تاب آوری اقتصادی ( به انگلیسی: Economic Resilience ) به معنای پویایی، ظرفیت و توانمندی افراد، کسب وکارها و بخش های تولیدی برای انطباق، جذب، تحمل و جهش از چالش های گوناگون ساختاری یا ناگهانی مانند بلایای طبیعی، رکودهای فراگیر، بحران های مالی یا همه گیری ها است. از منظر تئوریک، تاب آوری اقتصادی به معنای برخورداری از پویایی در مسیر تکامل و بازسازی لایه های اقتصادی است که مفهومی متفاوت از اقتصاد جنگی یا اقتصاد ریاضتی است؛ اقتصاد جنگی به اقدامات مقطعی و کوتاه مدت برای تأمین هزینه های نظامی معطوف بوده و اقتصاد ریاضتی تنها بر کاهش مخارج دولت برای مهار کسری بودجه تمرکز دارد؛ در حالی که تاب آوری اقتصادی، رویکرد مدیریتی و بلندمدت برای حفظ کارکرد، پایداری و رشد سیستم در مواجهه با تکانه ها است.
... [مشاهده متن کامل]
بر اساس نظریه های توسعه، مفهوم تاب آوری از سه محور اصلی تشکیل می شود: سرعت بازسازی، استواری و پیشگیری. بر این اساس، واکنش نظام های اقتصادی در مواجهه با تکانه ها و سطح تاب آوری اقتصادی آنها، در سه وضعیت ساختاری تفکیک می شود:
1. وضعیت مستحکم: در این حالت، سیستم توانایی تحمل کل ضربه و مصونیت در برابر تخریب را داشته و بدون دریافت اثر منفی، تعادل اولیهٔ خود را حفظ می کند.
2. وضعیت تاب آوری اقتصادی: در این مرتبه، سیستم دچار اثرپذیری منفی و افت موقت می شود، اما فرایند بازسازی سبب بازگشت به مسیر رشد و بازیابی تعادل پیشین یا دستیابی به توازن جدید می شود.
3. وضعیت آسیب پذیر: این وضعیت مبیّن ناتوانی ساختاری در دفع شوک، فروپاشی فرآیندهای بازسازی و سقوط سیستم به توازن نامطلوب و فرساینده است.
... [مشاهده متن کامل]
بر اساس نظریه های توسعه، مفهوم تاب آوری از سه محور اصلی تشکیل می شود: سرعت بازسازی، استواری و پیشگیری. بر این اساس، واکنش نظام های اقتصادی در مواجهه با تکانه ها و سطح تاب آوری اقتصادی آنها، در سه وضعیت ساختاری تفکیک می شود:
1. وضعیت مستحکم: در این حالت، سیستم توانایی تحمل کل ضربه و مصونیت در برابر تخریب را داشته و بدون دریافت اثر منفی، تعادل اولیهٔ خود را حفظ می کند.
2. وضعیت تاب آوری اقتصادی: در این مرتبه، سیستم دچار اثرپذیری منفی و افت موقت می شود، اما فرایند بازسازی سبب بازگشت به مسیر رشد و بازیابی تعادل پیشین یا دستیابی به توازن جدید می شود.
3. وضعیت آسیب پذیر: این وضعیت مبیّن ناتوانی ساختاری در دفع شوک، فروپاشی فرآیندهای بازسازی و سقوط سیستم به توازن نامطلوب و فرساینده است.