خ

[ویکی فقه] خ (خاء)، خ (خاء)، از همخوان ها، نهمین حرف الفبای فارسی، هفتمین حرف الفبای عربی، دهمین حرف الفبای اردو و بیست و چهارمین حرف در ترتیب ابجدی می باشد.
ارزش عددی آن در حساب جمل ششصد است.

اسامی دیگر واژه خ
«خ» را خای ثَخِذ، منقوطه و معجمه نیز می نامند.

معانی واژه خ در اختصارات
«خ» در اختصارات به معنای کتاب خطی یا نسخه خطی و نیز به معنای مؤخر است و اگر بر حرفی واقع شود، علامت تخفیف است.

معنای واژه خ از دیدگاه عرفا
...

خ حرف نهم در الفبای فارسی و حرف هفتم در الفبای عربی است که برای نمایش همخوان سایشی نرمکامی بی واک بکار می رود. برای نمایش این همخوان در انگلیسی باستان از دونگاره gh استفاده می شد، مانند واژه doughter ( دختر ) . برای نوشتن کلمات دارای این حرف در زبان فارسی یا عربی با الفبای لاتین از ( KH ) استفاده می کنند. مانند:khoozestan برای خوزستان، که نام یکی از استان های ایران است. همچنین این کلمه در الفبای لاتین ک تلفظ می شود.
• شکل خ در الفبای ایرانیک: x[ ۱]
واج «خ» از دیدگاه آواشناسی، همخوانی است سایشی، ملازی و بی واک. اندام های تولیدکنندهٔ آن انتهایی ترین بخش عقب زبان و بخش پایانی نرم کام هستند. برای تولید این واج، عقب زبان که روبه روی زبان کوچک قرار دارد بالا می رود و بدین ترتیب، گذرگاه تنگی برای گذر هوا پدید می آیدو جریان هوا با فشار از این گذرگاه می گذرد و سایش ایجاد می کند. [ ۲]
واج «خ» فارسی بازماندهٔ آواهای q و gh زبان های هندواروپایی و g آریایی باستان است. [ ۳]

خارک
نهمین حرف از الفبای فارسی و حرف هفتم از الفبای عربی (ابتثی) و حرف بیست و چهارم از الفبای ابجدی. در حساب جمل آن را معادل ۶۰۰ به حساب می آورند. از نظر آوایی، نمایندۀ صامت نرم کامی ـ سایشی است. این حرف را در زبان فارسی «خِ = xe» و «خا= xâ» می نامند و در علم نجوم رمز مریخ است.