دمعه

- دمعةالشجر ؛ لبلاب است. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) . صمغ لبلاب که جهت ستردن موی آزموده است. ( از تحفه حکیم مؤمن ) .
- دمعةالعشاق ؛ حب النیل است. ( ناظم الاطباء ) ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) .
- دمعةالکرم ؛ آب تاک که در ایام بهار چکد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) .
- ذوالدمعة ؛ لقب حسین بن زیدبن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب. ( از آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) . رجوع به ذوالدمعة شود.
دمعه. [ دَ ع َ / ع ِ ] ( از ع ، اِ ) دمعة. اشک چشم. ( از لغت محلی شوشتر ) . اشک و سرشک. ( ناظم الاطباء ) . || قسمی از دوشاب خام که صافی آن را نیز دمعه گویند. ( لغت محلی شوشتر ) . || علتی است که پیوسته بی گریه و بی مراد اشک می آید و این علت بعضی را لازم باشد و بعضی را عارض ، اما آنچه لازم باشد دو گونه باشد یکی مادرزادی است دوم آنکه سبب استسقاء دستکاری [یعنی جراحی ] باشد که اندر بریدن ظفره کرده باشند واز گوشت چشم لختی یا ظفره ای بریده باشد و برداشته ، و آنچه عارض باشد آن هم بر دو گونه است یکی آنکه تبعبیماری باشد چون آماس دماغ و آماسهای تبهای عفونی گرم و خونی و حمی یوم سهری ، و گاه باشد که سبب دمعه علت تمدد باشد، دوم آنکه بسبب نقصان گوشت گوشه چشم پدید آمده است و سبب این نقصان بعضی را بسیار کشیدن داروهای تیز باشد و بعضی را پاک کردن چشم به دستارچه ٔدرشت و دست بدو بسیار بردن. ( ذخیره خوارزمشاهی ) .
- عظم دمعه ای ؛ که عظم ظفری نیز نامند، تیغه استخوانی کوچک نازکی است زوج و غیرمنتظم که در طرف قدام وانسی خانه چشم به طور عمودی واقع و فاصله میانه محل مقله و جوف انف است و آن را دو سطح و چهار کنار است : 1 - سطح انسی ، 2 - سطح وحشی. و کنارها: 1 - کنار قدامی ، 2 - کنار خلفی ، 3 - کنار فوقانی ، 4 - کنار تحتانی. ( از جواهر التشریح میرزا علی ص 80 ) .
منبع. لغت نامه دهخدا