دمان

از دید محلی ها، زارها اکثرا موجوداتی شیطانی هستن که با بادهای ماورایی وارد زندگی انسان ها تو خشکی میشن و با نفوذ کردن درون انسان باعث درد، رنج، عذاب و بیماری انسان میشن. این موجودات خبیث وقتی وارد بدن انسان میشن، کنترل انسانو به دست می گیرن و هر طور که دلشون بخواد انسان ها رو آزار میدن. به خاطر همینه که به قربانی و فردی که زار درونش نفوذ کرده و کنترلشو به عهده گرفته مرکب می گن. به لحاظ معنایی زار تو زبان فارسی به معنای حالت آشفته و خرابه و به حالت قربانی هایی که گرفتار زار شدن اشاره داره.
طبق تحقیقاتی که تو این زمینه صورت گرفته، ریشۀ اصلی زار، به مردمان آفریقا برمی گرده. داخل ایران، بومی های کرانه های خلیج فارس از شرقی ترین نقطه یعنی چابهار و حتی بخش هایی از سیستان و بلوچستان تا غربی ترین نقطه که آبادان باشه، همه و همه به زار اعتقاد دارن و هر کدوم اسم خاصیو به این موجود نسبت میدن؛ مثلا تو سیستان و بلوچستان به اونا گواتی و دمان، تو خوزستان بهشون اهل هوا و تو جزیرۀ خارک به اونا زیران میگن. تو این مناطق برای مرکب ها و کسایی که گرفتار زار شدن یه مراسم برگزار می کنن که حین مراسم، زار رو رام کنن. به رام کنندۀ زار تو این مراسم بابازار و مامازار میگن؛ بابازار مردیه که وظیفۀ رام کنندگی رو انجام میده و مامازار هم زنه ( آرچی )