سنخواست
لغت نامه دهخدا
سنخواست. [ س َ ] ( اِخ ) قصبه مرکز دهستان سنخواست بخش اسفراین شهرستان بجنورد. دارای 1510 تن سکنه است. آب آن از رودخانه و قنات. محصول آنجا غلات ، بنشن ، پنبه و انواع میوه جات و دارای دبستان و ده باب دکان مختلفه است. ( از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 9 ).
فرهنگ فارسی
دانشنامه عمومی
سَنخواست شهری در بخش جلگه سنخواست شهرستان جاجرم استان خراسان شمالی ایران است.
مردم شهر سنخواست به زبان تاتی سخن می گویند. [ ۲] [ ۱]
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۰۷۷ نفر ( ۶۸۸ خانوار ) بوده است. [ ۳]
محوطه چلو
جشن سده یا جشن سرسره پنجاه روز مانده به عید نوروز در شهر سنخواست و روستاهای اطراف آن برگزار می شود. [ ۴]
این اثر در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت ملی رسیده است. [ ۵]
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلفمردم شهر سنخواست به زبان تاتی سخن می گویند. [ ۲] [ ۱]
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۰۷۷ نفر ( ۶۸۸ خانوار ) بوده است. [ ۳]
محوطه چلو
جشن سده یا جشن سرسره پنجاه روز مانده به عید نوروز در شهر سنخواست و روستاهای اطراف آن برگزار می شود. [ ۴]
این اثر در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت ملی رسیده است. [ ۵]
wiki: سنخواست
دانشنامه آزاد فارسی
سَنْخواست
شهری در استان خراسان شمالی، شهرستان جاجَرم، و مرکز اداری بخش جلگۀ سَنخواست، با ارتفاعی حدود ۹۹۰متر. در دشتی در ۲۶۰کیلومتری غرب شمالی مشهد و ۴۷کیلومتری شرق شمالی گرمۀ جاجَرم، در حدود دو کیلومتری جنوب راه جاجَرم به بجنورد قرار دارد. اقلیم آن معتدل مایل به گرم و خشکو جمعیت آن ۲,۱۱۴ نفر است (۱۳۸۵).
شهری در استان خراسان شمالی، شهرستان جاجَرم، و مرکز اداری بخش جلگۀ سَنخواست، با ارتفاعی حدود ۹۹۰متر. در دشتی در ۲۶۰کیلومتری غرب شمالی مشهد و ۴۷کیلومتری شرق شمالی گرمۀ جاجَرم، در حدود دو کیلومتری جنوب راه جاجَرم به بجنورد قرار دارد. اقلیم آن معتدل مایل به گرم و خشکو جمعیت آن ۲,۱۱۴ نفر است (۱۳۸۵).
wikijoo: سنخواست
پیشنهاد کاربران
وجه تسمیه سنخواست
دیدگاه دوم: نظریه سَنْداسْپْ و نقد نظریه حِصْنِ خاص ( دکتر محمد عابدی )
دکتر محمد عابدی ( عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ) ، ضمن نقد دیدگاه دکتر ستایش مبنی بر ریشه گرفتن نام سنخواست از واژه عربی حصن خاص در دوره صفویه، این تحلیل را با واقعیت های تاریخی و باستان شناختی منطقه ناسازگار می داند و ریشهٔ این نام را در واژهٔ باستانی سنداسپ جستجو می کند. دلایل و محورهای نقد ایشان عبارتند از:
... [مشاهده متن کامل]
* قدمت باستانی و زبانی منطقه: منطقه سنخواست به گواه محوطه باستانی چلو، قدمتی حدوداً 6000 ساله دارد و گویش محلی آن ریشه در زبان های اشکانی و پهلوی دارد. محدود کردن ریشهٔ نام چنین شهر باستانی و کهنی به دوره صفویه ( قرن دهم هجری ) از نظر تاریخی توجیه پذیر نیست.
* عدم تطابق با واژگان عربی: با توجه به پیشینهٔ پیش از اسلام این منطقه، نام آن نمی تواند از واژگان و حروف عربی ( مانند حصن، خاص، صحن و حرف ص ) ساخته شده باشد.
* پیشینه در کتب جغرافیایی کهن: در متون جغرافیایی قدیمی، نام این محل به صورت سنداسپ ثبت شده است که یکی از منازل مهم و بزرگ در مسیر گرگان به نیشابور ( پیش از اسفراین ) بوده است. وجود رباط های تاریخی ( مانند قره بیل، عشق و قلی ) موید این مسیر است.
* ریشه شناسی سنداسپ: بخش دوم این واژه ( اسپ/اسب ) با حیوان اسب در ارتباط است که در ایران باستان ارزش بالایی داشته است ( مشابه نام هایی چون گشتاسب و لهراسب ) . نام گذاری روستاها بر اساس ویژگی ها و توصیف محل در این منطقه مرسوم بوده است ( مانند نام روستای خراشا ) .
