لغت نامه دهخدا
مجمعة. [ م ُ م َ ع َ ] ( ع ص ) خطبه بی خلل. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). خطبه ای که در وی خلل نباشد. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).
مجمعة. [ م َ م َ ع َ ] ( ع اِ ) زمین بی آب و گیاه. ( از منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ). بیابان بی آب و گیاه. ( ناظم الاطباء ). || ریگ توده. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). || محل ملاقات. ( ناظم الاطباء ). مجلس اجتماع. ( اقرب الموارد ).
مجمعة. [ م َ م َ ع َ ] ( اِخ ) موضعی است به بلاد هذیل و منه یوم المجمعة. ( منتهی الارب ). جایگاهی است در وادی نخله. ( از معجم البلدان ).
مجمعه. [ م َ م َ ع َ / ع ِ ] ( از ع ، اِ ) طبق پهن و گرد مسین که در آن ظروف غذاخوری گذارند. ( ناظم الاطباء ). طبق مسین بزرگ که ظروف غذا در آن نهند و حمل کنند.سینی بزرگ. مجموعه. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ).
فرهنگ فارسی
( اسم ) ۱ - زمینی که محل اجتماع مردمان باشد . ۲ - بیابان بی آب و علف . ۳ - سینی بزرگی که در آن ظروف غذا را جا دهند و حمل کنند مجموعه .
موضعی در بلاد هذیل
فرهنگ معین
فرهنگ عمید
پیشنهاد کاربران
درستیِ ادعای با ریشه یابی واژه �مجمعه� در معتبرترین منابع لغت عربی و فارسی کاملاً تأیید می شود:
قطعاً و بدون هیچ تردیدی، واژه �مجمعه� ( با تلفظ مجمعه / majma'e ) از ریشه عربی �جمع� به معنای گردآوردن است و ربطی به زبان ترکی ندارد.
... [مشاهده متن کامل]
در ادامه، تأیید این موضوع را با استناد به منابع درجه اول لغت عربی و فارسی مشاهده می کنید:
1. صورت عربی و ریشه شناسی
این واژه در زبان عربی از وزن �مَفعَله� ( مَفْعَلَة ) ساخته شده و از ریشه ثلاثی �جَمَعَ� ( جمع، یجمَع ) به معنای گردآوردن، فراهم آوردن و کنار هم نشاندن است . بنابراین از نظر صرفی و ریشه شناسی، ماهیتی کاملاً عربی دارد.
2. معانی در معتبرترین منابع عربی
منابع دست اول عربی معانی متعددی را برای این واژه ذکر کرده اند که همگی به مفهوم �محل اجتماع� یا �چیزی که اجزایش در کنار هم جمع شده اند� بازمی گردد :
� در �جمهرة اللغة� ( تألیف ابوبکر محمد بن حسن بن درید، متوفی ۹۳۳ میلادی ) : این لغت نامه کهن مستقیماً به واژه �مَجْمَعة� اشاره کرده و آن را به معنای �موضعی که مردم در آن اجتماع می کنند� ( الموضع الذی یجتمع فیه الناس ) معرفی می کند .
� در �المعجم الوسیط� ( مجمع اللغة العربیة قاهره، چاپ ۱۹۶۰م ) : �مَجْمَعة� را به معنای �مکان اجتماع� ( مکان الاجتماع ) ثبت کرده است .
� در �معجم البلدان� ( یاقوت حموی، متوفی ۱۲۲۹م ) : �المَجْمَعَة� به عنوان نام مکانی در �وادی نَخْلَه� از سرزمین قبیله �هُذَیل� معرفی شده است .
3. معانی در لغت نامه های فارسی
لغت نامه های فارسی نیز که با تکیه بر منابع عربی تدوین شده اند، همین معانی را بازتاب داده اند:
� �سینی بزرگ�: لغت نامه دهخدا به نقل از �ناظم الاطباء� این واژه را �طبق پهن و گرد مسین که در آن ظروف غذاخوری گذارند� و �سینی بزرگ� معنی کرده است .
