صُکوک جمع کلمه عربی �صَک� به معنی سند و برگردان عربی واژه انگلیسی Cheque ( چک ) است. اوراق صکوک از ابزارهای تامین مالی مورد استفاده در کشورهای اسلامی است که بر اساس اصول و مبانی مورد تایید اسلام طراحی شده است. از دیدگاه اسلام ربا حرام است و از آنجا که اوراق قرضه مبتنی بر یک سود ثابت است، مورد قبول اسلام نیست. راه حل این مشکل در کشورهای اسلامی انتشار اوراق مشارکت برای تامین مالی یک طرح فیزیکی است؛ اما زمانی که تامین مالی به منظور خرید یک دارایی یا تامین نقدینگی یک بنگاه اقتصادی باشد، اوراق مشارکت کاربردی نداشته و صکوک به میان می آید.
... [مشاهده متن کامل]
یکی از مهم ترین اوراق، صکوک اجاره است که دارندگان آن به صورت مُشاع، مالک بخشی از دارایی پشتوانه ای هستند که مبنای انتشار اوراق هستند. در این اوراق، حق استفاده از دارایی ها و منافع، در مقابل اجاره بهایی به شخص دیگری منتقل می شود. سرمایه �گذار با خرید اوراق صکوک ( Sukuk ) ، به نسبت میزان ارزش اوراق خود در مالکیت آن دارایی ها به صورت مشاع و نیز در اجاره بها شریک شده و در پایان مدت اجاره اصل و سود پول را دریافت می�نماید. اجاره بهای دریافت شده سود وی محسوب می شود. به عنوان مثال، فرض کنید یک شرکت برای تأمین مالی خود به مشکل برخورده و نیاز به منابع مالی دارد. برای این کار، بخشی از دارایی های فیزیکی خود را به شرکت دوم می فروشد و سپس، مجدداً آن دارایی را از شرکت دوم اجاره ( به شرط تملیک ) می کند و موظف می شود تا به شرکت دوم اجاره بها پرداخت کند. شرکت دوم این امکان را دارد که بر پایه این دارایی، اوراق صکوک اجاره منتشر کرده و اجاره بهایی که از شرکت اول دریافت می کند را صرف پرداخت سود اوراق صکوک اجاره به دارندگان آن کند. در نهایت، پس از اتمام دوره اجاره، شرکت اول مبلغ اصل اوراق را پرداخت کرده و مجدداً مالک دارایی های خود خواهدشد. اساساً صکوک بر ۱۴ نوع تقسیم می شود که از بین آنها تنها استفاده از صکوک اجاره، سلم و استصناع و تا حدی صکوک مشارکت، مرابحه و مضاربه رایج است. در حال حاضر در ایران از صکوک اجاره برای تأمین مالی استفاده می شود.
دارایی�های قابل قبول مبنای صکوک اجاره:
– زمین
– ساختمان و تاسیسات
– ماشین آلات و تجهیزات
– وسایل حمل و نقل
به طور مثال در بند - ب ماده 2 قانون رفع موانع تولیدرقابت پذیر و ارتقای نظام کشور مصوب سال1394 شمسی آورده شده است:
ماده ۲ـ دولت موظف است:
.
.
ب ـ همه ساله به میزان مابه التفاوت مطالبات قطعی اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی از دولت و شرکت های دولتی و بدهی قطعی شده آنان به دولت و شرکت های دولتی، در لایحه بودجه سالانه، انتشار �اوراق صکوک اجاره� را پیش بینی نماید. اوراق مزبور قابل معامله در بازار ثانویه است. آیین نامه اجرایی نحوه انتشار اوراق صکوک اجاره، بازپرداخت سود و تضمین آن حسب مورد توسط دولت و شرکت های دولتی ذی ربط، ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون، به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیأت وزیران می رسد.
... [مشاهده متن کامل]
یکی از مهم ترین اوراق، صکوک اجاره است که دارندگان آن به صورت مُشاع، مالک بخشی از دارایی پشتوانه ای هستند که مبنای انتشار اوراق هستند. در این اوراق، حق استفاده از دارایی ها و منافع، در مقابل اجاره بهایی به شخص دیگری منتقل می شود. سرمایه �گذار با خرید اوراق صکوک ( Sukuk ) ، به نسبت میزان ارزش اوراق خود در مالکیت آن دارایی ها به صورت مشاع و نیز در اجاره بها شریک شده و در پایان مدت اجاره اصل و سود پول را دریافت می�نماید. اجاره بهای دریافت شده سود وی محسوب می شود. به عنوان مثال، فرض کنید یک شرکت برای تأمین مالی خود به مشکل برخورده و نیاز به منابع مالی دارد. برای این کار، بخشی از دارایی های فیزیکی خود را به شرکت دوم می فروشد و سپس، مجدداً آن دارایی را از شرکت دوم اجاره ( به شرط تملیک ) می کند و موظف می شود تا به شرکت دوم اجاره بها پرداخت کند. شرکت دوم این امکان را دارد که بر پایه این دارایی، اوراق صکوک اجاره منتشر کرده و اجاره بهایی که از شرکت اول دریافت می کند را صرف پرداخت سود اوراق صکوک اجاره به دارندگان آن کند. در نهایت، پس از اتمام دوره اجاره، شرکت اول مبلغ اصل اوراق را پرداخت کرده و مجدداً مالک دارایی های خود خواهدشد. اساساً صکوک بر ۱۴ نوع تقسیم می شود که از بین آنها تنها استفاده از صکوک اجاره، سلم و استصناع و تا حدی صکوک مشارکت، مرابحه و مضاربه رایج است. در حال حاضر در ایران از صکوک اجاره برای تأمین مالی استفاده می شود.
دارایی�های قابل قبول مبنای صکوک اجاره:
– زمین
– ساختمان و تاسیسات
– ماشین آلات و تجهیزات
– وسایل حمل و نقل
به طور مثال در بند - ب ماده 2 قانون رفع موانع تولیدرقابت پذیر و ارتقای نظام کشور مصوب سال1394 شمسی آورده شده است:
ماده ۲ـ دولت موظف است:
.
.
ب ـ همه ساله به میزان مابه التفاوت مطالبات قطعی اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی از دولت و شرکت های دولتی و بدهی قطعی شده آنان به دولت و شرکت های دولتی، در لایحه بودجه سالانه، انتشار �اوراق صکوک اجاره� را پیش بینی نماید. اوراق مزبور قابل معامله در بازار ثانویه است. آیین نامه اجرایی نحوه انتشار اوراق صکوک اجاره، بازپرداخت سود و تضمین آن حسب مورد توسط دولت و شرکت های دولتی ذی ربط، ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون، به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیأت وزیران می رسد.
