۱. معنی در کلیدر
در کلیدر، جل جل به معنی نرم و آهسته جنبیدن، شل و بی رمق حرکت کردن است.
این واژه اغلب کنایه از کندکاری، تنبلی، بی دست وپایی یا حرکت بی انرژی است. وقتی دربارهٔ کسی می گویند �جل جل می کند�، منظور این نیست که فقط آرام حرکت می کند، بلکه بیش از حد کند، بی حال و بی فایده کار می کند.
... [مشاهده متن کامل]
۲. معنی در فارسی معیار
نزدیک ترین معادل ها:
شل شل حرکت کردن
کند و بی حال جنبیدن
کُندکاری کردن
کُند و بی رمق کار کردن
۳. کاربرد
واژه ای گویشی و محاوره ای.
بیشتر برای توصیف حرکت انسان به کار می رود.
گاهی برای حیوان یا حتی اشیایی که به آرامی تکان می خورند نیز استفاده می شود.
۴. ریشه شناسی ( Etymology )
�جل جل� یک واژهٔ صوتی و تکراری ( تکرار پایه ) است؛ یعنی با تکرار یک بخش، کیفیت حرکت را القا می کند.
در فارسی و گویش های آن، واژه هایی مانند:
لِنگ لِنگ
خِرام خِرام
یواش یواش
نیز به همین شیوه ساخته شده اند تا نوع حرکت را به صورت تصویری نشان دهند.
ریشهٔ تاریخی مشخصی برای �جل� ثبت نشده و بیشتر یک ساخت گویشیِ تقلیدی به شمار می رود.
۵. تحول تاریخی
این واژه عمدتاً در زبان گفتاری و گویش های محلی باقی مانده و وارد فارسی رسمی نشده است.
۶. نکات فرهنگی
در فرهنگ روستایی، زمان کار اهمیت زیادی دارد. بنابراین گفتن اینکه کسی �جل جل می کند� فقط توصیف سرعت او نیست، بلکه نوعی سرزنش است؛ یعنی فرد به اندازهٔ لازم زرنگ، چابک یا پرتلاش نیست.
۷. مثال
این قدر جل جل نکن، تا غروب کار تمام نمی شود.
پسرک جل جل از پشت گله راه می رفت.
از صبح تا حالا فقط جل جل کرده و هنوز کارش را تمام نکرده است.
۸. نزدیک ترین معادل های انگلیسی
از آنجا که این واژه بار کنایی دارد، ترجمه به بافت بستگی دارد:
to dawdle ⭐ ( وقت کشی و کندکاری کردن؛ دقیق ترین )
to drag one's feet ( از روی بی میلی یا تنبلی کند حرکت کردن )
to move sluggishly ( بی حال حرکت کردن )
to shuffle along ( پاها را کش کشان حرکت دادن )
تفاوت مهم:
to dawdle بیشتر بر وقت کشی و کندکاری تأکید دارد.
to move sluggishly بیشتر بر کندی و بی حالی حرکت تأکید می کند.
۹. واژه های مرتبط
کندکاری
شل شل رفتن
لَنگ لَنگ
خرام خرام
کش کشان رفتن
در کلیدر، جل جل به معنی نرم و آهسته جنبیدن، شل و بی رمق حرکت کردن است.
این واژه اغلب کنایه از کندکاری، تنبلی، بی دست وپایی یا حرکت بی انرژی است. وقتی دربارهٔ کسی می گویند �جل جل می کند�، منظور این نیست که فقط آرام حرکت می کند، بلکه بیش از حد کند، بی حال و بی فایده کار می کند.
... [مشاهده متن کامل]
۲. معنی در فارسی معیار
نزدیک ترین معادل ها:
شل شل حرکت کردن
کند و بی حال جنبیدن
کُندکاری کردن
کُند و بی رمق کار کردن
۳. کاربرد
واژه ای گویشی و محاوره ای.
بیشتر برای توصیف حرکت انسان به کار می رود.
گاهی برای حیوان یا حتی اشیایی که به آرامی تکان می خورند نیز استفاده می شود.
۴. ریشه شناسی ( Etymology )
�جل جل� یک واژهٔ صوتی و تکراری ( تکرار پایه ) است؛ یعنی با تکرار یک بخش، کیفیت حرکت را القا می کند.
در فارسی و گویش های آن، واژه هایی مانند:
لِنگ لِنگ
خِرام خِرام
یواش یواش
نیز به همین شیوه ساخته شده اند تا نوع حرکت را به صورت تصویری نشان دهند.
ریشهٔ تاریخی مشخصی برای �جل� ثبت نشده و بیشتر یک ساخت گویشیِ تقلیدی به شمار می رود.
۵. تحول تاریخی
این واژه عمدتاً در زبان گفتاری و گویش های محلی باقی مانده و وارد فارسی رسمی نشده است.
۶. نکات فرهنگی
در فرهنگ روستایی، زمان کار اهمیت زیادی دارد. بنابراین گفتن اینکه کسی �جل جل می کند� فقط توصیف سرعت او نیست، بلکه نوعی سرزنش است؛ یعنی فرد به اندازهٔ لازم زرنگ، چابک یا پرتلاش نیست.
۷. مثال
این قدر جل جل نکن، تا غروب کار تمام نمی شود.
پسرک جل جل از پشت گله راه می رفت.
از صبح تا حالا فقط جل جل کرده و هنوز کارش را تمام نکرده است.
۸. نزدیک ترین معادل های انگلیسی
از آنجا که این واژه بار کنایی دارد، ترجمه به بافت بستگی دارد:
to dawdle ⭐ ( وقت کشی و کندکاری کردن؛ دقیق ترین )
to drag one's feet ( از روی بی میلی یا تنبلی کند حرکت کردن )
to move sluggishly ( بی حال حرکت کردن )
to shuffle along ( پاها را کش کشان حرکت دادن )
تفاوت مهم:
to dawdle بیشتر بر وقت کشی و کندکاری تأکید دارد.
to move sluggishly بیشتر بر کندی و بی حالی حرکت تأکید می کند.
۹. واژه های مرتبط
کندکاری
شل شل رفتن
لَنگ لَنگ
خرام خرام
کش کشان رفتن