ترکمن صحرا

دانشنامه آزاد فارسی

تُرْکَمَن صحرا
دشت آبرفتی همواری در استان گلستان، شمال ایران، کنار مرز ایران و جمهوری ترکمنستان. از شمال به رودخانۀ اترک، از غرب به دریای خزر، از شرق به کوه های قوچان و از جنوب به رودخانۀ گرگان محدود است. ساکنان آن را طوایف ترکمن تشکیل می دهند. شهرستان های آق قلا و گنبد کاووس در این صحرا قرار دارند. عمده ترین آبادی های آن عبارت اند از گمیش تپه، سیمین شهر، آق قلا، انبار آلوم، اینچه برون، و گنبد کاووس.

پیشنهاد کاربران

گرگان واژه ای ایرانی به معنی سرزمین گرگ هاست که در فارسی باستان به شکل وهرگانا یا ورکانه بوده و همچنین امروزه به گونه خاصی از جنگل ها هیرکان یا هیرکانی گفته میشود که باز دگرشکلی از همان است.
گرگ در زبان های هندواروپایی باستان به شکل wlkwos بوده ( البته این یک بازسازی است و قطعی نیست ) که به فارسی باستان به شکل وهرگانه به فارسی میانه به شکل گورگ و به فارسی نو به شکل گرگ، به لری به شکل وهرگ به لهجه کاشان به شکل ورگ و به زبان های مازندران و گیلان هم به شکل ورگ رسیده است. ( اگر اشتباه نکنم )
...
[مشاهده متن کامل]

این ریشه باستانی به شکل ورکه به سنسکریت و هندی، به شکل ولک به روسی و دیگر زبان های اسلاوی و به شکل ولف به انگلیسی و دیگر زبان های ژرمنی رسیده است.
گرگان و بندر ترکمن امروزین مرز طبرستان و خراسان بوده اند برای همین میان این دو دست به دست میشده اند، مثلا در زمان قاجار گرگان جزو خراسان بود ولی بعدها به مازندران داده شد.
زبان مردم بومی زبان مازندرانی گویش گرگانی و سپس فارسی با گویش گرگانی یا خراسانی است، البته که این استان ( گلستان ) از مخلوط ترین استان های ایران است. به خاطر مرکز بودنش ترکمن ها، به خاطر قطع آب هیرمند و خشکسالی، سیستانی ها، به خاطر ستم شوروی، قزاق ها و حتی ازبک! از قزاقستان ( البته بیشتر آنها به جمهوری قزاقستان بازگشته اند ولی هنوز شماری مانده اند. ) ، و از زمان صفوی و قبایل آذربایجانی مانند قاجار و. . . هم در آن بوده اند. ولی شهر گرگان و جنوب استان گلستان مازندرانی زبان، و شمالش ترکمن ها هستند.
جرجان یا گرگان به خاطر اینکه مرز خراسان و مازندران است، از هردو ردی بر خود دارد، از نخستین شاعران فارسی سرا فخرالدین اسعد گرگانی اهل این شهر بوده و عاشقانه ویس و رامین از اوست که از نظر نگهداشت واژگان اصیل فارسی اثر چشمگیری است.
همچنین شهرهایی مانند گنبد کاووس هم به قابوس بن وشمگیر اسپهبد بسیار مشهور مازندرانی منسوب هستند.

نامی که امروزه به دشت گرگان در استان گلستان داده اند.
گرگان رود نیز از دشت گرگان می گذرد.
در نیم سده گذشته بکار بردن ترکمن صحرا بجای دشت گرگان رواج پیدا کرده است.
از روزگار باستان تا زمان آمدن عرب های مسلمان به آن دشت گرگان گفته می شد، با آمدن مسلمان ها نام آنجا به سهل جرجان تغییر یافت و در دوره های بعد با نام های جرجان دشت و دشت جرجان شناخته می شد تا اینکه از یک سده پیش دوباره به آنجا دشت گرگان گفتند.
...
[مشاهده متن کامل]

چمن به زبان ترکمنی
جغرافیای تورکمنصحرا از بندرتورکمن و کوموش دپه تا منطقه ی جلگلان در خراسان شمالی می باشد