* شواهد تاریخی دوره صفویه: برخلاف فرض قلعهٔ اختصاصی و محدود، سنخواست در دوره صفویه آبادی بزرگ و مهمی بوده و روابط خوبی با پادشاهان داشته است؛ چنان که آب انبار تاریخی آن ( محل فعلی بانک کشاورزی ) در زمان شاه عباس دوم ساخته شده و کتیبهٔ آن حاوی اشعاری در مدح پادشاه است.
* سیر تحول آوایی نام: دکتر عابدی معتقد است در گذر زمان، به دلیل کم سوادی کاتبان یا تغییرات گفتاری مردم عامه، واژهٔ کهن سنداسپ دچار تغییر حروف شده و به مرور به اشکالی چون سن خاص، سنخواص و در نهایت املای امروزی سنخواست درآمده است. ایشان پیشنهاد می دهد با پژوهش های تکمیلی، نام این شهر به هویت باستانی خود یعنی سنداسپ بازگردانده شود.
در خصوص بررسی صحت و سقم این دو دیدگاه یعنی دیدگاه دکتر ستایش و دیدگاه دکتر عابدی باید توجه داشت که تفاوت آن ها ناشی از تفاوت در روش شناسی است: دکتر ستایش با رویکرد زبان شناسی و آواشناسی تاریخی به متون دوره صفویه استناد می کند و ارتباط نام های کهن تر را به دلیل عدم تطابق با قواعد دقیق آوایی رد می کند؛ اما دکتر عابدی با رویکرد جغرافیای تاریخی و باستان شناسی، قدمت منطقه را معیار قرار داده و نام های ثبت شده در مسالک وممالک های کهن را منشأ اصلی می داند.
دیدگاه دوم: نظریه سَنْداسْپْ و نقد نظریه حِصْنِ خاص ( دکتر محمد عابدی )
دکتر محمد عابدی ( عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ) ، ضمن نقد دیدگاه دکتر ستایش مبنی بر ریشه گرفتن نام سنخواست از واژه عربی حصن خاص در دوره صفویه، این تحلیل را با واقعیت های تاریخی و باستان شناختی منطقه ناسازگار می داند و ریشهٔ این نام را در واژهٔ باستانی سنداسپ جستجو می کند. دلایل و محورهای نقد ایشان عبارتند از:
... [مشاهده متن کامل]
* قدمت باستانی و زبانی منطقه: منطقه سنخواست به گواه محوطه باستانی چلو، قدمتی حدوداً 6000 ساله دارد و گویش محلی آن ریشه در زبان های اشکانی و پهلوی دارد. محدود کردن ریشهٔ نام چنین شهر باستانی و کهنی به دوره صفویه ( قرن دهم هجری ) از نظر تاریخی توجیه پذیر نیست.
* عدم تطابق با واژگان عربی: با توجه به پیشینهٔ پیش از اسلام این منطقه، نام آن نمی تواند از واژگان و حروف عربی ( مانند حصن، خاص، صحن و حرف ص ) ساخته شده باشد.
* پیشینه در کتب جغرافیایی کهن: در متون جغرافیایی قدیمی، نام این محل به صورت سنداسپ ثبت شده است که یکی از منازل مهم و بزرگ در مسیر گرگان به نیشابور ( پیش از اسفراین ) بوده است. وجود رباط های تاریخی ( مانند قره بیل، عشق و قلی ) موید این مسیر است.
* ریشه شناسی سنداسپ: بخش دوم این واژه ( اسپ/اسب ) با حیوان اسب در ارتباط است که در ایران باستان ارزش بالایی داشته است ( مشابه نام هایی چون گشتاسب و لهراسب ) . نام گذاری روستاها بر اساس ویژگی ها و توصیف محل در این منطقه مرسوم بوده است ( مانند نام روستای خراشا ) .
* شواهد تاریخی دوره صفویه: برخلاف فرض قلعهٔ اختصاصی و محدود، سنخواست در دوره صفویه آبادی بزرگ و مهمی بوده و روابط خوبی با پادشاهان داشته است؛ چنان که آب انبار تاریخی آن ( محل فعلی بانک کشاورزی ) در زمان شاه عباس دوم ساخته شده و کتیبهٔ آن حاوی اشعاری در مدح پادشاه است.
* سیر تحول آوایی نام: دکتر عابدی معتقد است در گذر زمان، به دلیل کم سوادی کاتبان یا تغییرات گفتاری مردم عامه، واژهٔ کهن سنداسپ دچار تغییر حروف شده و به مرور به اشکالی چون سن خاص، سنخواص و در نهایت املای امروزی سنخواست درآمده است. ایشان پیشنهاد می دهد با پژوهش های تکمیلی، نام این شهر به هویت باستانی خود یعنی سنداسپ بازگردانده شود.