� �زمین بی آب و گیاه�: دهخدا همچنین به نقل از �منتهی الارب� آن را به معنای �بیابان بی آب و گیاه� و �ریگ توده� نیز آورده است .
� �خطبه بی خلل�: نوع دیگر تلفظ این واژه ( مُجْمَعة - ضمه بر میم اول ) به معنای �خطبه یا سخنرانی که هیچ خلل و نقصی در آن نباشد� است .
4. اشاره به �مجمین� ترکی
توجه شما به واژه �مجمین� در ترکی بسیار به جاست. این خود بهترین دلیل بر وامگیری این واژه از زبان عربی توسط ترکی است:
� فارسی و ترکی وام گیرنده هستند: در طول تاریخ، زبان های ترکی ( مانند ترکی آذربایجانی و استانبولی ) و فارسی، واژه های بسیار زیادی را از عربی وام گرفته اند.
� تطابق آوایی: واژه �مجمین� در ترکی، شکل تغییریافته �مجمعه� عربی است. حرف �ع� ( عین ) در زبان عربی معمولاً در زبان های ترکی به �ی� ( Y ) تبدیل می شود. برای مثال �عقل� عربی در ترکی �akıl� می شود، �شعر� به �şiir� تبدیل می شود و �مجمعه� هم به �majmiye� یا �mecmiye� نزدیک است که در گفتار عامیانه به �مجمین� تبدیل شده است.
� سینی بزرگ در مقابل کوچک: تمایزی که شما میان �مجمعه ( سینی بزرگ ) � و �طبق ( سینی چوبی بزرگ ) � یا �مجمین ( سینی کوچک ترکی ) � قائل می شوید، یک تقسیم بندی فرعی و فرهنگی در کاربرد این واژه هاست، اما ریشه اصلی واژه همچنان عربی باقی می ماند.
نتیجه گیری
بر اساس بالاترین سطح از منابع معتبر ( لغت نامه های قرن چهارم و دهم هجری قمری ) ، واژه �مجمعه� قطعاً عربی است و ادعای ترکی بودن آن فاقد هرگونه پشتوانه علمی و تاریخی می باشد.
قطعاً و بدون هیچ تردیدی، واژه �مجمعه� ( با تلفظ مجمعه / majma'e ) از ریشه عربی �جمع� به معنای گردآوردن است و ربطی به زبان ترکی ندارد.
... [مشاهده متن کامل]
در ادامه، تأیید این موضوع را با استناد به منابع درجه اول لغت عربی و فارسی مشاهده می کنید:
1. صورت عربی و ریشه شناسی
این واژه در زبان عربی از وزن �مَفعَله� ( مَفْعَلَة ) ساخته شده و از ریشه ثلاثی �جَمَعَ� ( جمع، یجمَع ) به معنای گردآوردن، فراهم آوردن و کنار هم نشاندن است . بنابراین از نظر صرفی و ریشه شناسی، ماهیتی کاملاً عربی دارد.
2. معانی در معتبرترین منابع عربی
منابع دست اول عربی معانی متعددی را برای این واژه ذکر کرده اند که همگی به مفهوم �محل اجتماع� یا �چیزی که اجزایش در کنار هم جمع شده اند� بازمی گردد :
� در �جمهرة اللغة� ( تألیف ابوبکر محمد بن حسن بن درید، متوفی ۹۳۳ میلادی ) : این لغت نامه کهن مستقیماً به واژه �مَجْمَعة� اشاره کرده و آن را به معنای �موضعی که مردم در آن اجتماع می کنند� ( الموضع الذی یجتمع فیه الناس ) معرفی می کند .
� در �المعجم الوسیط� ( مجمع اللغة العربیة قاهره، چاپ ۱۹۶۰م ) : �مَجْمَعة� را به معنای �مکان اجتماع� ( مکان الاجتماع ) ثبت کرده است .
