در اصول فقه، ادلّه ای است که در مورد استخراج احکام واقعی به کار می رود. از نظر امامیه عبارت است از کتاب، سنّت، عقل و اجماع و از نظر اهل سنّت عبارت است از کتاب، سنّت، قیاس و اجماع. نیز ← اصول عَمَلیه
دلیل اجتهادی ؛ ( اصطلاح اصول ) چیزی است که حکمی واقعی را بنمایاند، گرچه حکم اول نباشد. ( از فرهنگ علوم نقلی از موافقات ابواسحاق شاطبی ج 3 ص 25 و کشاف اصطلاحات الفنون ج 1 ص 556 ) .