تنقیح مناط قطعی

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] تنقیح مناط قطعی به کشف یقینی ملاک حکم شرعی برای تعمیم دادن آن به موارد مشابه اطلاق می شود.
تنقیح مناط قطعی، نوعی تنقیح مناط است که در آن، مجتهد ، از راه الغای بعضی از خصوصیات و اوصافی که همراه مناط حکم شارع وجود دارد و او به عدم تاثیر آنها در حکم شارع یقین دارد، مناط حکم وی را از اوصاف زاید منقح نموده و آن را به طور قطعی به دست می آورد. به بیان دیگر، در مواردی که شارع حکم یک موضوع و مناط آن حکم را در نص خود آورده، مجتهد با دقت در اوصاف و خصوصیاتی که در مناط حکم آمده است، آن دسته از اوصاف و خصوصیاتی را که به طور قطع در حکم او تاثیری ندارد، کشف و الغا می کند و به این صورت، مناط واقعی حکم را به دست می آورد.
مثال
برای مثال، هرگاه مردی از امام علیه السّلام بپرسد: با عبای نجس نماز خوانده ام، تکلیف چیست، آن گاه پاسخ بشنود: نماز را اعاده کن، قطعی است که مرد بودن و عبا بودن، در حکم به وجوب اعاده، دخالت ندارد و هر کسی چه مرد و چه زن با لباس نجس خواه عبا و خواه غیر آن با آگاهی و علم نماز بخواند، وظیفه اش اعاده آن است.
دیدگاه اصولیون امامیه
اصولیون امامیه تنقیح مناط قطعی را حجت می دانند.

پیشنهاد کاربران

بپرس