جغنه

لغت نامه دهخدا

جغنه. [ ج َ ن َ / ن ِ ] ( اِ ) مرغی است فراخ چشم و زردرنگ و جغنق معرب آنست. ( برهان ) ( آنندراج ). در گناباد خراسان نوعی جغد را گویند که بفال بد گیرند.، ( جغن__ه ) جغن__ه. [ ج ِ غ ِ ن ِ ] ( اِخ ) دهی است از دهستان درزآب بخش حومه شهرستان مشهد واقع در 31هزارگزی شمال باختری مشهد کنار راه قدیمی مشهد - قوچان. جلگه و هوای آن معتدل است و 76 تن سکنه دارد. آب آن از قنات و محصول آن غلات و چغندر و شغل اهالی زراعت و مالداری است. راه اتومبیل رو دارد. ( از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 9 ).

فرهنگ فارسی

یکی ازپرندگان وحشی، کوچکترازکبوتروزردرنگ، دارای چشمهای درشت، گاهی جیغ میکشد
( اسم ) باشه
دهی است از دهستان درز آب بخش حومه شهرستان مشهد واقع در ۳۱ هزار گزی شمال باختری مشهد کنار راه قدیمی مشهد - بقوچان . جلگه و هوای آن از قنات و محصول آن غلات و چغندر و شغل اهالی زراعت و مالداری است . راه اتومبیل رو دارد .

فرهنگ عمید

پرنده ای وحشی، زردرنگ، کوچک تر از کبوتر و دارای چشم های درشت که گاهی جیغ می کشد.

پیشنهاد کاربران

. . . باد سیاه د ر کار وزیدن است.
بلقیس زیور را به باد تشر گرفت: تو چرا مثال جغله آنجا کز کرده ای؟ زیور دست از چانه برداشت و گفت : چه کنم؟ برخیزم برقصم؟
۱. معنی در کلیدر
در کلیدر، جُغنه به معنی جغد است.
این واژه شکل گویشیِ �جغد� در برخی گویش های خراسانی است. در صحنه های شبانه یا توصیف طبیعت، دولت آبادی از این صورت محلی استفاده می کند تا فضای بومی داستان را حفظ کند.
...
[مشاهده متن کامل]

۲. معنی در فارسی معیار
معادل فارسی معیار:
جغد
۳. کاربرد
واژه ای گویشی در خراسان.
بیشتر در گفتار روستایی و محلی.
امروزه در فارسی رسمی به کار نمی رود.
۴. ریشه شناسی ( Etymology )
�جغنه� احتمالاً صورت گویشیِ واژهٔ جغد است که در اثر تغییرات آواییِ رایج در گویش های شرقی فارسی پدید آمده است. دربارهٔ منشأ جزء �ـنه� اتفاق نظر قطعی وجود ندارد، اما در بسیاری از گویش ها چنین دگرگونی های آوایی دیده می شود.
ریشهٔ اصلی واژه همان جغد است که از واژه های کهن فارسی به شمار می رود.
۵. تحول تاریخی
جغد → جغنه ( در برخی گویش های خراسان )
در اینجا، معنا تغییری نکرده و تنها تلفظ و شکل واژه دگرگون شده است.
۶. نکات فرهنگی
در فرهنگ عامهٔ ایران، جغد جایگاه دوگانه ای دارد:
در بسیاری از باورهای عامیانه، نشانهٔ ویرانی، تنهایی یا شومی دانسته می شود.
اما در برخی فرهنگ ها و در نگاه امروزی، نماد دانایی، سکوت و هوشیاری است.
در فضای کلیدر، �جغنه� بیشتر به عنوان بخشی از طبیعت شبانهٔ دشت و کوهستان حضور دارد و به واقعی تر شدن فضای داستان کمک می کند.
۷. مثال
صدای جغنه از بالای ویرانه به گوش می رسید.
با تاریک شدن هوا، جغنه بر شاخهٔ درخت نشست.
۸. نزدیک ترین معادل های انگلیسی
owl ⭐ ( معادل دقیق )
hooter ( عامیانه و کمتر رایج، برای برخی گونه های جغد )
۹. واژه های مرتبط
جغد
بوف
شب پرنده
ویرانه
شب

جغنه/ djeghna : جغد
مانند: - تو هنوز بیداری، جغنه؟
کلیدر
محمود دولت آبادی