سیاه دوزی از هنرهای اصیل و قدیمی قوم بلوچ در سیستان و بلوچستان است که نمونه هایی از آن در مناطقی از گلستان، هرمزگان و خراسان جنوبی و کشورهای پاکستان، عمان و افغانستان دیده می شود. تمام نقوش سیاه دوزی به صورت ذهنی و با الهام از طبیعت منطقه انجام می شود که هر یک دارای نماد و نشانه ای برای مردم این مناطق است. این هنر در دورهٔ اشکانیان و ساسانیان به اوج خود رسید و امروزه برای تزیین لباس و منسوجات پارچه ای به کار می رود. هنرمندان سیاه دوز اغلب با نخ سیاه رنگ روی پارچهٔ سفید نقش اندازی می کنند تا جلوه ای زیباتر به وجود آورند. برای دوخت این هنر از نخ سیاه ابریشمی، برای تزیین پیش سینه و سر آستین به کار می رود.
... [مشاهده متن کامل]
قدمت هنر سیاه دوزی به زمان ورود ابریشم به سیستان برمی گردد. سیستان در گذشته های دور، مکان تولید بهترین بافته های ابریشمی و پشمی بوده و با داشتن باغ های توت، یکی از بزرگ ترین مراکز پرورش پیله ابریشم بوده است. تا حدود ۱۰۰ سال پیش نیز در روستای چلنگ زابل، کارگاه های تولید پیله و ابریشم وجود داشته است. اوج هنر سیاه دوزی به دورهٔ اشکانی و ساسانی بازمی گردد. سیاه دوزی از جمله شیوه های سوزن دوزی ایرانی است که در پوشاک زرتشتیان نیز کاربرد داشته است. بر اساس برخی گزارش های تاریخی، در دوره هایی که تمایز دینی در پوشش اهمیت داشت، پیروان ادیان مختلف با نشانه هایی در لباس خود از یکدیگر بازشناخته می شدند. زرتشتیان در این دوره، لباس های سفید از جنس کرباس می پوشیدند و نقوش سیاه دوزی را بر یقه، سرآستین و لبه جامه می دوختند تا پوشش آنان به عنوان نشانه ای از هویت دینی شان شناخته شود. به تدریج، این شیوهٔ دوخت از کارکرد صرفاً هویتی فراتر رفت و به یکی از گونه های سوزن دوزی میان برخی مناطق و اقوام ایران تبدیل شد.
... [مشاهده متن کامل]
قدمت هنر سیاه دوزی به زمان ورود ابریشم به سیستان برمی گردد. سیستان در گذشته های دور، مکان تولید بهترین بافته های ابریشمی و پشمی بوده و با داشتن باغ های توت، یکی از بزرگ ترین مراکز پرورش پیله ابریشم بوده است. تا حدود ۱۰۰ سال پیش نیز در روستای چلنگ زابل، کارگاه های تولید پیله و ابریشم وجود داشته است. اوج هنر سیاه دوزی به دورهٔ اشکانی و ساسانی بازمی گردد. سیاه دوزی از جمله شیوه های سوزن دوزی ایرانی است که در پوشاک زرتشتیان نیز کاربرد داشته است. بر اساس برخی گزارش های تاریخی، در دوره هایی که تمایز دینی در پوشش اهمیت داشت، پیروان ادیان مختلف با نشانه هایی در لباس خود از یکدیگر بازشناخته می شدند. زرتشتیان در این دوره، لباس های سفید از جنس کرباس می پوشیدند و نقوش سیاه دوزی را بر یقه، سرآستین و لبه جامه می دوختند تا پوشش آنان به عنوان نشانه ای از هویت دینی شان شناخته شود. به تدریج، این شیوهٔ دوخت از کارکرد صرفاً هویتی فراتر رفت و به یکی از گونه های سوزن دوزی میان برخی مناطق و اقوام ایران تبدیل شد.