عظلم

لغت نامه دهخدا

عظلم. [ ع ِ ل ِ ] ( ع اِ ) شیره درخت ، یا گیاهی است که بدان رنگ کنند، یا آن وسمه است و نیل. ( منتهی الارب ). نیل. ( مهذب الاسماء ). درخت نیل. ( الفاظ الادویة ). عصاره درختی است که لون او سبز تیره رنگ بود، و گویند وسمه تر است و در زمین عرب بسیار باشد و از او نیل سازند. ( تذکره ضریر انطاکی ). درخت نیل است و نیل عصاره وی است و آن را وسمه خوانند و کتم نیز گویند.( اختیارات بدیعی ). درخت نیل را گویند و نیل عصاره آن است و وسمه که زنان بر ابرو می نهند برگ آن است. ( برهان ). گیاه وسمه است که به فارسی نیل نامند و گفته اند قطلب است. ( مخزن الادویه ) ( از تحفه حکیم مؤمن ). گیاهی است که بدان رنگ کنند. ( از اقرب الموارد ). وگویند آن خطمی است و برخی آن را رنگی سرخ دانند. ( از اقرب الموارد به نقل از تاج ). || شب تاریک. ( منتهی الارب ) ( مهذب الاسماء ) ( از اقرب الموارد ). وآن تشبیه به «عظلم » گیاه است. ( از اقرب الموارد ).

پیشنهاد کاربران

بَیْضَاءُ لاَ یُدْجِى سَنَاهَا العِظْلِمُ.
أی: لا یسوِّد بیاضَها العِظْلِمُ، وهو نبت یُصْبغ به، یقال: هو النیل، ویقال الوَسْمَة، والعِظْلِمُ أیضاً: اللیلُ المظلم، وهو على التشبیه.
یضرب للمشهور لا یُخْفیه شیء.
مجمع الامثال ج1 ص125