قزل اردو یا خانات قبچاق به بخش غربی امپراتوری مغول اطلاق میشود. در تاریخنگاری جدید اروپا این نام را به اردوی زرین Horde Golden ترجمه کرده اند و از این طریق معادل فوق به زبان فارسی راه یافته است، حال آنکه
... [مشاهده متن کامل]
... [مشاهده متن کامل]
در ترکی قزل به معنی سرخ است و در برخی نامهای رایج در ایران، مانند قزل ارسلان و قزلباش و قزل آلا و اسب قزل، کاربرد فراوان دارد. نام خانات قبچاق برگرفته از دشت قبچاق، مأوای ترکان قبچاق، است. این منطقه اولوس ( ایل، تابع ) جوجی خان، پسر بزرگ چنگیزخان، بود. با مرگ جوجی و چنگیز ( ١٢٢٧ ) ، فرماندهی قزل اردو به باتو ( متوفی ١٢٥٥ ) ، دومین پسر جوجی، انتقال یافت. باتو خان، که بعنوان بنیانگذار خانات قبچاق شناخته میشود، در سال ١٢٤٠ سراسر سرزمین روسیه را تابع خود ساخت و دامنه متصرفات خویش را تا لهستان، بوهم، مجارستان و جلگه دانوب گسترش داد.