جنگ تروا

جستجوی شلیمان
هاینریش شلیمان تاجر عبوس اما ثروتمند آلمانی که به باستان شناسی هم علاقه داشت توانست این معما را حل کند. او بعد از جمع آوری ثروتی کلان در هجوم طلای کالیفرنیا و سپس در تجارت بین المللی، زندگی خود را صرف اثبات حماسهٔ بزرگ هومر شاعر یونانی کرد و به جستجوی شهر ترویا برآمد. او با استفاده از متون یونان باستان و کمک 100 کارگر در سال 1991 شروع به حفاری در تپهٔ حصارلیق ترکیه نزدیک ساحل دریای اژه کرد. او به نه لایه متفاوت از بناهای متعدد برخورد که یکی بعد از دیگری در محل شهر ترویا بنا شده بود و تمدن هایی را کشف کرد که قدیمی ترین آن ها متعلق به عصر برنز در 2500 سال قبل از میلاد بود و شهرهای بعدی روی شهرهای ویران قبلی ساخته شده بود و سرانجام روزی شلیمان به اشیاء ساخته از طلا برخورد. در 14 ژوئن سال 1873، یک روز قبل از زمانی که قرار بود کار حفاری را خاتمه دهند، شلیمان یکی از بزرگترین گنجینه های باستانی را که تا به حال کشف شده از جمله 8700 قطعه، شامل چندین جام جواهرنشان، انگشتر و دستنبند و سینه ریز را پیدا کرد. شلیمان این اشیاء را �گنج های پریام� نامید. پریام، پدر پاریس و هکتور بود. پاریس در سفری به سرزمین مجاور عاشق زنی به نام هلن می شود و او را بی خبر از خانواده همراه خود به ترویا می برد. سر این ماجرا جنگ خونین و غم بار میان شهرهای دیگر یونان و ترویا درمی گیرد که ده سال به طول می انجامد. محاصره کنندگان شهر که از جنگ طولانی به ستوه آمده اند اسبی چوبین می سازند و دم دروازهٔ شهر رها می کنند و خود عقب نشینی می کنند. مردم شهر به تصور این که دشمن از محاصره خسته شده و اسب هدیه خدایان است دروازه ها را می گشایند و اسب را به درون شهر می برند، غافل از آن که در دل اسب تعدادی جنگجو پنهان شده اند. آن ها نیمه شب بیرون می آیند و دروازهٔ شهر را می گشایند و مابقی سپاهیان یونانی وارد شهر می شوند و دست به کشتار و ویرانی می زنند و عاقبتی غم بار نصیب مردمان شهر می شود، شاه شهر ترویا بود که نامش در ایلیاد آمده اما در واقعیت، اشتیاق شلیمان، دقت او را تحت تأثیر قرار داده بود و او و لایه های قبل از پریام را که متعلق به 1000 سال قبل بود حفر کرده بود. ترویایی که هومر از آن سخن گفته بود در میان توده های خاک و گلی که شلیمان زیرورو کرد از میان رفت. به هر حال کشف لایه های متعدد، وجود شهر باستانی ترویا را به اثبات رساند. اما ثبات وجود ترویا به معنای آن نبود که جنگی میان شهرهای یونان اتفاق افتاده است. باستان شناسان دیوارهای بزرگی را کشف کرده اند که دورتادور شهر بنا شده بودو نشاندهندهٔ آن است که شهر حالتی تدافعی و نظامی داشته. اما با این حال نشانی در دست نیست که در بیرون از این حصار لشکری اردو زده بوده، چه برسد به آن که سپاهی به عظمت آن چه در ایلیاد آمده در محاصرهٔ این شهر دست داشته است و تعداد آن ها به 110، 000 نفر می رسیده است. علاوه بر آن مورخان می گویند اگر هم جنگی اتفاق افتاده باشد نمی تواند 10 سال طول کشیده باشد. اداره کردن لشگری در آن مدت طولانی کاری ناممکن بوده و جنگ ها حداکثر چند ماه طول می کشیده و اقوام و سربازان مختلف نمی توانستند چنین زمانی دور هم جمع شوند.
نه اسبی و نه هلنی
بعد هم نوبت اسب معروف ترویا می رسد، اسب چوبی عظیم الجثه ای که یونانی ها خود را در آن پنهان کردند و اهالی ترویا آن را هدیه خدایان پنداشتند و سربازان دشمن به این طریق و مخفیانه وارد شهر شدند. هیچ مدرکی دال بر وجود اسب در مدارک تاریخی بر جا نمانده. حفاری ها هم چیزی در این مورد را روشن نکرد. نقش هلن، زیباروی یونانی که فرار او با شاهزاده پاریس موجب بروز این جنگ شد نیز روشن نیست. زیبایی او در داستان هومر، موجب می شود هزار کشتی جنگی راه ترویا را در پیش بگیرند، اما در مدارک باستانی هیچ نامی از چنین ملکه ای به چشم نمی خورند. هومرشناسان اعتقاد دارند که گرچه بعضی از قسمت های ایلیاد شاخ و برگ هایی است که شاعر خود بدان افزوده اما اصل ماجرا واقعی بوده. این طور که پیداست این داستان سینه به سینه نقل شده و به هومر رسیده. احتمال دارد روایان قبلی مطالبی به آن افزوده و آن را تغییر داده باشند. شاید روایات دیگری از این داستان هم موجود بوده و هومر یکی از آن ها را به نظم درآروده. دست آخر، تنها کاری که ما در برابر این شاهکار ادبی عهد باستان می توانیم از خود نشان دهیم آن است که سوای واقعیت ها، از خواندن آن لذت ببریم.

منلائوس وقتی خبردار شد، به دیدن برادرش آگاممنون رفت و از او خواست از کلّ یونان هزار کشتی گرد آورد و به تروآ حمله کند. آگاممنون پذیرفت و هزار کشتی در ساحل تروا نشست و ده سال این شهر در محاصره قرار می گیرد.
در پایان به پیشنهاد اودیسه، یونانیان اسبی غول پیکر که سی جنگاور در آن بودند را در پشت دروازه گذاشته و ظاهراً ترک جنگ کردند و مردم تروآ به گمان اینکه این هدیه خدایان است را به درون شهر آورده و در نیمه شب این سی جنگاور دروازه را باز کرده و یونانیان که مخفی شده بودند به درون شهر حمله کرده و بسیاری را کشته و مردم را به بردگی گرفتند.

مهمترین منابع مربوط به این جنگ دو اثر منظوم ایلیاد و ادیسه می باشد که منسوب به هومر هستند که در ۹ تا ۶ قرن پیش از میلاد سروده شده اند. [۱] بخش های دیگر داستان امروز تنها در نمایش های بازمانده از یونان باستان به صورت ناقص یافت می شود. همچنین پی آمدهای این جنگ ۱۰ ساله هم بخش مهمی از ادبیات کلاسیک را به خود اختصاص داده اند.
منظومهٔ دیگر هومر به نام ادیسه و نیز آثار دیگری چون تله گنوس که جزو اشعار حماسی است و نیز انه اید اثر ویرژیل همه به پی آمدهای جنگ تروآ می پردازند.
از دیدگاه تاریخی در این که آیا این جنگ به واقع رخ داده یا نه شک های فراوانی وارد است. ویکی پدیا