عباس مروزی: قصیده سرا در مدح مامون فرزند هارون گفته، اولین شاعر فارسی سرای بعد از اسلام که اثری از او باقی مانده. عوفی در لباب الالباب میگوید عباس مروزی قصیده مذکور را در سال ۱۹۳ در مدح مامون خلیفه گفته است بازمان خلافت مامون منافات دارد. . . موجه بنظر نمیرسد زیرا لباب الالباب متذکر است که عباس مروزی قصیدۀ ( ای رسانیده بدولت فرق خود تا فرقدین ) را در مدح مامون خلیفه گفته است نه اینکه نوشته باشد، در هنگام خلافت قصیده گفته شده مطابق ضبط تواریخ از جمله حبیب السیر مامون در سال ۱۹۳ هنگام فرمانفرمائی خود که از جانب هارون الرشید پدرش در ایران داشت بهرو رفته است و هیچ بعید نیست با تظاهراتیکه مأمون بایران دوستی میکرده شاعری بگفتن قصیده فارسی تحریک و تهییج شده باشد بویژه وقتی خود شاعر میگوید:
... [مشاهده متن کامل]
کس بدین منوال پیش از من چنین شعری نگفت
مرزبان پارسی را هست پا این نوع بین
لیک زان گفتم من این مدحت ترا تا این لغت
گیرد از مدح و ثنای حضرت توزیب و زین
استخوان بندی و ترکیب شعر از حیث استحکام و سلاست باید شعر قرن چهارم و پنجم شناخته شود نه شعر اواخر قرن دوم. این استنباط با قرائن و نظائری که ذیلا خواهیم آورد سازگار نیست و نتیجة مخدوش میشود زیرا حنظله باد قیسی که معاصر طاهریان و تاریخ وفاتش را ۲۲۰ ضبط کرده اند و همزمان عباس مروزی است باین محکمی و سلاست شعر گفته است:
یارم سپند اگرچه بر آتش همی فکند
از بهر چشم تا نرسد مرورا گزند
او را سپند و آتش ناید همی بکار
با روی همچو آتش و با خال چون سپند
اگر بدقت ملاحظه شود این شعر بمراتب از قصیده منسوب بعباس مروزی در مدح مامون که بسال ۱۹۳ گفته شده است استحکام و انسجام و سلاستش بیشتر است.
... [مشاهده متن کامل]
کس بدین منوال پیش از من چنین شعری نگفت
مرزبان پارسی را هست پا این نوع بین
لیک زان گفتم من این مدحت ترا تا این لغت
گیرد از مدح و ثنای حضرت توزیب و زین
استخوان بندی و ترکیب شعر از حیث استحکام و سلاست باید شعر قرن چهارم و پنجم شناخته شود نه شعر اواخر قرن دوم. این استنباط با قرائن و نظائری که ذیلا خواهیم آورد سازگار نیست و نتیجة مخدوش میشود زیرا حنظله باد قیسی که معاصر طاهریان و تاریخ وفاتش را ۲۲۰ ضبط کرده اند و همزمان عباس مروزی است باین محکمی و سلاست شعر گفته است:
یارم سپند اگرچه بر آتش همی فکند
از بهر چشم تا نرسد مرورا گزند
او را سپند و آتش ناید همی بکار
با روی همچو آتش و با خال چون سپند
اگر بدقت ملاحظه شود این شعر بمراتب از قصیده منسوب بعباس مروزی در مدح مامون که بسال ۱۹۳ گفته شده است استحکام و انسجام و سلاستش بیشتر است.