فرهنگستان لری۲

درود وُر گِئو نازارُم
من دوستان زیادی از عزیزان بختیاروند دارم بسیار آنان در طوایف منجزی، الجمالی و. . . هستند. اکثر مردمان طوایف بهداروند بیشتر در داواری ( سرزمین مادری ) خود یعنی خوزستان و بختیاری مانده اند و البته شخصا گفتار آنان را دیده ام که البته کهنسالان آنان بسیار خوب و عالی زبان خود را پاس داشته اند.
... [مشاهده متن کامل]

درود و سپاس.
بله البته. بنده از طایفه کیارسی ( بهداروند ) هستم.
البته ولات اصلی ما بازفت ( کوهرنگ ) است و هنوز هم برخی از بستگان همان جا ساکن هستن.
و نکته ای هم هست که جا داره اشاره کنم و اون اینه که متاسفانه بر خلاف چیزی که تصور می شه لری/فارسی صحبت کردن و کمرنگ شدن زبان لری بختیاری تنها به مهاجران شهری بختیاری ( اصفهان، تهران ) محدود نمی شه. چه بسا برخی از این افراد به علت غریبی و احساس تنهایی حداقل در بین خودشون اصرار بیشتری به زبان محلی خود دارن.
... [مشاهده متن کامل]

اشترانکوه از بزرگ ترین قلل ایران در لرستانات است. این واژه در لهجه ی زبان بختیاری شُتورکو ( shoturko ) است. البته این را جناب مرادی برای من گفت که خود از مردمان کهنسال دیار الیگودرز و ازنا شنیده و بنده چنین لفظی را نشنیده ام، اما اگر در کلمه دقت کنیم معنایی نهفته است. شُتور در لری بختیاری کهن، به معنای اغراق و لاف زنی می باشد و البته معنای بزرگ هم میدهد. مثلا میگویند کُرِی هُوِس شُتوره:یعنی خونه اش بزرگه ( البته گفته شود که این از واژگان منسوخ شده و بسیار قدیمی است و مطلقا نسل جدید و شهری، اصلا چنین چیزی را نشنیده اند ولی دیگر دوستان چون جناب رستمی بابادی که در همین برنامه واژه نامه بختیاریکا را ابداع کرده، در جستار شتور اگر بروید، نیز اشاره ای کرده اند. این واژه معانی مختلفی دارد که در جمله معنا میدهد و ما توانستیم همین معانی یعنی لافزنی و اغراق، و بزرگ را بیابیم ) و واژه کُهkoh در لری بختیاری یعنی کوه که شُتورکو بر روی هم رفته معنای کوه بزرگ و گسترده میدهد. مطلقا این واژه هیچ ربطی به شتر ندارد. واژه ی کهن ایلامی ishturaku در زبان انگلیسی straight به معنای مستقیم معنا شده که خود این واژه انگلیسی از ریشه ژرمنیstrakkoبه معنای گسترده است و با واژه آلبانیاییshtriqem به همین معنا ریشه مشترک دارد. ریشه ی واژه ی ایرانی گسترده هم از ریشه ی هندو اروپاییstaranahtiمیباشد. همه ی این واژگان از ریشه کلمه هندواروپایی streh به معنای گسترش دادن، وسیع بودن هستند. نام یک توده کوه در شرق بالکان همstrandzha است که از همین ریشه بوده و باstran ( ( دامنه کوه ) ) در زبان چکی و strana ( ( کشور، سرزمین ) ) در زبان روسی مرتبط است و در واقع از یک ریشه می باشند. خاصه آنکه اشترانکوه کنونی در کتیبه ای هخامنشی سْتِروکوstruku و در کتیبه ای ساسانی که اشاره به شهر کهن خایدالو و ساختن شاپور خواست بر روی آن دارد از کوهی به نام ایشتَرکو به معنای کوه گسترده و پهن نام برده شده است. با توجه به این استنادات تاریخی و ریشه ی جالب و غیر انکار کلمات، اشترانکوه کنونی همان شتورکو در لهجه ی زبان های لری می باشد و معنای آن کوه گسترده و پهن است که با جغرافیای آن قابل تطبیق صد در صدی است و نام حالیه ی آن به چم اشترانکوه مطلقا بی ریشه و اساس و بی معنی میباشد. دوستان و گِئویَل، ببینید، این فقط بررسی مختصر و یک ریشه یابی کوتاه و اجمالی بود که فقط در نام یکی از کوه های سرزمین لرستان بزرگ انجام شده که ریشه ی غنی و کهن آن آشکار گردید. اکنون فکرش را بکنید که اگر تحقیق های همه جانبه و گسترده و دامنه دار در افسانه های بومی، فرهنگ و سنن و. . . این کهن دیار اجرا شود جهانی از شگفتی ها جهان را به لرزه در خواهد آورد! و این دروغ نیست.
... [مشاهده متن کامل]

درود بر کاربر پین
چنین چیزی ارزوی ما می باشد. شاید افرادی بگویند که زبان لکی ثبت گردیده اما زبان لکی ثبت شده نه لری لکی!و این بحثی است که اخیرا باز شده جهت تفرقه افکنی میان ایلات قوم لر که متاسفانه موفقیت آمیز بوده هرچند که ما تا آخرین لحظه مقاومت میکنیم. زبان لری همانطور که ما در جستار زبان لری در همین سایت تحت سه عنوان به نام زنجیره زبان های لری اشاره نمودیم، قابلیت نه تنها ثبت ملی بلکه جهانی را دارد و این بایستی بدست خودمان انجام شود. بنده به عنوان یک لر بختیاری که زبان مادری خویش را از بر هستم، بسیار کم از لری شمالی یا جنوبی آگاهی دارم. برای چنین کار بزرگی همت بزرگی نیز خواهان است که متاسفانه جوانان امروزی لر فاقد آن هستند و غیرت لری و بیداری و هوشیاری قومیتی در آنان مرده و خفه است. افسانه کهن و عیلامی تمتی را بخوانید. امروزه لرها به اسطوره ای چون تمتی تحت عنوان الگو و رهبر احتیاج دارند تا آنان را از دیو نادانی و تاریکی جهل برهاند.
... [مشاهده متن کامل]

