فولاد تریپ

تاثیر بر خواص مکانیکی
• فولاد تریپ ( به انگلیسی: TRIP steel ) یا فولاد با پلاستیسیته حاصل از استحاله ( به انگلیسی: TRansformation Induced Plasticity Steel ) نوعی فولاد است که در آن از خواص حاصل از استحاله مارتنزیتی در طی تغییر شکل پلاستیک استفاده می شود. این فولادها به کمک عناصر محلول پایدارساز، عمدتاً از فاز اوستنیت تشکیل شده اند اما در اثر اعمال تنش فاز مارتنزیت در آنها ایجاد می شود. [ ۱] زیرساختار فولادهای تجاری تریپ شامل فریت، بینیت و اوستنیت است. این فولاى مستحکم معمولاً در کاربردهای دریایی و در صنعت خودروسازی استفاده می شود. [ ۲]
می توان گفت که تریپ به دلیل دفرمه شدن فولاد کم آلیاژ در زمان حرارت دهی شکل می گیرد.
پدیده تریپ برای اولین بار توسط زکای و همکاران ایشان در سال ۱۹۶۷ در فولادهای تمام اوستنیتی با درصد نیکل و کروم بالا مشاهده شد. [ ۳] ماتسومورا و همکاران ایشان در سال ۱۹۸۷ این پدیده را در فولادهای دارای درصد اوستنیت کم با ۵۰ - ۶۰٪ فریت آلوتریومورفیک کشف کردند. این فولادها TRIP - assisted Steel نامیده می شوند. [ ۴]
فولادهای TRIP دارای یک ریزساختار متشکل از آستنیت با ناپایداری ترمودینامیکی کافی هستند به طوری که تبدیل به مارتنزیت در حین بارگذاری یا تغییر شکل حاصل می شود. بسیاری از فولادهای TRIP خودرو دارای آستنیت حفظ شده در یک ماتریس فریت هستند، که همچنین ممکن است حاوی فازهای سختی مانند بینیت و مارتنزیت باشد.
در مورد این آلیاژها، محتوای سیلیکون و کربن بالای فولادهای TRIP منجر به کسر حجمی قابل توجهی از آستنیت باقی مانده در ریزساختار نهایی می شود. [ ۵]
• در طی تغییر شکل و کرنش پلاستیک، فاز آستنیت باقی مانده به مارتنزیت تبدیل می شود. بنابراین افزایش استحکام با پدیده سخت شدن کرنش همراه هست. این تغییر شکل استحکام و شکل پذیری را افزایش می دهد. [ ۶]
• ظرفیت سختی پذیری ( hardening capacity ) ، کرنش و استحکام مکانیکی بالا به این فولادها ظرفیت جذب انرژی عالی می دهد.
• فولادهای TRIP همچنین اثر سخت شدنِ پخت قوی را نشان می دهند.
• سخت شدن پخت BAKE HARDENING عبارت است از افزایش استحکام زمانی که سخت شدن کار در طول تشکیل قطعه توسط یک چرخه حرارتی مانند پخت رنگ دنبال شود.
• تحقیقات تا به امروز شواهد تجربی زیادی از شکل پذیری افزایش دهنده اثر TRIP نشان نداده است، زیرا بیشتر آستنیت در 5٪ اول کرنش پلاستیک ناپدید می شود، رژیمی که فولاد از قبل دارای شکل پذیری کافی است.
• بسیاری از آزمایش ها نشان می دهند که فولادهای TRIP در واقع یک فولاد دو فاز پیچیده تر هستند.