شمس الدوله دیلمی

دانشنامه آزاد فارسی

شمس الدّولۀ دیلمی ( ـ۴۱۲ق)
از امیران آلِ بویه (حک: ۳۸۷ـ۴۱۲ق) در همدان. فرزند فخرالدّوله بود و پس از مرگ پدر، مادرش، سیده خاتون، او را بر همدان و کرمانشاه حاکم کرد. در ۴۰۵ق، با مرگ بَدْر بن حَسَنْوَیه، شمس الدوله متصرفات وی را جزو قلمرو خود کرد و آن گاه به ری تاخت و مدت یک سال بر آن جا تسلط یافت و سپس به همدان بازگشت و برای سرکوب شورش همدان از بنی کاکُویه کمک خواست. شهرت شمس الدوله، بیشتر به سبب وزیر دانشمندش ابن سینا است.

پیشنهاد کاربران

شاه خسروِ دیلمی ملقب به شمس الدوله و مُکَنّیٰ به ابوطاهر پسر کوچک فخرالدوله دیلمی و برادر کوچکتر مجدالدوله دیلمی بود. پس از مرگ پدر در شعبان ۳۸۷ ه‍. ق، توسط قادر ( خلیفهٔ بغداد ) شمس الدوله لقب یافت و حکومت اسمی همدان و نواحی مجاور به او داده شد. به سبب این که هنوز در سنین خردسالی به سر می برد، ادارهٔ امور و نیابت سلطنت به ملکهٔ فخرالدوله واگذار شد. نام مادر وی شیرین دختِ اسپهبدْ رستمِ طبری بود و سیده خاتون خوانده می شد. خاندان مادر وی نیز از فرمانروایان محلی طبرستان به شمار می آمدند.
...
[مشاهده متن کامل]

برادر بزرگ تر او، مجدالدوله دیلمی نیز در هنگام خردسالی به امارت ری نشست و نیابت سلطنت او نیز در دست مادرش سیده خاتون بود. با این حال مجدالدوله یک بار در سال ۳۹۷ قمری در همان سال های کودکی به تحریک اطرافیان بر ضد مادر برانگیخته شد. ملکه هم به یاری بدرحسنویه، حاکم کرد دینور، ری را تسخیر کرد و مجدالدوله را برکنار نمود و برادرش شمس الدوله را به جای او نشاند. چندی بعد با او دوباره بر سر مهر آمد و او را به امارت ری بازگرداند و شمس الدوله را به همدان فرستاد. فرمانروایی شمس الدوله در همدان به سبب وزارت شیخ الرئیس ابوعلی سینا در تاریخ شهرت یافت. با وجود این وزارت بالنسبه کوتاه برای پور سینا جز تحقیر و آزار و دوری از مطالعه و تفکر حاصلی نداشت.
در همدان بعد از مرگ شمس الدوله در سال ۴۱۲ قمری برای پسرانش تاج الدوله و سماءالدوله جز نام امارت هیچ چیز باقی نماند. ابوجعفر کاکویه که اصفهان را از دست داد، همدان را به قلمرو خود افزود. اما قدرت خاندان او هم دوام نیافت. کاکویه بعد از غلبهٔ سلجوقیان خود را به تبعیت آنها ناچار یافت.

شمس الدوله دیلمی
منابع• https://fa.wikipedia.org/wiki/شمس‌الدوله_دیلمی

بپرس