طوایف ریشه دار بختیاری:مردمان شجره نامه دار
مردمان بختیاری، از کهن ساکنین ایران زمین هستند. این موضوع را نوع پوشش، اداب، فرهنگ، سنت، زبان، چهره و دیگر خصوصیاتشان تایید میکند. یکی از نکات جالب در میان آنان بحث شجره نامه است. در تمامی طوایف لرهای بختیاری، شجره نامه معمول است. مثلا فردی که امروز دارد زندگی میکند حداقل از جد بزرگ خود متعلق به سیصد تا چهارصد سال پیش اطلاع و آگاهی دارد و این کمترین محاسبه ی تقریبی است. در برخی از طوایف شجره نامه ها به عهد ساسانی و در برخی به کیانی و حتی پیشدادی می رسد و اینها اتفاقی و ساختگی نیستند. چون هم با واقعیات تطابق دارند، هم کهن و تاریخی هستند، هم نسل اندر نسل گشته اند تا به نسل جدید برسد و هم در آنان نام های لری و پارسی و استفاده از پسوند لری وند دیده میشود. اگر قرار بود که این انتصاب ها و این بدعت در شجره نامه و رگ و ریشه ی پدری ساختگی، جعلی و تازه باشد، لرهای بختیاری نیز مانند دیگر مردمان ایرانی، شجره نامه ی قلابی سیدی برای خود ایجاد می نمودند. زیرا که در عهود گذشته مردم به سان امروز نبودند. همه با خود میگفتند که کسی از فرزندان محمد یا علی باشد افتخار بزرگی است مانند صفویه که همواره خود را از اولاد علی میخواندند اما هرگز چنین نبود. لرهای بختیاری چنین نکردند و دست به جعلیات و دروغزنی نزدند. انان چیزی را که داشتند نگاه داشتند و به نسل جدید انتقال و انتشار دادند. چنین چیزی شاید برای ما بختیاریان بسیار عجیب نباشد و یک پدیده ی معمولی جلوه میکند اما برای دیگران چه؟ آیا همه اینگونه اند؟ از فارس تهرانی بپرسید پدربزرگ پدربزرگت چه نام داشته میداند؟
... [مشاهده متن کامل]

لری بختیاری
بَهردِرار:وکیل
این واژه ی کهن و مرکب و زیبای لری بختیاری از دو جزء بَهر به معنای سهم و دِرار به معنای دراورنده تشکیل یافته که بر روی هم رفته معنای کسیکه حق کسی را میگیرد میدهد. این واژه کهن است و از ابداعات بنده نمیباشد
برویی لرسو گپ و ستین
وه دیندا رَسه زِئِشت دِشمِن لر

لری بختیاری
اَشک:عشق
اَشکین، دِلرَهدَٚه، چَینیده:عاشق
مول:معشوق
کهن واژه ی اشک که امروزه دیگر در لری بختیاری معمول نیست و منسوخ شده، بسیار بزرگ و رگ و ریشه ای باستانی دارد. در پهلوی ساسانی ایشکا به معنای عشق می باشد که به عربی رفته و به ریخت عشق در آمده و امروز در فارسی به صورت معرب کاربرد دارد ولی لرهای بختیاری در گذشته از واژه ی اَشک که مشتق از ایشکا می باشد و در واقع ریخت لری شده ی آن است، بهره می بردند. اما چه فایده!که امروزه متروک گردیده و کسی آن را به یاد ندارد. میتوان آن را احیا کرد ولی در کنار آن واژگان زیبای دلرهده و چینیده لری هم هستند.
... [مشاهده متن کامل]

حروف ویژه در الفبای زبان لری بختیاری ( ۴ )
زبان لری بختیاری، زبانی با رگ و ریشه ای بزرگ و کهن که ساختار، دستور زبان، لهجه، کلمات و. . . در آن قدمتی باستانی به بزرگی زردکوه و قلل زاگرس دارد. یکی از این کهن بازمانده ها، حروفی خاص هستند که شکل آوایی آنها در واقع همان حروف پارسی باستان می باشد که در فارسی امروزی متروک، ولی در زبان لری بختیاری محفوظ مانده و باقی است.
... [مشاهده متن کامل]

لری بختیاری
دُهُۆ، لَم، دَرَە:پایین
رُ، وارُ:بالا
لری شمالی:دِما:پایین
لری جنوبی:دومِن:پایین
شعری کهن به لری بختیاری که واژه ی کهن دُهُو در آن به کار رفته شده ( از کهنسالان روستای گردو و هربه کول ) :
... [مشاهده متن کامل]

خُندُنِمِشت لری بختیوری ( ۳ ) وِژدَوَل
دستور زبان لری بختیاری ( ۳ ) افعال
افعال در لری بختیاری به دو دسته کلی تقسیم میشوند۱. باقاعده ( به لری بختیاری:پَلغارین ) ۲. بی قاعده ( به لری بختیاری:بِپَلغار )
... [مشاهده متن کامل]