در خصوص بررسی صحت و سقم این دو دیدگاه یعنی دیدگاه دکتر ستایش و دیدگاه دکتر عابدی باید توجه داشت که تفاوت آن ها ناشی از تفاوت در روش شناسی است: دکتر ستایش با رویکرد زبان شناسی و آواشناسی تاریخی به متون دوره صفویه استناد می کند و ارتباط نام های کهن تر را به دلیل عدم تطابق با قواعد دقیق آوایی رد می کند؛ اما دکتر عابدی با رویکرد جغرافیای تاریخی و باستان شناسی، قدمت منطقه را معیار قرار داده و نام های ثبت شده در مسالک وممالک های کهن را منشأ اصلی می داند.
وجه تسمیه سنخواست
دیدگاه اول: نظریه حصن خاص، ( دکتر حسن ستایش )
جغرافیا و تاریخچه: شهری در استان خراسان شمالی ( از توابع شهرستان جاجرم ) که در سال 1383 از روستا به شهر ارتقا یافت. این شهر با ارتفاع 963 متر از سطح دریا، در 49 کیلومتری شمال شرقی جاجرم واقع شده است.
... [مشاهده متن کامل]
وجه تسمیه ( ریشه شناسی ) : بر اساس پژوهش های دکتر حسن ستایش، نام این مکان ریشه در عبارت عربی حِصن خاص ( به معنی قلعه خصوصی حاکم در دوره صفویه ) دارد. در گذر زمان و بر اثر قواعد آواشناسی تاریخی زبان فارسی ( قانون اقتصاد زبانی و حذف هجای آغازین ) ، ترکیب حِصن خاص ابتدا در زبان عامه به حسن خاص و سپس به سن خاص و سن خواس تغییر یافته است. در نهایت، در ثبت های رسمی سازمان آمار، بر اثر قیاسِ نادرست با نام هایی چون ایزدخواست، به شکل امروزی سنخواست ثبت و تثبیت شده است.
نکته: سایر وجه تسمیه های ذکر شده در برخی کتب ( مانند ارتباط واژه با مرغ اوستایی سَئن، روستای باستانی سیبداست، واژه اسب، گیاه عشقه یا واژه سنگ ) فاقد اعتبار علمی و زبان شناختی هستند.
دیدگاه اول: نظریه حصن خاص، ( دکتر حسن ستایش )
جغرافیا و تاریخچه: شهری در استان خراسان شمالی ( از توابع شهرستان جاجرم ) که در سال 1383 از روستا به شهر ارتقا یافت. این شهر با ارتفاع 963 متر از سطح دریا، در 49 کیلومتری شمال شرقی جاجرم واقع شده است.
... [مشاهده متن کامل]
وجه تسمیه ( ریشه شناسی ) : بر اساس پژوهش های دکتر حسن ستایش، نام این مکان ریشه در عبارت عربی حِصن خاص ( به معنی قلعه خصوصی حاکم در دوره صفویه ) دارد. در گذر زمان و بر اثر قواعد آواشناسی تاریخی زبان فارسی ( قانون اقتصاد زبانی و حذف هجای آغازین ) ، ترکیب حِصن خاص ابتدا در زبان عامه به حسن خاص و سپس به سن خاص و سن خواس تغییر یافته است. در نهایت، در ثبت های رسمی سازمان آمار، بر اثر قیاسِ نادرست با نام هایی چون ایزدخواست، به شکل امروزی سنخواست ثبت و تثبیت شده است.
نکته: سایر وجه تسمیه های ذکر شده در برخی کتب ( مانند ارتباط واژه با مرغ اوستایی سَئن، روستای باستانی سیبداست، واژه اسب، گیاه عشقه یا واژه سنگ ) فاقد اعتبار علمی و زبان شناختی هستند.
سلام . همکاران گرامی. سنخواست شهری که از قدیم جز شهرستان جاجرم در خراسان شمالی است که دارای 17روستا و آبادی . در فاصله ۵۸کیلومتریغرب شهرستان اسفراین و ۵۵کیلومتری شرق شهرستان جاجرم است. دارای دهستان های
... [مشاهده متن کامل]
... [مشاهده متن کامل]
دربند . و چهارده و اندقان. خلاصه بخشی از شهرستان جاجرم که مرکز آن شهر سنخواست است و دارای روستاهای ارک. قرجه رباط . قلی . دربند. خراشاه. جربت . قمیطه. مرغ. ملاویس کلاته شور . کلاته موری. ملاویس . اندقان . کلاته جان. میباشد و شهر سنخواست دارای ۱۱۲۰ خانوار . و کل بخش سنخواست دارای ۷۳۰۰نفر جمعیت دارد. بزرگترین آثار تاریخی شهر سنخواست ( کاروانسرای و رباط شاه عباس. که ثبت ملی شده ) . امامزاده زین العابدین. امامزاده ابراهیم دربند. تپه تاریخی چلو. میباشند. . سنخواست بزرگترین تولیدکننده پسته در شمال خراسان. است و دارای یک منطقه حفاظت شده و شکار ممنوع که زادگاه یوز پلنگ ایرانی است بنام منطقه حفاظت شده میاندشت. . . سنخواست دارای آب و هوای بیابانی و نیمه بیابانی. فقط در شمال این بخش دارای آب و هوای کوهستانی معتدل می باشد. . . شریف هستم از شهرستان اسفراین