جایگاه زنان در ادبیات فارسی از دو سو قابل بررسی است: اول این که نویسندگان و شعرای فارسی چگونه درباره زنان نوشته و از آن ها یاد کرده اند، و دوم نگاهی به زنان هنرمندی که در طول تاریخ آثاری در ادبیات فارسی به وجود آورده اند.
ادبیات فارسی منبع پرباری برای پژوهش در مورد نقش زن در طول تاریخ به دست میدهد. بیشتر اشعار فارسی از زن با دید معشوق، به ویژه معشوقی دست نیافتنی یاد کرده اند. اما پرداختن به نقش های دیگر زن چون مادر، همسر، مربی خانواده، مظهر پارسایی و پرهیزگاری، مظهر خردمندی و سیاستمداری و میهن پرستی نیز در ادبیات فارسی دیده میشود. [ ۱]
این نوشتار در آغاز به جایگاه زنان در ادبیات فارسی ( کهن و معاصر ) می پردازد و سپس نگاهی به شعرا و نویسندگان زن فارسی زبان می اندازد.
در شاهنامه همواره زنانی باخرد، بااراده، آزاد و وفادار نظیر گردآفرید، سیندخت، رودابه و تهمینه به چشم می خورند که گاهی در جنگاوری نیز مهارت دارند.
در باره مقام زن در نقش مادر میتوان از فرانک، زن آبتین و مادر فریدون نام برد که پس از کشته شدن شوهرش به دست ضحاک ماردوش، از بیم وی فرزند را بر می گیرد و به مرغزاری می برد تا صدمه نبیند و زنده بماند.
اهمیت زن به شکل همسری دلسوز و تدبیر و کاردانی او در مراحل دشوار زندگی خانواده در داستان سیمیندخت نمایان است. سیمیندخت یا سیندخت، زن مهراب شاه والی کابل و مادر رودابه و جد مادری رستم دستان، آنجا که خشم شوهر را درک می کند و درد او را درد خود می داند و سپس به انواع زبان و با تیزهوشی مشکل خانوادگی را حل میکند:
گزند تو پیدا گزند من است
دل دردمند تو بند من است. [ ۱]
گرچه بعدها در پاره ای از ادبیات فارسی زن به عنوان نماد بی وفایی یا بی خردی دیده میشود و یا از زنان به عنوان اشخاصی بی خبر و بی اراده نسبت به تحولات سیاسی و اجتماعی یاد می شود اما در شاهنامه چنین نبوده است. [ ۲]
قصه های عاشقانه و عامیانه چون هزار و یک شب نمونهٔ بارزی از توجه به نقش زن را نشان میدهند. [ ۳] بعضی حکایت های هزار و یک شب، برخلاف شاهنامه، بازگوی احساس نفرت و بیزاری از زنان می باشد. [ ۴]
شاید اولین مجله ای که توسط زنان و برای زنان انتشار یافت، عالم نسوان بود. نخستین شمارهٔ آن در سال ۱۳۰۰ و آخرین شمارۀ آن در سال ۱۳۱۲ ( ۱۹۳۳ میلادی ) منتشر شد. این نشریۀ توسط انجمن فارغ التحصیلان مدرسه دخترانه آمریکایی تهران چاپ می شد. نوابه خانم صفوی انتشار آن را شروع کرد که به مدت دوازده سال و سه ماه ادامه یافت. [ ۵] پس از آن تعدادی دیگر از مجلات زنانه انتشار یافت، از جمله نامهٔ بانوان ایران بین سال های ۱۳۱۷ تا ۱۳۱۹ ( ۱۹۳۸ــ۱۹۴۰ میلادی ) و مجلهٔ جمعیت نسوان وطن خواه ایران ( ۱۹۲۳ ــ ۱۹۲۶ میلادی ) قابل ذکرند. این جمعیت در سال ۱۳۰۱ ( ۱۹۲۲ میلادی ) توسط محترم اسکندری، یکی از نخستین زنان آزادی خواه تأسیس شد. [ ۶]
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلفادبیات فارسی منبع پرباری برای پژوهش در مورد نقش زن در طول تاریخ به دست میدهد. بیشتر اشعار فارسی از زن با دید معشوق، به ویژه معشوقی دست نیافتنی یاد کرده اند. اما پرداختن به نقش های دیگر زن چون مادر، همسر، مربی خانواده، مظهر پارسایی و پرهیزگاری، مظهر خردمندی و سیاستمداری و میهن پرستی نیز در ادبیات فارسی دیده میشود. [ ۱]
این نوشتار در آغاز به جایگاه زنان در ادبیات فارسی ( کهن و معاصر ) می پردازد و سپس نگاهی به شعرا و نویسندگان زن فارسی زبان می اندازد.
در شاهنامه همواره زنانی باخرد، بااراده، آزاد و وفادار نظیر گردآفرید، سیندخت، رودابه و تهمینه به چشم می خورند که گاهی در جنگاوری نیز مهارت دارند.
در باره مقام زن در نقش مادر میتوان از فرانک، زن آبتین و مادر فریدون نام برد که پس از کشته شدن شوهرش به دست ضحاک ماردوش، از بیم وی فرزند را بر می گیرد و به مرغزاری می برد تا صدمه نبیند و زنده بماند.
اهمیت زن به شکل همسری دلسوز و تدبیر و کاردانی او در مراحل دشوار زندگی خانواده در داستان سیمیندخت نمایان است. سیمیندخت یا سیندخت، زن مهراب شاه والی کابل و مادر رودابه و جد مادری رستم دستان، آنجا که خشم شوهر را درک می کند و درد او را درد خود می داند و سپس به انواع زبان و با تیزهوشی مشکل خانوادگی را حل میکند:
گزند تو پیدا گزند من است
دل دردمند تو بند من است. [ ۱]
گرچه بعدها در پاره ای از ادبیات فارسی زن به عنوان نماد بی وفایی یا بی خردی دیده میشود و یا از زنان به عنوان اشخاصی بی خبر و بی اراده نسبت به تحولات سیاسی و اجتماعی یاد می شود اما در شاهنامه چنین نبوده است. [ ۲]
قصه های عاشقانه و عامیانه چون هزار و یک شب نمونهٔ بارزی از توجه به نقش زن را نشان میدهند. [ ۳] بعضی حکایت های هزار و یک شب، برخلاف شاهنامه، بازگوی احساس نفرت و بیزاری از زنان می باشد. [ ۴]
شاید اولین مجله ای که توسط زنان و برای زنان انتشار یافت، عالم نسوان بود. نخستین شمارهٔ آن در سال ۱۳۰۰ و آخرین شمارۀ آن در سال ۱۳۱۲ ( ۱۹۳۳ میلادی ) منتشر شد. این نشریۀ توسط انجمن فارغ التحصیلان مدرسه دخترانه آمریکایی تهران چاپ می شد. نوابه خانم صفوی انتشار آن را شروع کرد که به مدت دوازده سال و سه ماه ادامه یافت. [ ۵] پس از آن تعدادی دیگر از مجلات زنانه انتشار یافت، از جمله نامهٔ بانوان ایران بین سال های ۱۳۱۷ تا ۱۳۱۹ ( ۱۹۳۸ــ۱۹۴۰ میلادی ) و مجلهٔ جمعیت نسوان وطن خواه ایران ( ۱۹۲۳ ــ ۱۹۲۶ میلادی ) قابل ذکرند. این جمعیت در سال ۱۳۰۱ ( ۱۹۲۲ میلادی ) توسط محترم اسکندری، یکی از نخستین زنان آزادی خواه تأسیس شد. [ ۶]
wiki: زنان در ادبیات فارسی