Yalnız M�sl�man ve insan
Olarak kalmak �zere, T�rkl�kten,
Şeref ve izzetimle istifa
Ediyorum Allah'ın huzurunda!. . .
. . .
T�vbe yarabbi t�vbe T�rkl�ğ�me
Beni T�rk milletinden addetme
�فقط به عنوان یک مسلمان و یک انسان،
از ترک بودن کناره می گیرم،
با شرف و عزتم، در محضر خدا استعفا می دهم!. . .
…
توبه می کنم، پروردگارا، توبه می کنم از ترک بودنم،
مرا از ملت ترک به شمار مبر. �

میان سال های ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۴ به دستور سلطان عبدالحمید دوم در جلسات درس های حضوری ( حضور دربار ) شرکت داده شد. پس از اعلام مشروطه دوم در سال ۱۹۰۸، از زادگاهش توکات به عنوان نماینده به مجلس موسسان عثمانی برگزیده شد .
مصطفی صبری که در دوره دولتی که پیمان سور را امضا کرد، سمت شیخ الاسلامی را بر عهده داشت، در مجلس عالی که به ریاست وحیدالدین در کاخ ییلدیز تشکیل شده بود، از جمله کسانی بود که نظر به پذیرش این قرارداد داد. به دلیل موضع گیری ضد نهضت ملی، ورود او به کشور ممنوع شد. او در ۱۲ مارس ۱۹۵۴ در قاهره درگذشت.
آثار :
جایگاه عقل - مجددان دینی - ارزش علمی مجتهدان نوین اسلامی - مسئله قرآن ترکی - پاسخ ها درباره مسائل - پشت پرده لغو خلافت - گفتار من درباره زن - سفینه الاسلام