� در �معجم البلدان� ( یاقوت حموی، متوفی ۱۲۲۹م ) : �المَجْمَعَة� به عنوان نام مکانی در �وادی نَخْلَه� از سرزمین قبیله �هُذَیل� معرفی شده است .
3. معانی در لغت نامه های فارسی
لغت نامه های فارسی نیز که با تکیه بر منابع عربی تدوین شده اند، همین معانی را بازتاب داده اند:
� �سینی بزرگ�: لغت نامه دهخدا به نقل از �ناظم الاطباء� این واژه را �طبق پهن و گرد مسین که در آن ظروف غذاخوری گذارند� و �سینی بزرگ� معنی کرده است .
� �زمین بی آب و گیاه�: دهخدا همچنین به نقل از �منتهی الارب� آن را به معنای �بیابان بی آب و گیاه� و �ریگ توده� نیز آورده است .
� �خطبه بی خلل�: نوع دیگر تلفظ این واژه ( مُجْمَعة - ضمه بر میم اول ) به معنای �خطبه یا سخنرانی که هیچ خلل و نقصی در آن نباشد� است .
4. اشاره به �مجمین� ترکی
توجه شما به واژه �مجمین� در ترکی بسیار به جاست. این خود بهترین دلیل بر وامگیری این واژه از زبان عربی توسط ترکی است:
� فارسی و ترکی وام گیرنده هستند: در طول تاریخ، زبان های ترکی ( مانند ترکی آذربایجانی و استانبولی ) و فارسی، واژه های بسیار زیادی را از عربی وام گرفته اند.
� تطابق آوایی: واژه �مجمین� در ترکی، شکل تغییریافته �مجمعه� عربی است. حرف �ع� ( عین ) در زبان عربی معمولاً در زبان های ترکی به �ی� ( Y ) تبدیل می شود. برای مثال �عقل� عربی در ترکی �akıl� می شود، �شعر� به �şiir� تبدیل می شود و �مجمعه� هم به �majmiye� یا �mecmiye� نزدیک است که در گفتار عامیانه به �مجمین� تبدیل شده است.
� سینی بزرگ در مقابل کوچک: تمایزی که شما میان �مجمعه ( سینی بزرگ ) � و �طبق ( سینی چوبی بزرگ ) � یا �مجمین ( سینی کوچک ترکی ) � قائل می شوید، یک تقسیم بندی فرعی و فرهنگی در کاربرد این واژه هاست، اما ریشه اصلی واژه همچنان عربی باقی می ماند.
نتیجه گیری
بر اساس بالاترین سطح از منابع معتبر ( لغت نامه های قرن چهارم و دهم هجری قمری ) ، واژه �مجمعه� قطعاً عربی است و ادعای ترکی بودن آن فاقد هرگونه پشتوانه علمی و تاریخی می باشد.
البته قدیمیها به سینی فلزی کوچک مجمین و سینی بزرگ چوبی طاباق میگفتن
مجمِین یا مژمین در ترکی به سینی کوچیک میگن. طاباق به سینی بزرگ
مَجمَعه:پیشیاره مسین. سینی مسی.
نمونه: چیدن پیاله ها. . . وفراهم آوردن ظرف وجاگا و مجمعه؛ بزرگترین مجمعه تا بتواندگوسفند راسته را درخود بگنجاند. ( کلیدر. ج۸ص۲۲۰۵ ) محمدجعفر نقوی
نمونه: چیدن پیاله ها. . . وفراهم آوردن ظرف وجاگا و مجمعه؛ بزرگترین مجمعه تا بتواندگوسفند راسته را درخود بگنجاند. ( کلیدر. ج۸ص۲۲۰۵ ) محمدجعفر نقوی
مجمعه . [ م َ م َ ع َ / ع ِ ] ( از ع ، اِ ) طبق پهن و گرد مسین که در آن ظروف غذاخوری گذارند. ( ناظم الاطباء ) . طبق مسین بزرگ که ظروف غذا در آن نهند و حمل کنند. سینی بزرگ . مجموعه . ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) .
