شاه عباس کبیر

آذربایجان و ولایات ارمنستان و شکی و شروان و گرجستان و قراباغ و قسمتی از لرستان و قلعه نهاوند، ناچار و مصلحتی به رسمیت شناخت و راه تواضع را در برابر سلطان محمد سوم عثمانی در پیش گرفت تا قدرت نظامی فراهم کرد. در سال پایانی سلطنت محمد سوم، در مقابل زیاده خواهی عثمانی سرکشی شاه در برابر عثمانی، که خواستار به رسمیت شناختن حکومت ازبکان بر خراسان بود، آغاز شد و یکی یکی شهرها را بازپس گرفت، در سال ١٠١٢ ق /. ١٦٠٣ م. تبریز و بخشی از آذربایجان را آزاد نمود. او سپس ایروان ( ذیحجه ١٠١٢ ق. ) ، گنجه ( صفر ١٠١٥ ق/. ژوئیه ١٦٠٦ م. ) ، باکو و دربند و شماخی ( ١٠١٦ ق. ) و بغداد را هم در ( ربیع الاول ١٠٣٢ ق. ) از تصرف عثمانی خارج کرد.