فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز ( PEPCK ) آنزیمی از خانواده ترانسفراز است که در مسیر متابولیکی گلوکونئوژنز نقش دارد و اگزالواستات را به فسفوئنول پیرووات و دی اکسید کربن تبدیل می کند و به دو شکل سیتوزولی و میتوکندریایی وجود دارد.
در انسان دو ایزوفرم PEPCK وجود دارد: ایزوفرم سیتوزولی ( SwissProt P35558 ) و ایزوفرم میتوکندریایی ( SwissProt Q16822 ) که ۶۳٫۴٪ توالی مشابه دارندو فرم سیتوزولی در گلوکونئوژنز حائز اهمیت است. نوعی از مکانیسم انتقال وجود دارد که با پروتئین های انتقالی غشا PEP را از میتوکندری به سیتوزول جابجا می کند. [ ۱] [ ۲] [ ۳]
فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز اگزالواستات را به فسفوئنول پیرووات و دی اکسید کربن تبدیل می کند.
File:Oxaloacetic acid. png|اگزالواستات File:Phosphoenolpyruvic acid. svg|فسفوئنول پیرووات
فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز در حد فاصل بین گلیکولیز و چرخه کربس عمل می کند و با کربوکسیل زدایی یک مولکول C4 یک مولکول C3 می سازد. در اولین مرحله فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز در حضور GTP اگزالواستات OAA را کربوکسیل زدایی و فسفرگیری می کند تا به فسفو ئنول پیرووات PEP تبدیل شود. انجام این واکنش سبب انتقال یک فسفات و به وجود آمدن یک مولکول GDP می شود. وقتی پیرووات کیناز، آنزیمی که این واکنش را به سمت تبدیل PEP به پیرووات به پیش می برد، در گونه جهش یافته Bacillus subtilis خاموش می شود فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز در واکنش آناپلروتیک جایگزین شرکت می کند که در جهت خلاف نرمال عملکرد معمول انجام شده و PEP را به اگزالواستات تبدیل می کند. با توجه به امکان پذیر بودن این واکنش به دلیل غیرمطلوب بودن سطح انرژی در آن گونه های جهش یافته رشد بسیار کندی دارند.
PEPCK - C یک مرحله برگشت ناپذیر را در گلوکونئوژنز کاتالیز می کند که طی آن گلوکز تولید می شود؛ بنابراین می توان گفت که این آنزیم در سوخت وساز گلوکز نقش حیاتی دارد و نتایج در موش های آزمایشگاهی نیز موئد وقوع دیابت نوع دو در نتیجه افزایش بیان PEPCK - C بوده اند. [ ۴]
نقشی که PEPCK - C در گلوکونئوژنز ممکن است به واسطه چرخه اسید سیتریک میانجی شود که فعالیت آن مستقیماً به فراوانی PEPCK - C مربوط است. [ ۵]
با توجه به نتایج تحقیقات گذشته، سطوح PEPCK - C به تنهایی نمی تواند به میزان زیادی با گلوکونئوژنز در کبد موش مربوط باشد. کبد موش به طور مشخص PEPCK - C تولید می کند در حالیکه انسان به مقدار مساوی تولید ایزوآنزیم میتوکندریایی آن را نشان می دهد ( PEPCK - M ) که نقشی بالقوه در گلوکونئوژنز دارد؛ بنابراین، نقش PEPCK - C و PEPCK - M ممکن است پیچیده تر از آن چیزی باشد که در گذشته پنداشته می شد.
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلفدر انسان دو ایزوفرم PEPCK وجود دارد: ایزوفرم سیتوزولی ( SwissProt P35558 ) و ایزوفرم میتوکندریایی ( SwissProt Q16822 ) که ۶۳٫۴٪ توالی مشابه دارندو فرم سیتوزولی در گلوکونئوژنز حائز اهمیت است. نوعی از مکانیسم انتقال وجود دارد که با پروتئین های انتقالی غشا PEP را از میتوکندری به سیتوزول جابجا می کند. [ ۱] [ ۲] [ ۳]
فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز اگزالواستات را به فسفوئنول پیرووات و دی اکسید کربن تبدیل می کند.
File:Oxaloacetic acid. png|اگزالواستات File:Phosphoenolpyruvic acid. svg|فسفوئنول پیرووات
فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز در حد فاصل بین گلیکولیز و چرخه کربس عمل می کند و با کربوکسیل زدایی یک مولکول C4 یک مولکول C3 می سازد. در اولین مرحله فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز در حضور GTP اگزالواستات OAA را کربوکسیل زدایی و فسفرگیری می کند تا به فسفو ئنول پیرووات PEP تبدیل شود. انجام این واکنش سبب انتقال یک فسفات و به وجود آمدن یک مولکول GDP می شود. وقتی پیرووات کیناز، آنزیمی که این واکنش را به سمت تبدیل PEP به پیرووات به پیش می برد، در گونه جهش یافته Bacillus subtilis خاموش می شود فسفوئنول پیرووات کربوکسی کیناز در واکنش آناپلروتیک جایگزین شرکت می کند که در جهت خلاف نرمال عملکرد معمول انجام شده و PEP را به اگزالواستات تبدیل می کند. با توجه به امکان پذیر بودن این واکنش به دلیل غیرمطلوب بودن سطح انرژی در آن گونه های جهش یافته رشد بسیار کندی دارند.
PEPCK - C یک مرحله برگشت ناپذیر را در گلوکونئوژنز کاتالیز می کند که طی آن گلوکز تولید می شود؛ بنابراین می توان گفت که این آنزیم در سوخت وساز گلوکز نقش حیاتی دارد و نتایج در موش های آزمایشگاهی نیز موئد وقوع دیابت نوع دو در نتیجه افزایش بیان PEPCK - C بوده اند. [ ۴]
نقشی که PEPCK - C در گلوکونئوژنز ممکن است به واسطه چرخه اسید سیتریک میانجی شود که فعالیت آن مستقیماً به فراوانی PEPCK - C مربوط است. [ ۵]
با توجه به نتایج تحقیقات گذشته، سطوح PEPCK - C به تنهایی نمی تواند به میزان زیادی با گلوکونئوژنز در کبد موش مربوط باشد. کبد موش به طور مشخص PEPCK - C تولید می کند در حالیکه انسان به مقدار مساوی تولید ایزوآنزیم میتوکندریایی آن را نشان می دهد ( PEPCK - M ) که نقشی بالقوه در گلوکونئوژنز دارد؛ بنابراین، نقش PEPCK - C و PEPCK - M ممکن است پیچیده تر از آن چیزی باشد که در گذشته پنداشته می شد.
