بوگومیل ها

تعریف: بوگومیل ها یک جنبش دینی و اجتماعیِ دگراندیش ( بدعت گذار از نظر کلیسا ) با گرایش های دوگانه باورانه ( Dualist ) بودند که در سده دهم میلادی در امپراتوری نخست بلغارستان پدید آمدند. این آیین به عنوان حلقه ی واسط میان جنبش های ثنویِ شرق ( مانند پاولیکیان ) و جنبش کاتاریسم در غرب اروپا شناخته می شود.
مبانی اعتقادی و جهان بینی
الهیات بوگومیل بر پایه تضاد میان روح و ماده استوار بود:
ثنویت تعدیل یافته: آن ها معتقد بودند که جهان توسط دو برادر خلق شده است: �ساتانائیل� ( پسر بزرگتر خدا که سقوط کرد و خالق جهان مادی و تن انسان شد ) و �لوگوس/مسیح� ( پسر کوچکتر که برای نجات ارواح گرفتار در ماده فرستاده شد ) .
مخالفت با نمادها و آیین ها: بوگومیل ها با سلسله مراتب کلیسایی، تمثال های مذهبی ( آیکون ها ) ، صلیب، غسل تعمید با آب و آیین عشاء ربانی مخالفت می کردند. آن ها تنها دعای �پدر ما� ( Lord’s Prayer ) را معتبر می دانستند.
زهدگرایی افراطی: به دلیل اهریمنی دانستن ماده، پیروان این آیین از ازدواج، خوردن گوشت و نوشیدن شراب پرهیز می کردند تا روح خود را از آلودگی های دنیوی پاک نگاه دارند.
ابعاد اجتماعی و سیاسی
بوگومیلیسم علاوه بر جنبه مذهبی، دارای ابعاد اعتراضی علیه ساختارهای قدرت بود:
آن ها با اشرافیت فئودالی و ثروت اندوزی کلیسا مخالف بودند و برابری اجتماعی را ترویج می کردند.
این جنبش به ویژه در میان دهقانان بلغارستان و مقدونیه نفوذ گسترده ای یافت و بعدتر به صربستان و بوسنی ( کلیسای بوسنیایی ) گسترش پیدا کرد.
سرنوشت تاریخی
بوگومیل ها طی سده های یازدهم تا چهاردهم میلادی تحت تعقیب و سرکوب شدید امپراتوری بیزانس و کلیسای ارتدوکس قرار داشتند. با نفوذ کاتاریسم در غرب، بسیاری از آموزه های آن ها به فرانسه و ایتالیا منتقل شد. در نهایت، پس از فتوحات عثمانی در بالکان در سده پانزدهم میلادی، پیروان باقی مانده این آیین ( به ویژه در بوسنی ) به دلیل شباهت های ساختاری و سادگی اعتقادی، به اسلام گرویدند و این جنبش به تدریج از میان رفت.